Нептун ғаламшары туралы оқушыларға арналған жұмыс

Нептун - Күн Жүйесіндегі күннен ең алыс орналасқан ғаламшар

Біздің галактика (Құс жолы) 150 млрд.-тан астам жұлдыздар мен 100 млн.-нан астам тұмандықтарды біріктіреді. Оның жасы 15-17 млрд. жылдар шамасында деп есептеледі. Әлемнің шексіз кеңістігінде Құс жолы секілді жұлдыздар тобы толып жатыр.Олар көптеген планеталық жүйелерді құрайды. Галактиканы құрайтын көп жүйелердің бірі – Күн Жүйесі. Бұл жүйе Куннен басқа 9 үлкен планета (Меркурий, Шолпан, Жер, Қызылжұлдыз, Есекқырған, Қоңырқай, Уран, Нептун және Плутон), планета серіктерінен, мыңдаған кіші планеталардан (астероидтардан), шамамен 1011 кометадан және толып жатқан метеорлық денелерден құралған ғарыштық денелер жүйесінен тұрады.

Бірақ 2006 жылы,26 тамыз күні, Халықаралық астрономия одағы конгрессінің 2,5 мың қатысушысы таң қаларлық шешім қабылдап, Плутонды күн жүйесіне кіретін планеталар тізімінен алып тастады.

Сонымен қазіргі таңда Күн жүйесі 8 планетадан тұрады: жер тобы планеталары деп аталатын 4 ішкі және газды алыптар деп аталатын 4 сыртқы планетадан құралған.

Жер тобына Жер, Меркурий, Венера және Марс кіреді.Олардың барлығы сайып келгенде силикаттар мен металдардан тұрады.

Күн жүйесіндегі планеталар көлемі жағынан жеке топ ішінде де, өзара топтар ішінде өзгешеленеді. Мысалы газды алыптар жер тобына қарағанда едәуір үлкен де, көлемді келеді:Сатурн,Юпитер,Уран,Нептун.

Нептун

Ғаламшар Римдік теңіз құдайының атымен аталған. Астрономиялық белгісі,Нептун құдайының үшұшты найзасы.

Нептун Күннен4,5 млрд. кмқашықтықта жатыр, бұл Жерден 30 есе алысдеген мағынаны білдіреді.Оның жарықтануы жер бетінен 900 есе,Юпитерден 30 есе кем.Яғни, Күн сәулесі ғаламшарға 4 сағаттыңішінде жетеді.Күн жүйесіндегі желдердің күштісі Нептунда соғады,оның жылдамдылығы дыбыстың жылдамдығына жетеді.Нептуннің өлшемі Ураннан аз ғана кіші және ол газды алып пленталар ішіндегі ең кішісі болып есептеледі.Диаметрі 49,5 мың км,яғни Жерден 3,88 есе улкен.Салмағы бойынша үшінші ғаламшар.Нептун массасы Жерден 17 есеауыр.Планетаның ауданы Жерден 57 есе улкен.Тығыздығы ρ = 1,76 г/см3. Эксцентриситет е = 0,011.

Нептунның орбитасы кей жерлерінде Плутонның орбитасымен қиылысады.Және де Нептунның орбитасын Галилея құйрықты жұлдызы қиып өтеді.Нептун өз орбитасын 164,79 жыл ішінде айналады.Бұл ғаламшардың ашылған кезінен әлі орбитасын айналып бітпегенін білдіреді.

Ғаламшар өз ось-ін жуықтап алғанда 15,8 сағатта айналып бітеді.Орташа айналым шеңбері 5,4 км/с тең.

1.2. Нептун планетасының ашылуы және зерттелуі

Нептун астрономиялық Уран орбитасының кестесі арқылы біліне бастады.Бұл кесте 1821 жылы шыққан еді,және сол кестеде Уран ғаламшарының орбитасы суреттелген болатын.1846 жылдың 23 қыркүйегінде ашылған Нептун ғаламшары математикалық есептердің көмегімен ашылған алғашқы ғаламшар болды. Уранның орбитасындағы күтпеген өзгерістер белгісіз ғаламшардың тартылыс күшінің ықпалынан болуы мүмкін деген тұжырым келтірді. Нептун көзделген орындағы бұрыштан табылды. Көп ұзамай Тритон атты серігі ашылды, бірақ, басқа да 12 серіктері XX ғасыр дейін ашылған жоқ. Нептун планетасының қасынан тек бір…