Микробиология негіздері бойынша биология презентациясы

«Астана Медицина Университеті» КеАҚ Фармацевтикалық пәндер кафедрасы

Орындағандар: Рашыдбаев Косим, Базарова Ойдинай

Қабылдаған: Дүйсенбекова Гүлбану пралиевна

Астана, 2025.

Ішек инфекцияларының микробиологиясы, морфологиясы, (эшерихиялар, шигеллалар, сальмонеллалар, тырысқақ вибрионы). Стерильді емес дәрілердің энтеробактериялар бойынша микробиологиялық тазалығы.

Ішек инфекцияларының микробиологиясы, морфологиясы

Ішек инфекциялары – асқазан-ішек жолдарын зақымдайтын және диарея, интоксикация, сусыздану сияқты клиникалық көріністермен сипатталатын бактериялық аурулар тобы. Негізгі қоздырғыштары энтеробактериялар тұқымдасына жататын Escherichia, Shigella, Salmonella, Vibrio cholerae сияқты микроорганизмдер.

1. Escherichia (Эшерихиялар)

Морфологиясы: Грамтеріс, қысқа таяқша тәрізді бактериялар, қозғалмалы (кейбір штаммдары перитрихийлі жіпшелерге ие).

Микробиологиясы: Факультативті анаэробтар, қарапайым қоректік орталарда өседі. Лактоза ыдырату қабілетіне қарай әртүрлі топтарға бөлінеді.

Аурулары: Энтеропатогенді (EPEC), энтеротоксигенді (ETEC), энтероинвазивті (EIEC), энтерогеморрагиялық (EHEC) және энтероагрегативті (EAEC) эшерихиоздар.

2. Shigella (Шигеллалар)

Морфологиясы: Грамтеріс, қозғалмайтын, ұсақ таяқшалар.

Микробиологиясы: Факультативті анаэробтар, қарапайым қоректік орталарда өседі, лактозаны ферменттемейді немесе баяу ферменттейді.

Ауруы: Бактериалды дизентерия (шигеллез), ішектің эпителий жасушаларына инвазия жасап, ауыр интоксикация мен диарея туғызады.

3. Salmonella (Сальмонеллалар)

Морфологиясы: Грамтеріс, қозғалмалы таяқшалар.

Микробиологиясы: Факультативті анаэробтар, қарапайым қоректік орталарда өседі, күкіртсутекті (H₂S) түзеді.

Аурулары: Сальмонеллез (энтероколит, гастроэнтерит, генерализденген түрі – іш тифі, паратиф).

4. Vibrio cholerae (Тырысқақ вибрионы)

Морфологиясы: Грамтеріс, иілген таяқша тәрізді, бір жіпшесі бар қозғалмалы бактерия.

Микробиологиясы: Факультативті анаэроб, сілтілік ортада жақсы өседі (pH 8,5–9,5).

Ауруы: Тырысқақ (холера), энтеротоксин өндіреді, бұл ішектің суды көп мөлшерде жоғалтуына әкеледі.

Стерильді емес дәрілердің энтеробактериялар бойынша микробиологиялық тазалығы

Стерильді емес дәрілік заттардың микробиологиялық тазалығы Фармакопея талаптарына сәйкес тексеріледі. Энтеробактериялар олардың микробтық ластану көрсеткіштерінің бірі болып табылады.

Рұқсат етілген шектер: 1 г немесе 1 мл дәрілік заттағы жалпы аэробты микроорганизмдердің саны шектеулі болуы керек (мысалы, 10²–10³ КОЕ/г).

Энтеробактерияларды анықтау: Эндо немесе МакКонки агарында себінді алу арқылы жүргізіледі.

Қауіпі: Кейбір энтеробактериялар дәрілік заттарға түсіп, оларды ластап, тұтынушылар үшін қауіп төндіруі мүмкін.

Фармацевтикалық өндірісте сапаны бақылау маңызды, себебі патогенді ішек бактерияларының болуы дәрілік препараттардың қауіпсіздігіне кері әсер етуі мүмкін.

НАЗАРДАРЫҢЫЗА РӘХМЕТ!