Мінез-құлық әліппесі бойынша адамгершілік материалы

Тақырыбы: Мінез - құлық әліппесі Мақсаты: 1. Оқушыларға адамдық асыл қасиеттерді қастерлеп, өмір заңдылықтарын білуге үйрету; 2. Адамгершілік қасиеттерге бағыттай отырып, оқушының рухани білімін байыту, логикалық ойын дамыту, ойын еркін, дәлелді түрде жеткізе білуге жетелеу; 3. Адамгершілік қасиеттерді сезіне білуге және үлгі ете білуге тәрбиелеу, имандылыққа, инабаттылыққа баулу. Көрнекілігі: интерактивті тақта, нақыл сөздер, техникалық құралдар, гүл, шарлар. Түрі: өнеге сағаты Әдісі: сұрақ - жауап, топтастыру, тренингі, жағдаятты сұрақтар, үнтаспа Жүрісі: І. Ұйымдастыру кезеңі. ІІ. Шаттық шеңбері. Музыка ойнап тұрады. Мұғалім: Қайырлы күн, балалар! Шеңбер болып тұрайық жылы жүзбен, Бізге келсін қуаныш нұр іздеген, Шуақ толған жанымыз жүрегіміз, Үлгі алсын көрген жан мына бізден.

Балалар, «Адамгершілік амандасудан басталады»- дегендей ең алдымен күлімдеп бас иіп қонақтармен, бір - бірімізбен амандасып алайық. Рахмет. Енді әсем әуен сазымен бір - бірімізге тілегімізді айтайық. Мысалы: Қайырлы күн! Сабағыңды жақсы оқы! Әрқашан жүзіңнен күлкі кетпесін! Адал бол! Қайрымды бол! Жүрегің жақсылыққа толы болсын! Алланың нұры жаусын!

Соңынан бір оқушы шоқ гүлді ұстазға ұсынады. Бірге: Ал біз сізге бақыт тілейміз. Мұғалім: Рахмет оқушылар, осы гүл шоғырлары біздің тәрбиелік шарамыздың сәтті өтуіне көмектеседі деп ойлаймын. Ұл мен қызды дәріптеу мақсатында өлең шумақтары оқылады. Білектей арқасында өрген бұрым, Шолпысы сылдыр қағып жүрсе ақырын. Камшат бөрік, қара қасты, Сұлу қыздың көріп пе ең мұндай түрін?!- деген Абай атамыздың өлең жолдарын қыздарымызға, Атадан жақсы ұл туса, Елінің туы болады. Атадан жаман ұл туса, Елінің соры болады - деген Қазбек бидің нақыл сөздері ол балаларға арнай отырып, бүгінгі «Мінез - құлық әліппесі» атты тәрбиелік шарамызды бастаймыз. А. Құнанбаевтың «Ғылым таппай мақтанба» өлеңін оқитын Ақтоты, Еркежан, Диана. ІІІ. Тренинг. Алдымыздағы параққа адам бойындағы жаман қасиеттерді жазыңыз. Болғасын жазған қағазды алдарыңызға бүктеп қойыңыз. Ал енді жақсы қасиеттерді жазыңыз.

Топтастыру стратегиясы. І топ (адамгершілік, имандылық, адалдық, әдептілік, әділдік)

ІІ топ (әдептілік, ізеттілік, қайырымдылық, инабаттылық) ІІІ топ (қамқорлық, үлкенге ізет, кішіге қамқор болу, ұяттылық, шыншылдық) Балалар, қазақта мынадай тілек бар екен. Қыздарға ибалы, инабатты болсын, ұлың иманды, жүректі болсын, адамгершілігі мол болсын, қайырымды болсын! Адам бойында жақсылық пен жамандық, имандылық пен имансыздық қатар жүреді. Енді осы жаман қасиеттерден мүлде аулақ болу үшін манағы жазған жаман қасиеттерді жазған парақтарды жыртып тастайық. Бүгінгі тәрбие сағатымызда тек жақсы қасиеттерді сөз етіп, ұл мен қыздың тәрбиесіндегі адамгершілік, имандылық қағидаларына тоқталамыз. Осы өз пікірлерімізді ортаға салайық. Балалар пікірі тыңдалады.

ІV. Жаңа ақпарат. І топ Иман - араб тілінде сенім деген ұғымды білдіреді. Халық адамгершілігі жоғары кісіні «иманды» деп құрметтейді, адамгершілік қалыпты бұзған адамды «имансыз» деп жек көреді. Адамгершілігі, ар - ұяты бар адамның бет - бейнесі, иман жүзділігі жарқын, биязы парасатты болады. Ондай адамды халық «иман жүзді кісі» деп бағалайды. Абай атамыздың даналығы - адамдықты жақтайды. Адам болам десеңіз Бес нәрседен қашық бол....,- Бес нәрсеге асық бол,- деп Абай атамыз айтқандай адамның ішкі рухани қазынасының молығуы өз қолында. ІІ топ Ата - бабаларымыз адамның ішкі дүниесіне зер сала отырып, өздерінің көз жеткізген ой - пікірлерін өсиет етіп кейінгі ұрпаққа қалдырып отырған. Қазақ далаларының тұжырымдауынша, адамгершілік, имандылық мынадай 10нәрседен тұрады: біріншіден; адамдарға кішіпейіл және нәзік сезімталдықпен қараудан, екіншіден; өзінің ісінің бұрыс екенін біліп, соған орай әрекет жасаудан, үшіншіден; халқыңа қызмет етуден, төртіншіден; өз сырларын басқаға білдіру - білдірмеуді білу, бесіншіден; өзінің және басқалардың сырын сақтаудан, алтыншыдан; әр жағдайда сақ бола білуден, жетіншіден; тілге ие болып, артық сөйлемеуден, сегізіншіден; әдеп сақтаудан, тоғызыншы; қатең