Ньютонның бірінші заңы және инерциялық санақ жүйелері

Физика 9 – сынып.

«Бекітемін»

ОІМ ________

«___»____2015ж

Күні:

Сабақтың тақырыбы: §10. Ньютонның бiрiншi заңы. Инерциялық санақ

жүйелерi.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Ньютон механикасы, инерциялық санақ жүйесі, Ньютонның бірінші заңының физикалық мағынасын ашу..

Дамытушылық: Оқушылардың табиғат құбылыстарын физикалық заңдылықтар тұрғысынан түсінушілігін және логикалық ойлау қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелік: Оқушыларды адамгершілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа, отансүйгіштікке, табиғатты аялауға, сыйластық пен әдептілікке баулу.

Сабақтың көрнекілігі: сигматикалық карта

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдіс-тәсілдері: түсіндіру, сұрақ – жауап.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру.

Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу, оқушылардың назарын сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

1) Түзусызықты теңайнымалы қозғалыс кезіндегі жылдамдықтың формуласы?

2) Дененің еркін түсуі деген не?

3) Центрге тартқыш үдеу формуласы қандай?

4) Векторлық және скалярлық шамалар деген қандай шамалар?

5) Түзусызықты теңайнымалы қозғалыс кезіндегі орын ауыстыру формуласы?

6) Сызықтық және бұрыштық жылдамдық арасында қандай байланыс бар екенін Формуласымен түсіндір.

7) Қисық сызықты қозғалыс кезіндегі период және жиілік дегеніміз не?

8) Үдеу дегеніміз не? Формуласы.

ІІІ. Жаңа сабақ.

Кинематикада денелердің әртүрлі механикалық қозғалыстары олардың қозғалысының себептері ескерілмей қарастырылды. Ал денелердің өзара әрекеттесу заңдарын зерттейтін механиканың бөлімі динамика деп аталады.

Динамиканың негізгі заңдарын ұлы ағылшын ғалымы Исаак Ньютон тұжырымдаған және бұл заңдар оның атымен аталады. Динамиканың негізгі заңдарының ашылуы ғылым тарихындағы ең бір келелі кезең болып табылады. Оның 1687 ж. шыққан «Натурал философияның математикалық бастамалары» кітабында тұжырымдалған үш заңының көмегімен кез келген дененің: жүйткіген машиналардың, теңізде жүзген кемелердің, ауада ұшқан ұшақтардың, ғарыш кемелері мен жасанды серіктердің, құламалардан аққан сулардың, соққан желдің қозғалыс сипаты түсіндіріледі. Егер денеге басқа денелер әрекет етпесе немесе олардың әрекеті теңгерілген болса, онда дене не тыныштықтағы күйін сақтайды, не түзусызықты және бірқалыпты қозғалысын жалғастырады. Бұл өзімізге таныс инерция заңы, бұл заңды Ньютонның бірінші заңы деп те атайды. Ньютонның бірінші заңы инерциялық санақ жүйесі. Денеге басқа денелер әрекет етпегенде немесе олардың әрекеті теңгерілгенде, дене бірқалыпты және түзусызықты қозғалатын санақ жүйесі инерциялық санақ жүйесі ретінде алынады. Денелердің…