Ойыншықтың бала өміріндегі маңызы туралы мақала

Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы

Зайсан қаласы

Зайсан қала әкімі аппаратының «Зайсан қаласындағы «Еңлік» бөбекжай-бақшасы» КМҚК-ның

әдіскері

Боржикова Ляйля Жайлаубековна

«Ойыншықтың бала өміріндегі маңызы»

Ойыншық – әдейі балалар ойынына арналып жасалған зат. Ойыншықты пайдалану баланың ой-өрісін кеңейтуге онда бейнеленген заттармен өмір құбылыстарына деген ықылас тәрбиелеуге көмектеседі. Ойыншықтармен ойналатын бірлескен ойындарда балалардың өзара достық қарым-қатынастары қалыптасады.

Ойыншық - былай алғанда нәзік зат. Оның өмірі де қысқа. Сол себептен ойыншықтың пайда болған уақытын анықтау өте қиын. Ойыншықтар балаларға деген сүйіспеншілікті, оларды қуантуға, алдандыруға бірдеңені үйретуге деген ықыласты бейнелейді. Ойыншық адам еңбегінің сипатты белгілерін табиғатқа деген сүйіспеншілікті, табиғатты тануды, жануарлардың, құстардың ерекшеліктері мен мінез-қылықтарын белгілейді.

Біздің елімізде ойыншық жасау мемлекеттік іс болып табылады. Ойыншық тақырыптарына талдау жасау, оларды көркемдеу, балалардың психологиясын, ойыншықтың баланы тәрбиелеуші және дамытуды ықпалын ескере отырып, ғылыми негізде жүргізіледі. Ойыншық икемді болуға балалардың алуан түрлі әрекеттер жасауына мүмкіндік беретіндей болуға тиіс.

Ойыншықтарға қойылатын гигиеналық талаптар оларды пайдаланудың қауіпсіз болуын көздейді. Олар берік қауіпсіз бояулармен сырланады. Гигиеналық өңдеуге жууға, дизинфекцияланған ерітіндімен сүртуге, үтіктеуге оңай болуы керек. Ойыншықтың ең айқын көрінетіні оның обрызы. Яғни баланы тартатын нәрсе: ойыншық қуыршақ, аңдар, үй жануарлары, машиналар, ыдыс-аяқ, жиһаз. Обрызды ойыншықтардың үлкен тобын құрайтын да осы ойыншықтар.

Сюжетті-образды ойыншықтар тобында орталық орынды қуыршақ алады. Ойын кезінде балалар қуыршаққа жан бітіргендей болады, онымен сөйлеседі, өзінің сырын, қуанышын айтады, оған қамқорлық жасайды. Қуыршаққа жан бітіретін себебі - ойынның ақиқатына сенеді. Ойыннан тыс мезгілде олар, әрине қуыршақтың тірі емес, ойыншық екенін біледі.

Қуыршақтар әр түрлі болады, көбінесе олар балаларды бейнелейді. Балалар бақшасында түрлі мамандықтың, түрлі ұлттың ересек адамдарын бейнелейтін қуыршақтар да болуға тиіс.

Аңдарды, үй жануарларын бейнелейтін ойыншықтар да сюжетті-образды ойыншықтарға жатады. Сәбилердің сүйікті ойыншығы – мехтан, пүліштен жасалған аюдың баласы жып-жылы, сүп-сүйкімді. Олар ойыншықты еркелетіп «досым»-дейді. Балалар аюды, қоянды, мысықты, иттерді, лақты тамақтандырады, әлдилеп ұйықтатады, емдейді, олармен бірге серуенге шығады.