Ойыншықтарды қарау және сипаттау арқылы тіл дамыту

«Ойыншықтарды қарау және суреттеу процесіндегі

мектепке дейінгі балалардың тілінің дамуы»

Ақтөбе қаласы

№4 «Көктем» бөбекжайбақшасы

әдіскері

Имашева С.Е.

Қабылдауы бойынша әңгімелеу,балалардың тілінің дамуына жақсы жағдай жасайды, ішінде сенсорлық тәрбие бала тілінің дамуына өз көмегін тигізеді. Сипап сезу және қабылдау арқылы балалардың психикасында ,ойлау және қиялдау процесстері жақсы жетісіеді. Психологтардың айтуы бойынша балалар заттардың атын дауыстап айтқан кезде, жақсы есте сақтап қалады. Балалар белгілі бір көрген затты, қандай екенін, қасиетін айтқан кезде, тәрбиеші оны қалай қолдану қажет екенін көрсетіп отыруы керек.

Мысалы:(қасықты қалай ұстауы қажет, қуыршақтың мойнына мойынорағышты дұрыс байлау).

Ойыншықтарды қарау және оны суретету үшін әдемі ойыншықтар таңдап алынады. Себебі, балалар қабылдауы үшін әдемі ойыншықтар,күлкілі ойыншықтар жақсы көмектеседі ( мысалы: қуыршақ қуанады,үйректер жүзеді, қояндар сәбіз көрсе күледі т.б.). Сабақтан 5 минуттай бұрын ойыншықты балаларға көрсетіп,олардың ұстап,қарауына жағдай жасйды,себебі сабақ үстінде балалар ойыншықты ұстап қараймыз деп,алаңдап ойларын жинақтай алмай қалуы мүмкін,әрі алаңдап отырыды.

Ойыншықтарды қараудың,суреттеудің әр түрлі тәсілдерін ,тәрбиеші өз қалауынша қолдана алады. Ол ойыншық қонақ ретінде келуі мүмкін және де балаларға сұрақтар қойып,оларды ойынға тартады. Мысалы: «Айдар, айтшы менің құйрығым неге ұқсайды?», « Сәуле менің юбкамның түсі қандай?», « Мансур сен неге көңілсіз отырсың?» .Кәне ,тақпақ айтайық т.б.

Негізінен ойыншықты қарау мен суреттеуде қолданылатын әдіс-тәсілдер: тәрбиешінің суреттеу үлгісі, әңгіме жоспары, көмектесу, айтып жіберу, балалардың толықтыруы. Негізінен ойыншықтарды қарау мен суреттеу ортаңғы тобында көбірек қолданылады. Ересектер тобында мұндай сабақтар көп қолданылмайды,ал ойыншықтарды таңдаған кезде, олардың күрделілігіне көп көңіл бөледі. Олардың қатарына телефон, ойыншық сағаттар, автобус т.б. жатады. Бұл сабақтар баланың тілінің дамуына жақсы жағдай жасайды. Себебі бала затты көзбен көріп, қолмен ұстап тұрып, оның не үшін қажеттігін ,қандай екенін, неден жасалғанын айтып бере алады және ол баланың есінде жақсы сақталады. Ересектер тобының балалары бір емес6 бірнеше күрделі ойыншықтарды суреттей алады, оларды салыстыра біледі.

Сабақта ойыншықтарды қарап суреттеген кезде ,көбіне-көп таңдап алып суреттеп айтып береді. Бұл сабақтар балаларды дидактикалық ойындар түрлерімен ойнай білуге дайындайды. Ересектер тобында балаларға 2-3 ойыншықты пайдаланып кішігірім әңгіме құрап айта білуге үйретуге болады. Мысалы: ойыншық аюлар мен қуыршақты пайдаланып «Үш аю» ертегісінен үзінді айтуға болады. Ойыншықтарды суреттеу кезінде балалар қиналған жағдайда ,басқа…