Мұқағали Мақатаевқа арналған әдеби-сазды кеш сценарийі

«Аққудың қанатына жазылған жыр» атты М. Мақатаевтың туған күніне арналған әдеби-сазды кештің сценариі

Кештің мақсаты:

Ақиық ақын, артына айрықша өшпейтін із қалдырған Мұқағали Мақатаевтың өмірі мен шығармашылығына шолу жасау, әндері мен поэмаларымен танысу.

М.Мақатаевтың өлеңдері мен әндері арқылы оқушыларды әсемдікке, елжандылыққа тәрбиелеу.

Кештің көрнекілігі:

М.Мақатаевтың суреті мен «Аққудың қанатына жазылған жыр» -кештің тақырыбы, шарлар, сазды музыка,слайд.

1 жүргізуші: Армысыздар құрметті ұстаздар Қадірменді жыр сүйер қауым.

Қазақтың қара өлеңін кие тұтқан, жүрегінің түбінен қайнап шыққан асыл жырларымен қалың жұртшылықтың махаббатына бөленген Қазақ поэзиясының Хантәңірі- Мұқағали Мақатаев шығармашылығына арналған «Аққудың қанатына жазылған жыр » атты әдеби-жыр кешімізге қош келдіңіздер!Қуат алып Абайдың тіл күшінен,Жыр жазамын Абайдың үлгісімен.Абай болып табынсам бір кісіге,Абай болып түңілем бір кісіден, – деп жырлаған ақын биыл тірі болса ақпан айының тоғызында 85 жасқа толар еді.

2-жүргізуші: Жыл керуені алға жылжыған сайын Мұқағали Мақатаевтың артына қалдырған өшпес мұрасы, жарық жұлдыздың қараңғы түн қойнауынан құпия сәулесін шашқандай жарқырай, өркендей өсіп, айшықтала түсуде. Абай үндес Мұқағалидай перзенті бар халық-шынымен бақытты халық.

1-жүргізуші: Иә, Мұқағали- ғажайып, ақиық, сыршыл, гуманист ақын. Ол-бізге көрінбейтін сиқыр бояулардан, бізге естілмейтін құпия дауыстардан толы алатын жұмбақ ақын. Ақын өлеңдерін оқыған сайын ақиқат бейнелі рух, сезім мен сананың бірлігі көңілге ұялайды.

1-жүргізуші:

Аламан бәйгеге оза шауып, өлең-жырда шамасына шаң жұқтырмаған ерен жүйрік, талантты тұлға Мұқағали ақынның өмір жолы әр алуан. Оны біріміз білсек, біріміз білмейміз. Олай болса, қыран тағдырлы ақын Мұқағали ағаның өмір жолынан деректерге назар аударайық.

/Интерактивті тақтадан Мұқағали Мақатаев туралы бейнеролик жүреді/

2-жүргізуші:«Айтылар естеліктер мен туралы,Біреулер жан еді дер өр тұлғалы.Біреулер тұлпар еді деуі мүмкін,Бүтінделмей кеткен бір ер тұрманы.»Иә ,ақын туралы естеліктер де жазылып, лебіздер айтылуда.Алдымен ақынның өз өмір жолы туралы жазылған «Менің анкетам» өлеңін тыңдап көрелік.

Бауыржан -жас Мұқағали

Данияр-тергеуші

– Туған жерің?– Ұланымын, Қарасаз деп аталатын ауылдың.– Туған жылың?– 1931. Құрдасымын Шәмілдің.– Жынысың кім?– Еркекпін ғой, еркекпін! Және-дағы тәуірмін…– Партияда барсын, ба?– Жоқпын.Бірақ, коммунистік көзқараспен қараймын.– Шыққан тегің?– Шаруамын.Бар тірліктен бағалы оны санаймын.– Білімің ше?– Орташа ғой.Алайда өзім жоғарыға балаймын.– Ана тілің?– Қазақша.Қысылғанда орысша да, немісше де, тағы бар.– Қайда істедің?

– Мынау «Еңбек кітапшамнан» танып ал.Оқымаған, дипломсыз демесең,Бір басымнан бар мамандық табылар.

– Міндеттісің бе әскерге?– Міндеттімін.Біздің әлі жас кеуде.Жауынгердің ұлымын ғой,Жанын қиған Мәскеуге.– Сөгіс алып көрдің бе?– Ол жағынан періште едім дей алмаймынМен мүлде.Ойлы-қырлы бүл өмірде болады ғой мүлт кету,Ол өзі бір еншісі ғой ездің әрі ердің де…– Шетелдерде болдың ба?– Болғамын жоқ.Олар маған тұрған да жоқ қол бұлғап.Қалсам болды, өлсем болды жәйіммен,Осы отырған орнымда-ақ.– Мекен-жәйің?– Мекен-жәйім – жер менің.Жерде жүрген ақын деген пендемін.

Қалам, қағаз, уақыт бер тек аздаған,Мен өмірді жырлау үшін келгемін!

Бауыржан - Еркек деген тартылмаған күй дер ем!

2-жүргізуші: Түзу-түзу жыртылған аңыздайын,

Аңызыма неге нәр тамызбайын.

Қара өлеңі қазақтың қаза болса,

Қара көзден неге қан тамызбаймын,- деп өзі жырлағандай, кезекті ақын өлеңдеріне берейік.

2-Жүргізуші М.Мақатаевтың өлеңдерін сүйіп оқымайтын, тыңдамайтын адам жоқ.Ақын ағамыздың қалам тартпаған тақырыбы қалмаған. Ана мұның, әке зарын, жетім-жесір қайғысын, ердің ерлігін, пәк махаббатты, достықты жырға қосқан. Сонымен бірге, өз халқының салт-дәстүрін, әдет-ғұрпын қадірлей білген ұлтжанды ақын. Мұқағали — өмірдің қыр – сырын білген, аса бақытты жан. Бүгінде самғауы биік қазақ жырының сырлы өлкесінен орын тепкен Мұқағали Мақатаевтың саңлақ үні халық санасына сіңді деп айтуға негіз бар. Ақынның шыншыл, сыршыл қоңыр дауысы әдебиет әлеміне орнықты. Арамызда ақын жоқ, бірақ жыры, шығармалары қалды, жыр сүйгіш ұрпақтары қалды. Олай болса келесі кезекті ақынның өлеңдеріне берсек

Нені аңсаймын Мұқағали Мақатаев Нені аңсаймын?.. Туған өлке, туған жұрт, сені аңсаймын, Heгe аңсаймын, білмеймін, неге аңсаймын Ұл де, мейлің, адасқан құл де, мейлің, Сені аңсаймын, туған ел, онан сайын! Қуат берген дәмің мен тұзың маған, Қаймағыңды аңсаймын бұзылмаған. Гүлін сүйем, шалғынның бүрін сүйем, Үнін сүйем масаңның ызыңдаған. Сені аңсаймын, қайнаған ақ бастаулар, Ақ бас таулар - самайын ақ басқандар. Сені аңсаймын, қазіргі ақ бас шалдар, Бұрынғы өреден құрт ап қашқандар, Су кешіп, жалаң аяқ от басқандар

ҮШ БАҚЫТЫМ Ең бірінші бақытым – Халқым менің, Соған берем ойымның алтын кенін. Ол бар болса, мен бармын, қор болмаймын, Қымбатырақ алтыннан нарқым менің. Ал екінші бақытым – Тілім менің, Тас жүректі тіліммен тілімдедім. Кей – кейде дүниеден түңілсем де, Қасиетті тілімнен түңілмедім. Бақытым бар үшінші – Отан деген, Құдай деген кім десе, Отан дер ем! … Оты сөнген жалғанда жан барсың ба? Ойланбай – ақ…