Металдар тарауын қорытындылауға арналған ашық сабақ

Сыныбы 9

Күні 06.04.2014

Сабақтың тақырыбы

Металдар тарауын қорытындылау

Мақсаты

Металдар тарауы бойынша алған білімдерін жинақтау, пысықтау және химиялық реакция теңдеулерін жазғызып, тәжірибе жасату. Деңгейлік тапсырмалар орындатып, алған білімдерін өмірмен байланыстыруға үйрету т.б.

Күтілетін нәтижелер

А.Металдардың табиғатта таралуын, кен орындарын, оларды зерттеген ғалымдар туралы ақпаратты біледі;

В.Металдарды өндіру түрлерін, химиялық реакцияларын жаза алады, зертханалық тәжірибелерін жүргізе алады;

С.Химиялық реакциялар мен формулаларды есептер шығару кезінде қолданады, алған білімдерін практикамен байланыстырады т.б.

Керекті жабдықтар

Интербелсенді тақта, слайдшоу, химиялық элементтердің периодтық кестесі, ҚР пайдалы қазбалар картасы, Қ.И.Сәтбаевтың суреті, оқулық, дидактикалық материалдар, деңгейлік тапсырмалар, тексттер, постер, маркерлер, карандаш, сызғыштар, есептегіш құралдар, жазбалар, үлестірме қағаздар, бағалау, рефлексия парағы, маршруттық карта, ғаламтор суреттері мен мәліметтері т.б.

Сабақтың әдістері

Сөздік әдіс (диалог, баяндау, сұрақ-жауап, айтыс), көрнекілік әдіс, зертханалық әдіс, топтық және жұптық жұмыс, ойын элементтері, конференция әдісі, көшбасшылық, АКТ элементтері, СТО т.б.

Сабақтың түрі, типі

Қорытындылау сабағы (панорамалық сабақ)

Пән аралық байланыс

Биология, физика, география, әдебиет, математика, тарих, технология, информатика т.б.

Пән ішілік байланыс

Бейметалдармен салыстыру, металдардың периодтық жүйеде орналасуы, алынуы т.б.

Сабақ барысы:

Сабақ кезең дері

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті

Кіріспе

3 мин

Оқушылармен сәлемдесу, класс оқушыларын түгелдеу. Кластың, оқушылардың сабаққа даярлығын қадағалау. Оқушылар зейінін сабаққа аудару. Оқушыларды үш топқа бөлу.

Мұғаліммен амандасу. Сабақта жоқ оқушылар туралы мәлімет беру. Оқулықтары мен құрал-жабдықтарын шығару. Бар зейіндерін сабаққа аудара отырып мұғалімді тыңдау. Парақшалар арқылы 3 топқа бөліну «Кальций», «Алюминий», «Темір» топтарына. Өзара топ басшысын тағайындайды.

Тұсау кесер

2 мин

Сабақ мақсаты мен бөлімдерін таныстыру. Бағалау парақтары мен үлестірме қағаздарды тарату.

САБАҚ ЖОСПАРЫ

І бөлім. Кіріспе 3 минут

Сәлемдесу;

Түгелдеу;

Топ жасақтау;

ІІ бөлім. Тұсау кесер 2 минут

Мақсатымен таныстыру;

Сабақ бөлімдерімен таныстыру;

Бағалау парағымен таныстыру;

Қажетті құрал-жабдықтарды тарату;

ІІІ бөлім. Негізгі бөлім 35 минут

Аудио тыңдалым жіберу; 1минут

Постер әзірлеу; 5 минут

Конференция; 10 минут

Зертханалық жұмыс; 6 минут

Металдар айтысы; 4 минут

Деңгейлік тапсырмалар; 5 минут

Жеке жұмыс; 4 минут

ІҮ бөлім. Қорытынды 5 минут

Бағалау, бағалауға коментарий беру;

Рефлексия парағын толтыру;

Үйге тапсырма беру;

Сабақты аяқтау

Кезекші сабаққа қажетті құрал-жабдықтарды таратады. Күннің жады мен сабақтың тақырыбын, бөлімдерін дәптерлеріне жазады. Сабақ жоспарымен бағалау парағымен танысып өткеннен соң топ басшысы бағалау парағынан топ мүшелерінің аты-жөнін тіркеп, сәкесінше бағалауға кіріседі. Топ мүшелерінің міндеттерін бөліп береді. Топтық ережені сақтай отырып, топ болып жұмыстануға, ауыз біршілік пен уақытты тиімді пайдалануға кіріседі.

Негізгі бөлім

35 мин

«Металдардың маңызы» тақырыбында АУДИО ТЫҢДАЛЫМ жіберіліеді.

Ой қозғау: Әр топқа өз топ атауларына сәйкес тапсырмалар беріледі. Ассоциация құруға. «Кальций», «Алюминий», «Темір».

Конференция бөлімі: І топ ғалымдар (химик, биолог, физик, геогроф, тарихшы және технолог) , ІІ және ІІІ топ тілшілер болып жайғасады. Мұғалім оқушыларға нұсқау, бағыт беріп жүреді.

Ғалымдар мен тілшілерді тыңдай отырып, интерактивтік тақтадан сәйкесінше мәліметтер мен суреттерін жіберіп отырады. Конференция барысына басшылық жасай отырып, уақыттың жоспарға сәйкес жұмсалуын қадағалайды.

Конференция бөлімін аяқтап, оқушылардың өз орындарына жайғасуына нұсқау береді.

Зертханалық жұмыс:

Әр топқа металдардың химиялық қасиеттеріне байланысты тәжірибелер жүргізу тапсырылды:

І топ: Металдардың суға әсері;

ІІ топ: Металдардың қышқылдарға әсері;

ІІІ топ: Металдардың тұздарға әсері;

Зертханалық жұмысқа қажетті реактивтер мен құрал-жабдықтарды береді, жұмыс барысына назар аударады, қалған оқушыларды бақылап отырады.

Оқушылардың жұмысты орындау барыстарын тексеріп өтеді.

Металдар айтысы: Алдын – ала дайындалып келген алты металл атаумен аталынған оқушылар ортаға шақырылып, өздерін өлең жолдарымен таныстыруға нұсқау берді. Интерактивтік тақтадан металдар таныстырылымдарын айтып жатқан кезде сәйкес металдардың биологиялық маңызы, қолданылуы т.б. маңызды суреттемелерді көрсетіліп тұрады.

Мультимедиалық тыңдалым:

Интербелсенді тақтадан бейне көрініс жіберіледі. Мұқият тыңдауларына нұсқау береді.

Деңгейлік тапсырмалар:

Әр топқа «А», «В» және «С» деңгейіндегі тапсырмалар үлестіріледі.

Оқушылардың орындау барыстарын қадағалай отырып, қателіктерін түзетіп өтеді. Кейбір оқушыларға бағыт-бағдар береді. Бағалауға нұсқау береді.

8. Жеке немесе жұптық жұмыс: Деңгейлік тапсырмаларды аяқтаған оқушыларға жекелей, кейбір оқушыларға жұптасып орындайтын тапсырмалар беріледі. Оқушылардың орындау барыстарын қадағалай отырып, қателіктерін түзетіп өтеді. Кейбір оқушыларға бағыт-бағдар береді. Бағалауға нұсқау береді.

Аудио тыңдалымнан металдардың әртүрлі саладағы маңызы туралы ақпараттар алады, өзара ой түйеді.

Әр топ өз атауына сәйкес постер қағазына Металдардың маңызды ақпараттарынан Ассоциация құрып, әр топтан бір-бір оқушыдан тақтаға шығып қорғайды. Келесі топ мүшелері формативтік бағалау білдіреді. Топ басшылары бағалау критериларын ескере отырып топ мүшелерін бағалайды.

Алдын ала дайындалған дайындалған ғалымдарға арналған орындықтарға Металдар жөнінде жан-жақты мамандаған 6 ғалым маман жайғасады. Тілшілер ғалымдарға сұрақтар қояды:

Физикке:

Металдардың жалпы қасиеттері қандай және бейметалдардан қандай айырмашылықтары болады?

Металдардың кристалдық торларының пішіндері қандай болып келеді және оларға мысал келтіріңіз;

Металдар тығыздығына, балқу температурасына және қаттылығына байланысты қалай жіктеледі?

Физик металдардың физикалық қасиеттерін, ерекшеліктерін, кристалдық торлары типтерінің макеттерін мысалдар келтіре отырып баяндап өтеді.

Биологке:

Химиялық элементтер тірі ағзада кездесуіне байланысты қалай жіктеледі?

Металдардың ағзада жетіспеушіліктерінен немесе шамадан тыс артып кетуінен қандай аутқушылықтар байқалады?

Ағзаға қажетті металдарды қандай тағам түрлерінен немесе дәрі – дәрмектерден алуға болады?

Биолог металдардың тірі ағзадағы жіктелуін, маңызын, әсерін баяндап, қандай тағамдар құрамында болатындығын атап өтті.

Геогрофке:

Металдар ҚР аумағының қай жерлерінде кездеседі?

ҚР металдар өндіретін қандай ірі кен орындар бар?

Қандай металдар өндіруден ҚР әлемде алдынғы орындарда болып келеді?

Геогроф металдардың таралуын, өндірілу мөлшерін, ірі кен орындары жөнінде баяндап, ҚР қазба байлықтары картасынан таралу аймақтарын көрсетіп өтті.

Тарихшыға:

Ата - бабаларымыз ертеде қандай металдарды пайдаланған және не үшін?

Ғалымдар металдарды қай кезден бастап ала бастады?

Тарихшы металдардың қолданылу кезеңдерін, көне атауларын, қолданылу салаларына тоқталып өтті.

Химикке:

Металдар қандай заттармен әрекеттеседі?

Беталдардың белсенділік қатарын кім жасады, заңдылығын түсіндіріңізші?

Металдардың алыну теңдеулерін жазып беріңізші?

Химик металдардың периодтық кестеде орналасуы, кернеу қатарын, химиялық қасиеттерін тоқталып, периодтық кестеден металдардың орнын көрсетіп өтті.

Технологке;

Металдарды алудың қандай әдістері бар?

Металдарды қай салаларда кеңінен қолданылады?

Металдардың жемірілуі дегеніміз не және олармен күресудің қандай жолдары бар?

Технолог металдардың өндіру әдістерін, жемірілу және онымен күресу жолдарын, қолдану салаларына тоқталып өтті.

Әр кім өз-өз орындарына жайғасады.

Әр топтан бір-бір оқушыдан тәжірибе орындаса, екінші оқушы тәжірибе барысын түсіндіреді, ал топтың үшінші оқушысы реакция теңдеуін жазады. Қалған оқушылар зертханалық жұмысты дәптерлеріне орындайды.

Не істелді

Не байқалды

Қорытынды

І топ оқушылары металдық натрийдің кесегін пышақпен кезіп алып табақшадағы суға салған кезде натрий отшаша отырып, жүгіріп жүріп шабытты әрекеттесті. Нәтижесінде сутегі газы бөлініп, су сілтіге айналды. Оны индикатор қағазымен тексергенде көк түске айналды. Реакция барысын түсіндіріп, химиялық теңдеуін жазып көрсетті. 2Na+2H2O=2NaOH+H2

ІІ топ оқушылары сынауықтарға магний, мырыш және мыс кесектерін салып, қышқыл құйды. Магний және мырыш салынған сынауықтарда реакция шабытты жүріп, сутегі газы бөлінді, ал мыс сымы салынған сынауықта реакция байқалмады.…