Нұрсұлтан Назарбаев еңбектеріндегі қазақ халқы

Н.Ә.Назарбаев субьектерінде қазақ халқының қалыатасуына байланысты өзекті мәселелер көтерілуі

( тарих толқынында)

« Бүгінгі күнді түсініп-түйсіну үшін де, болашақтың дидарын көзге елестету үшін де кешегі кезеңге көз жіберуіміз керек »

Н . Ә. Назарбаев

Елбасымыз өзінің «Тарих толқынында» атты тарихи еңбегінде қазақ халқының қалыптасуы жөненінде тереңінен таразылай отырып, сараптап өзекті мәселелерді көтерген. Аталмыш мәселелер, тарихтың ақтаңдақ тұстарын және қазақ халқының қалыптасу кезіндегі елеулі оқиғалардын нақты әрі жинақы суреттелген. Аталмыш кітап: Ұлттық келбетті ұлықтайық; Қазақ даласы – ұлы түркі елінің қара шаңырағы; Алаш мұрасы және осы заман; Тарихтың шеңберлері және ұлттық зерде деп аталатын тарихқа кеңінен тоқталатын бөлімдерден тұрады.

Егер біз мемлекет болғымыз келсе, өзіміздің мемлекетіміздің ұзақ уақытқа меңзеп тұрғымыз келсе, онда руханият бастауларын түсінгеніміз жөн.

Оған барар жол халық даналығының негізінде жатыр. Қазақта мынадай мақал бар: «Жеті атасын білмейтін ер жетесіз, жеті ғасыр тарихын білмейтін ел жетесіз».

Шынында жеті ғасырмен де шектелмеу керек, өйткені біздің тарихымыз логикалық жағынан да, географиялық жағынан да көрінбейтін арқаулар арқылы толып жатқан болса да, адам халық аттарымен байланысып жатыр. Ал солардың барлығы да еуразиялық «хардлантың» қазіргі заманның көптеген мәдениеттердің нәсілдік зердесінде, оның ішінде қазақтардың да мәдени жадында белгілі бір дәрежеде өзіндік ізін қалдырған.

Біздің аумақтағы руханиятты алты мың жылғы дамуын алып қарайық. Соларды талдау кезінде мынадай кезеңдерге бөлуге болады:

Бірінші кезең, бүгінгі Қазақстанның бүкіл аумағын мал баққан ежелгі арийлердің сансыз көп тайпаларының игеруі. Ежелгі ведалық абыздар Веданың қасиетті заңдарына сүйеніп, өз отбасыларының, ру-тайпаларының, көсемдерінің алаңсыз, тыныш өмір сүруіне көмектескен. Оңтүстік Арал өңіріндегі Сынтасты және Арқайым қорым кешендері сол заманғы халықтың рухын бейнелейтін материалдық айғақтар болып табылады.

Екінші кезең, бұдан шамамен 4-5 мың жыл бұрын арийлер тарихы мен рухының орталығы біртіндеп, Оңтүстік Оралдан Үнді өзенінің аңғарына қарай ауыса бастады. Ал ежелгі арий рухының біздің жердегі кейінрек заманнан сақталған белгілері – сақ патшаларының Есіктегі, Бесшатырдағы қорғандары.