Мұстафа Шоқайдың саяси мұрасын зерттеу мақаласы

«Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінде Мұстафа Шоқайдың саяси мұрасын зерттеу: Ғылыми тұсаукесер және жаңаша көзқарастар»

Қазақ Ұлттық университетінің 2 курс

магистранты Халмурадова Г.Н.

Ғылыми жетекшісі: Т.ғ.к.,

профессор Картабаева Е.Т.

Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің 90 жылдығына орай, Тарих кафедрасында 21 ақпан күні белгілі шоқайтанушы, Мимар Синан университетінің профессоры Әбду Уақап Қараның «Кеңес Одағының Түркі әлемі саясаты. Мұстафа Шоқай» атты кітабының тұсаукесері өтті. Бұл іс-шара қазақ халқының танымал тұлғасы Мұстафа Шоқайға тағылған айыптарды саяси және рухани тұрғыда ақтауды мақсат еткен ғылыми әрі қоғамдық маңызды шара болды. Тұсаукесер рәсімінде профессор Әбду Уақап Қара өз еңбегінде Мұстафа Шоқайдың шығармашылығын және оның Түркі әлемінің тарихындағы орны мен маңыздылығын кеңінен талқылады. Ғалымның айтуынша, Мұстафа Шоқайға тағылған айыптар негізсіз болды, сондықтан оны саяси және рухани тұрғыдан ақтау қажет. Бұл шара Шоқайтанудың дамуына, оның ғылыми мұрасына жаңа көзқарас қалыптастыруға септігін тигізеді. Профессор Әбду Уақап Қараның еңбектері көптеген тілдерде жарық көрген. Олардың ішінде түрік, орыс, қазақ және француз тілдерінде жарияланған еңбектері айрықша орын алады. Сонымен қатар, алдағы уақытта ағылшын, өзбек және қырғыз тілдерінде де осы еңбектер жарыққа шығуы жоспарланып отыр. Бұл – Мұстафа Шоқайдың есімін халықаралық деңгейде насихаттаудың маңызды қадамы. Мұстафа Шоқ

Әбду Уақап Қара өз зерттеулерінде Францияның Париж қаласына барып, Мұстафа Шоқайға қатысты архивтерден көптеген мақалаларды тауып, олардың көшірмелерін жинақтаған. Бұл мақалалардың арасында 1921 жылы шыққан мақалалар да бар. Ғалым 700-ге жуық мақала тапқан және олардың 120-сы француз тілінде екендігін атап өтті. Бұл маңызды тарихи деректер қазіргі таңда қазақ тілінде де жарияланып отыр. Ғалымның зерттеуінде арнайы таңдалған 41 мақала осы кітапта қазақ тілінде оқырмандарға ұсынылған.

Тұсаукесерге Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ғалымдары мен студенттері, сондай-ақ, Қазақстан Республикасының Президенттік архивінің мамандары, филология, тарих, журналистика салаларының белгілі ғалымдары қатысты. Бұл жиын тек академиялық ортада ғана емес, жалпы қоғамда да үлкен қызығушылық тудырды. Ғалымдардың пікірінше, Мұстафа Шоқайдың еңбектерін зерттеу мен насихаттау бүгінгі таңда маңызды әрі өзекті болып табылады. Шоқайтанушы ғалымның…