Мұғалім мәртебесін көтеру жөніндегі материал

Арал ауданы

№57 Е.Көшербаев атындағы орта мектебі

Баяндама тақырыбы:

«Мен коучингтер арқылы әріптестерімнің кәсіби өсуіне қалай ықпал жасаймын?»

2015-2016 ж

Мен коучингтер арқылы әріптестерімнің кәсіби өсуіне қалай ықпал жасаймын?

«Адамгершілікті пір тұтатын мұғалімдердің ойында

үнемі талапқа сай оқыту тұрады»

МАН. ІІ деңгей. (Frost, 2011)

Мақсатым: Өз мектебімде әріптестерімнің кәсіби дамуына үлес қосу.

Міндетім: Әріптестеріме коучингтер және тәлімгерлік жасау арқылы әдістемелік қолдау көрсету.

Мен істейтін мектепте 65-тей мұғалім бар оның 11- деңгейлік курстан өткен.1 деңгей бағдарламасын оқыған 1 адам, ІІ деңгей оқыған 1 адам қалғаны ІІІ деңгей бағдарламасын бітіріп келген әріптестерім. Біз өз кезегімен коучингтер семинарлар ұйымдастырып мұғалімдерге қолымыздан келгенше жұмыс жасадық. Бірақта мектебімізде білім сапасы айтарлықтай өзгере қоймады. Оқушылар ашық, еркін, белсенділіктері жоғары. Неге екенін қайдам мұғалімдік мамандықты ешкімде таңдағысы жоқ. Бұл өз мұғалімдерінің ауыр жұмысын көргеннен бе, әлде, мұғалімдер мектепте өте қарапайым, сабақтары қызықсыз болғандықтанба екен?

Оқушылар арасында мұғалім болуды армандайтын бала өте сирек немесе жоқ десе де болады.ҰБТ-дан төмен ұпай алып қалған бала ғана мұғалімдік мамандыққа баратын жағдайда жүрміз, неге?

Мен осы проблеманы шешу үшін әріптестерімнің сұранысы бойынша коучинг-сессиялар ұйымдастырып отырдым. Сабағы сапалы, өзі тартымды қайтсем ұлағатты ұстаз деген атқа ие болғысы келген мұғалімдердің сұранысы бойынша «Өзін-өзі бағалау-оқушылардың білім сапасын арттырудың тиімді факторы» тақырбында коучинг өткіздім. Мұғалімдерге оқушылардың сабаққа құлшынысын арттыру, білім сапасын қалай жақсартуға болады деген сұрақтарына сәйкес осы тақырыппен бірінші коучингімді өткіздім.

№2 коучинг –сессиямның тақырыбын «Ынтымақтастық және топтағы бірлескен жұмысты ұйымдастыру жолдарын үйрету» деп алдым. №3 коучингті мамыр айында «Сыни ойлау жолдары» тақырыбында мектепішілік семинарда өткіздім. Коучинг нәтижесінде қазіргі таңда мектебіміздің 45% мұғалімдері өз жұмыстарына 7 модуль элементтерін пайдаланып келеді.

№4-5 коучингімді Аудандық семинарда №177 мектеп, №81 мектеп базасында мобильдік топ құрамында аудан мұғалімдеріне ҰБТ-ге дайындық жұмыстарына сындарлы оқыту теориясын пайдалану мазмұнынында өткіздім.Тақырыбы «Өзін-өзі бағалау – оқушылардың білім сапасын арттырудың тиімді факторы» болды. Жас түлектерге өзін-өзі бағалаудың өзіне сенімділігін арттыратынын, өзіндік мақсат пен ішкі уәждің қалыптасуында алатын ролі, ҰБТ -де келетін қиын сұрақтардың балалардың шешуіне көмектесу мақсатында жүргізілді.

№6 коучингімді 2014-2015 оқу жылының қазан айында «Топтық жұмыстар арқылы сыни ойлауды дамыту» тақырыбында өттім. Және де сол жұмысымды бейне жазбасымен қосып, Алматы қаласында өткен «Өрлеу» ББЖҚБАРИ ұйымдастырған Республикалық «Мен және менің Коучингім» сайысына жіберіп, «Көшбасшы Коуч» номинациясын жеңіп алдым.

№7 коучингті №64 мектепте өткен «Сыни тұрғыдан ойлау технологиясын география, биология, химия пәндерінде қолдану» тақырыбында өткен семинар практикумда өз іс-тәжірибеммен бөліскенім үшін марапатталдым.

№8 коучингте «Критериалды бағалау – оқушы білімін нақты бағалау» тақырыбында өттім.

№9 коучинг «Оқу мен оқытуда жаңа әдіс-тәсілдерді пайдалана отырып, сапалы білімге қол жеткізу» тақырбында болды.

№10 коучингті желтоқсанның 19-ында мектебіміздің жас мамандарының сұрауы бойынша Оқыту мен оқудағы жаңа әдіс-тәсілдер сабақта: «Блум түймедағы» тақырыбында өткіздім. Жас мамандардың ашық сұрақтар қоюға машықтануы үшін осы әдісті тиімді деп есептедім.

№11 коучингті ағымдағы жылдың қаңтар айында «Мұғалімнің кәсіби дамуы –Білім беру жүйесін жаңартудың негізі» тақырыбы бойынша өткіздім.

«Талантты және дарынды балалармен жұмыс түрлерін ұйымдастыру» тақырыбындағы №12 коучингімді осы жылы 27 ақпанда аудандық семинарда өткіздім.

Не өзгерді? Не жақсарды? Қалай жақсарды? Неліктен олай? Не өзгермеді? Неліктен? Енді не істеуім керек?" "Мен зерттеу жұмысына кімді тарта аламын? Мен кімге жағымды ықпал жасап, зерттеуге ынталандырамын?" Осы сұрақтар төңірегінде ойлана келе ең бастысы мұғалім мәртебесінің артуына ықпал жасау екенін ұғындым.

Соңғы жылдары біздің елімізде білім беруді дамытудың ең ауқымды мәселелерінің бірі педагогтардың кәсіби құзіреттілігін арттыру болып табылып отыр. Нарықтық экономиканың шарттарына сәйкес еңбек қызметінің барлық саласының кәсіби дайындығына қойылатын талаптар артып отырғанын ескерсек бұл қалыпты жағдай. Педагогтың кәсібилігінің деңгейі мен оның шығармашылығының бірегей «Менін» қалай және не арқылы анықтауға болады? Тек үнемі өзін – өзі дамыту арқылы ғана ол заман және кәсіп талабына сәйкес келе алады, тіпті асып түсуі де мүмкін. Ерте қытай ойшылы Конфуций (551-479) «Кім ескіге қарап, жаңаны аша алатындай болса , ол оқытушы болуға лайық» деген екен.

Шешу жолдары: Мұғалімнің ішкі және сыртқы мәдениетін көтеру. Коучингтің қажеттілігін арттыру.

Зерттеуші-психолог Шульманның «Мұғалімнің үш көмекшісі» деп атаған қасиеттері: Бас–кәсіби түсінік, қол–оқытудың тәжірибелік дағдылары, жүрек-кәсіби адамгершілік тұтастық. Бұдан біздің түсінетіміз, әр мұғалім теория мен тәжірибені ұштастыра отырып шын ынта–ықыласымен оқушыларға мейірімділік, жанашырлық, құрмет көрсете білуі тиіс. Яғни, біздің біліктілігіміз бен рухани құндылығымыз мықты болуы керек деген сөз. Осы тұрғыдан алғанда қазіргі мұғалімнің мәртебесі оның осы кәсіпке қаншалықты бейімділігі, кәсіби дайындығы, адами қасиеттерінің деңгейіне тікелей қатысты болып отыр.

Мұғалім мамандығы ерекше болғандықтан, ол әрдайым көпшіліктің алдында. Сонымен, имидж – мұғалім бойындағы таланттың жан-жақты ашылып, жарқырап көрінуі, өзі туралы жақсы пікірдің қалыптасу жолы. Мұғалім өз имиджін өзі жасау керек, бұған киім таңдауы да жатады. Мұғалім имиджіндегі басты құрал, оның даусы, дауыс ырғағы, оны сабақта қолдана білуі. Интонацияның 4 түрі бар: дос, ментор (үйретуші, тәлімгер), сиқыршы, генерал. Ұстаздың оқушылармен жасаған қарым-қатынастағы интонациясы 80%-ға дос болып, тек 20% ғана қалған үш мазмұнда болуы керек. Оқушылармен қарым-қатынас жасауда сөйлесе білу, дұрыс қарым-қатынас қалыптастыру мұғалім біліктілігінің басты көрсеткіші. Сонымен мұғалім имиджі – бұл ішкі және сыртқы мазмұн бірлігі. Осы орайда ең маңыздысы мұғалім өзімен сыныпқа «не алып келеді?», ал ол кеткенде «не қалады?». Әрине мұғалім мамандығы ғана әрқашан «мен нені іске асырдым, не іске аспады, бұданда жақсы болу үшін не істеу керек?» деген сұрақтарға жауап іздеуі керек. Сонда ғана мұғалім сыйластыққа ие бола отырып, дұрыс қарым-қатынаста бола алады. Әр мұғалім имиджі тек өзіне тән педагогикалық стильде қалыптасады. Бір мектепте жұмыс істейтін мұғалімдер имиджі, мектеп имиджін анықтайды.

Қазіргі кезде тартымды қалыптасқан мұғалім имиджі педогогикалық іс-әрекеттің негізгі табысты бірден-бір жағдайы. Ұстаз өзін қалай көреді және оны оқушылары қалай елестетеді? Мектеп әкімшілігі мен оқушылар сыйлау үшін және іс оңға басу үшін не істеу керек? Оқушылар мен ата-аналардың алдында мұғалім тартымды, сымбатты, әдемі,мейірімді болуы керек. Ал бұл имиджге байланысты мәселе.

Оқушы үшін мұғалімнің оларға болашаққа сеніммен қарауына, олардың келешегінің жағымды жақтарын қалыптастыруына, дүниеге сеніммен шаттана қарауына үміт беруі, сенім білдіруі өте маңызды. Біздің мамандығымыздың қиыншылығы ол тек…