Ойынның экологиялық тәрбиедегі маңызы туралы мақала

Ойынның балалардың экологиялық

тәрбиесімен байланысы.

Балалардың өмірінде ойын жетекші орын атқарады. Ойын – ол эмоциялық жағдай. Ойнаушы бала ойын кезінде жақсы көңіл-күйге бөленеді және ақкөңіл болады. Балалардың табиғатпен танысуы, олардың эмоциялық жағдайына және тәрбиешіге деген көзқарастарына байланысты. Өйткені тәрбиеші олардың табиғатпен танысуының бірден бір байланыстырушысы болып табылады. Ол үшін тәрбиешінің балаларды табиғатпен таныстырудың екі аспекті бар. Біріншісі осы жақсы көретін құбылысқа балаларға жақсы эмоциялық фон жасап табиғи құбылыстарды қабылдауға белсендіру. Екінші аспект ол түбегейлі қорытынды жасау. Балаларға ұнайтын қандайда бір жақсы әсер қалдырған нәрсенің бәрі сюжеттік немесе басқа да бір ойын арқылы көрінеді. Сондықтан егер бала табиғат тақырыбына ойын құрастырса/зообақ, ферма, цирк/ онда ол жарқын әсер алды деуге болады. Сол себепті табиғат туралы алған .

Ойын мен экологиялық тәрбие бір біріне қарама-қарсы. Ойын кезінде бала бос, өз ойымен бөлісе алады, кез келген қимылды жасай алады.Ойын жақсы жаман болуы мүмкін болса да ешкім одан жапа шекпейді.

Сюжетті рольді ойындарды экологиялық

тәрбиеде қолдану

Сюжетті ойын – ол әдеби шығармаларда немесе өмірінде өткен жағдайлардың көрінісі. Бұл жағдайларда адамдар немесе шығармадағы кейіпкерлер қолданылады. Ойынның ең басты шарты ол балалардың әр жақты қимылдарды, құбылыстарды білуі, адамдардың қатынасы немесе нақты ситуацияларды қолданады.

Бұл білімдер сюжетті ойынның басты құрылысы болып табылады. Сюжетті рольді ойынның 2 түрі болады:

1.Өз бетімен ойындар.

2.Тәрбиешінің қатысуымен құрылатын ойындар.

Игра как метод экол в-я –это игра специально оргпвуука в-ем и привнесенная в процессе познания природы и взаимодействие с ней. Такую форму обучающей игры в-ле с детьми, имеющую определенную дидактическую роль можно назвать игровой обучающей ситуацией( ИОС)

ИОС – это полиоценная, но специально организованная сюжетно ролевая игра. Ей характерны следущие моменты:- Она имеет короткий и несложный сюжет, построенный на основе жизненных событийили сказочного либо литературного произведения, которая хорошо знакома дошкольникам;

- Оснащенанеобходимыми игрушками, атрибутикой - В содержание игры заложены дидактическая цель, воспитательная задача, которым подчинены все ее компоненты- сюжет, ролевое воздействие персонажей - Игру проводит воспитатель: объявляет название и сюжет, распределяет роли - Воспитатель руководит всей игрой: следит за развитием сюжета, исполнением ролей детьми, ролевыми взаймоотношениями.

Аналог ойыншықтар ойнай үйрету

жағдайлары

Аналог ол табиғат обьектісін бейнелейтін ойыншықтар. Нақты алғанда жануарлар мен өсімдіктер. Аналог ойыншықтар әртүрлі материалдан жасалған(жұмсақ, резина,пластмасса, бұралмалы).Өсімдіктер әлемінде аналог- ойыншықтарды қолдану аясы өте аз, жасалу түрлері де көп емес.(пластик, пластмасса, ағаш). Олар әр көлемді шыршалар;ағаштар, бұталар, саңырауқұлақтар, жемістер мен көкөністер. Джани Родаридің «Чипполиноның басынан кешкені» атты ертегінің кейіпкерлері.

Аналог- ойыншықтармен жұмыс істеген бір жағынан тиімді. Ол екі-үш жасар балалардың тірі жәндіктердің негізгі қасиеттеріне тән ерекшеліктерін нақты көрсетіп таныстыруға болады. Кішкентай балаларға ең басты

айырмашылықтарын салыстыру арқылы беруге болады.Осындай ойыншықтардың көмегімен ойыншықтармен не істеуге болатынын, тірі жануарлармен не істеуге болатынын көрсетуге болады. Тірі жануарлардың жасайтынын ,ойыншық жасай алмайтындығын балаларға жеткізу керек.

Мысалы: балықты алсақ

Тәрбиеші алдына мынадай мақсат қояды «Алтын балықпен таныстыру» Тірі балықпен ойыншық балықтың алдымен сәйкестігін табады,онан соңекеуінің жағдайға байланысты айырмашылығын көрсетеді.(суда жүзгенде,тамақ жегенде) Тірі балықты судан шығаруға бола ма

Мысалы тірі балық суда жүзеді, ал ойыншық балық ше. Тірі балықты тамақтандырып, бақылауға болады, ал ойыншықты ше.

Ойыншық балық ол зат, оны қолға ұстап ойнауға болады, суға жіберіп бақылауға бола ма. Ол сырт пішінімен ғана алтын балыққа ұқсайды.

Осылай құстармен тасбақалар, өсімдіктер әлемін де бақылауға болады. Ағаштардың тамыры бар ,ол бір орыннан қозғалмайды. Ал ойыншық ағаштардың тамыры жоқ,оны жылжытуға ,орнын ауыстыруға болады.

Аналог ойыншықтарды бәр жаста қолдануға болады.Оны жалғыз тірі бейнелрімен ғана емес сонымен қатар қағаз бетіндегі суретпен де салыстыруға болады. Игрушки –аналоги могут быть включены в любые ИОС , в любую форму экологического воспитания детей:наблюдения, занятия, труд в природе. Их можно взять на экскурсию в ближайшее природное окружение,сочетать с чтением позновательной литературыпросмотром слайдов, видеофильмов. Во всех случаях они помогут в формирований у ребят отчетливых реалистическихпредставлении о природе. В отдельных случаях игрушку-аналог целесобразно демонстрировать до знакомства с животным.Это относится к некоторым млекопитающим(кошка,собака,кролик), которые вызывают