Органикалық қосылыстардың құрылыс теориясы 11-сынып

Сыныбы – 11 сабақ реті: 3 күні: 13.09.2016 ж

Тақырыбы

§1.4. Органикалық қосылыстардың химиялық құрылыс теориясы және оның маңызы.Изомерия

уақыты

Білімділік мақсаты:

дамытушылық:

тәрбиелік:

Оқушылардың органикалық реакциялардың жіктелуі және механизмі туралы алған білімдерін қайталау;

түсіндіру біліктілігі мен дағдыларын жетілдіру, көңіл аудару ,еске сақтау қабілеттерін дамыту;

сабақ уақытын бағалауға үйрету,еңбекқорлыққа және пәнге қызығушылығын арттыру.

Сабақ типі:

Қайталау сабағы

Сабақ өткізілу түрі:

кітаппен өздік жұмыс, орындау, кестемен жұмыс, мұғалімнің түсіндіруі,кітаппен өздік жұмыс, фронталды сұрақтар;

Құралдар мен реактивтер:

Кітап, дәптер.

Ұйымдастыру

кезеңі:

(Сабақтың мақсаты мен кезеңдерін анықтау.)

-сабақта қалыпты жұмыс істеуге мүмкіндік жасау ;

-оқушыларды психологиялық дайындау.

Амандасу.Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың көңілін сабаққа аудару. Сабақтың жалпы мақсатын ашу ,оны өткізу жоспарын көрсету.

Үй тапсырмасын тексеру кезеңі:

Сабақтың білімділік мақсаты:

-үй тапсырмасының дұрыс, толық орындалғанын тексеру ;

-білімдеріндегі кеткен кемшіліктерді,тапсырма орындау барысында қиындықтарды анықтау ;

-кеткен кемшіліктерді жою.

Айналым бойынша жаттығу тексеру.

Оқушыларды білімді ,саналы және белсенді түрде меңгеруге дайындау кезеңі:

1.Сабақ тақырыбын хабарлау.Оқушылармен біріге отырып сабақ мақсатын айқындау.

Жаңа материалды оқып үйренудің практикалық қажеттілігін көрсету. Оқушылардың алдына оқу проблемасын қою.Білімді жаңғырту. (Актуализация )

Білімділік міндеттері: .

-оқушылардың білім алуға деген ынта-ықыласын жұмылдыру.

-оқушыларды білім алудың мақсаттарын анықтауға;

- оқушылардың материалды бір мезгілде қабылдауы ,ой қорытындыларын жасауы,жалпылай және жүйелей білуі.

2.Оқыту проблемалары:

3.Білімді жаңғырту:

Фронталды әңгімелесу:

ОҚҚТ шығуына қандай себебтер негіз болды?

ОҚҚТ негізгі қағидаларын тұжырымдап беріңдер.

Органикалық қосылыстарға қандай химиялық байланыс тән?

Коваленттік байланыс қалай түзіледі?

Коваленттік байланысқа сипаттама бер ?

Н-Сl, Н-Н, Сl - Сl атомдар арасында байланыс түзілгенде қандай орбитальдар өзара қаптасады?

Химиялық реакцияның қандай белгілері бар?

Жаңа сабақты түсіндіру кезеңдері:

Білімділік міндеттері:

Берілген материалды оқушылардың қабылдауын есте сақтауын қамтамасыз ету;

- оқушылардың білімді қабылдауына,алған білімнен қорытынды шығаруға,жүйелеуге қажетті түрлі әдіс –тәсілдерді үйрету;

- оқушылардың білімді қайта жаңғырту әдістерін қабылдауы;берілген оқу материалын өз бетінше ұғынуға ,түсініктерді ,заңдарды, анықтамаларды философиялық тұрғыдан түсінуге көмек жасау.

1.Мұғалімнің түсіндіруі:

Органикалық қосылыстардың химиялық құрылыс

теориясының пайда болуы:

өндіріс пен халық шаруашылығының өскелең талаптарына сай келмеуі,органикалық химияның даму деңгейінің төмендігі

химия ғылымында мына заттардың қасиеттерін түсіндіре алмауы жаңа теорияның қажеттігі:

органикалық заттардың көптүрлілігі;

валенттіктің сәйкес келмеуі;

изомерия құбылысы;

органикалық заттар үшін тұрақты таңбаның болмауы.

3. Типтер теориясы: Жерар әрбір затты біртұтас қарауды ұсынды.Барлық органикалық қосылыстар қарапайым бейорганикалық қосылыстардың туындылары деп есептеді:сутек ,хлорлы сутек, су деп бірнеше типке бөлуді ұсынды:

1 тип – сутек, 2 тип – хлорсутек, 3 тип – су.

4. Радикалдар теориясы: Берцелиус органикалық заттар екі бөліктен –радикалдардан тұрады деп пайымдады.Ол химиялық реакция кезінде радикалдар өзгеріссіз сақталады деп есептеді .

5. 1860 жылы Карлсруэ қаласында өткен химиктер съезінде атом-молекулалық ілімді қабылдады.

6. Франкленд және Кекуле жұмыстарының нәтижесінде химияда валенттілік туралы түсінік қабылданып,көміртек атомының 4 валенттігі туралы түсінік енгізілді (Кекуле).

7.Ал 1857жылы Кекуле және Купер қосылыстардағы атомдардың тізбектелу идеясын ұсынды.

Қорытынды:

Ғылымдағы барлық жетістіктер органикалық химияның дамуында жаңа жағдайлар туғызды – органикалық қосылыстардың химиялық құрылыс теориясы.

А.М.Бутлеровтың ОҚХҚТ

1.Молекулада атомдар нақты болады.

1828 жылы–Берцелиус шәкірті –неміс ғалымы Велер бейорганикалық заттан алғаш қы рет органикалық зат несеп нәрін- синтездеп алды.

1845 жылы –Кольбе сірке қышқылын алды.

1854 жылы - Бертло майды синтездеді.

жылы - алғашқы рет қантты зат синтезделіп алынды.

2.Молекуладағы атомдар өзара валенттіліктеріне сай өзара белгілі бір тәртіппен байланысады.Көміртек 4 валентті.

Н Н Н

Н – С – Н Н – С – С – Н

Н Н Н

метан этан

Органикалық заттардың қасиеттері олардың құрамына қандай атомдар және қанша мөлшерде кіретіндіктеріне тәуелді болуымен қатар, ондағы атомдардың өзара байланысу ретіне де тәуелді болады.

Н Н Н Н

Н – С – О – С – Н Н – С – С – О – Н

Н Н Н Н

диметил эфирі этил спирті

қайнау темп. -23,7°С қайнау темп. +78,7°С