Орыс тілін оқытудың ерекшеліктері 5 сыныпқа арналған материал

«Информатика» пәні бойынша орта мерзімді жоспар

5 сынып

Информатика мектеп -гимназия – 5-сынып

5.1А-бөлім: Компьютер және қауіпсіздік

Алдын ала меңгерілуге тиісті білімдер

Оқушылар бастауыш мектептің «АКТ» курсынан енгізу/шығару жабдықтарымен, компьютердің ішкі/сыртқы құрылғыларымен таныс. Оларда мәтіндерді, графиканы, презентацияны және мультимедияны өңдеу үшін қолданбалы программалармен жұмыс тәжірибесі бар. Сонымен қатар оқушылар ақпаратты іздеу мен онымен алмасу үшін Интернетті қолдана алады.

Мәнмәтін

Бұл бөлім деректердің қауіпсіздігіне, сонымен қатар компьютерде және Интернет торабында жұмысы барысында қолданушының қауіпсіздігіне арналған. Компьютердің негізгі ішкі құрылғыларын: процессор мен қатты дискіні жүктеу қарастырылады: Тоқсанның соңында оқушылар «Әлемді өзгерткен жаңалықтар» атты бірлескен жобаны орындау тапсырылады.

Осы бөлімдегі (пәннің мақсаттары) тілдік мақсаттар

Оқушыларға академиялық тілге сәйкес тілдік мақсаттың мысалы оқушылар үшін төменде ұсынылған.

Пән бойынша оқыту мақсаты

Оқытудың тілдік мақсаты

Пәнге қатысты лексика және терминология

Диалог құруға / жазылымға қажетті сөздер топтамасы

Оқушылар:

- компьютерді пайдалану кезінде қауіпсіз жұмыс ережелерін қолдана алады.

Оқушылар:

дене қалпын дұрыс ұстаудың маңыздылығы мәселесін талқылау (сөйлеу мен тыңдау дағдылары);

денсаулықты қорғауға көмектесетін жаттығулар жиынтығын сипаттау (жазылым дағдылары)

көздің нашарлауы, дене қалпының бұзылуы, сіңірлердің тартылуы, денсаулық және қауіпсіздік, қауіп;

білек, мойын, қол, арқа, иық, омыртқа жотасы, іш, бұлшық еттер

шынығу, керілу, босаңсу, хабардар болу

(Сіңірлердің травматикалық сипаттағы созылмалы тартылуын, көздердің талуын/қалжырауды ) болдырмау үшін алдымен …..қажет, кейін …

Дене қалпын дұрыстау үшін алдымен сіз …., кейін …. екеніне көз жеткізіңіз;

Қауіпсіздікті сақтау ….байланысты

Қысқаша шолу

Бөлім барлық бөлімдерде қамтылатын және оқушыларды компьютерде қауіпсіз жұмыс жасаумен қамтамасыз ету үшін тұтас бір жыл бойы қарастырылуы қажет денсаулық пен қауіпсіздік мәселелерін түсіндіруден басталады.

Оқу бағдарламасына сілтеме

Оқу мақсаттары

Сабақта ұсынылатын жұмыс түрлері

Оқыту әдістемесі бойынша мұғалімге арналған ескертпелер

Оқу ресурстары

Қауіпсіздік техникасы ережелерін сақтамаудың салдары туралы талдау жасау

Компьютерде зиян келтірмей қалай жұмыс істеуге болады?

(Ұ, Т, Ж, М) Қауіпсіздік техникасы ережелерін не үшін орындау қажет екенін түсіндіре отырып, оқушылармен осы ережелерді талқылаңыз. ҚТ ережелерін талдауға және ҚТ ережелерін бұзудан туындауы мүмкін салдарлары туралы өз пікірін білдіруге мүмкіндік беріңіз.

(К) Компьютерде қауіпсіз жұмыс жасау ережелерін бұзып отырған пайдаланушының суреттерін немесе фотосуреттерін (экран тым жоғары орналасқан, орындық тым төмен орналасқан, экранның артқы жағынан түсіп тұратын жарық / терезе және т.б.) көрсетіңіз. Көрсетілген жағдайларды түзету үшін оқушылардан өзгерістерді ұсынуын сұраңыз.

(Қ) Компьютерде жұмыс жасап отырған адамның бейнесін қолданыңыз. Оқушылардан компьютердің теріс әсер беретін адамның дене мүшелерін анықтауларын сұраңыз.

(Ұ) Компьютерде жұмыс жасау барысында орындауға болатын қарапайым жаттығулар көрсетілген бейнематериал немесе презентацияны көрсетіңіз.

(Ұ) Жаттығуларды өздерінің ойлап табуына және тұтас сыныппен бөлісулеріне оқушыларға мүмкіндік беріңіз. Сабақтарда компьютерді қолдану кезінде сабақтарда қандай жаттығуларды тұрақты түрде орындау қажет екенін талқылаңыз.

(Т, Ж, Қ) Оқушыларды топтарға бөліңіз және өзінің жұмысын ұсыну формасын таңдауға мүмкіндік беріңіз:

«Өзінің денсаулығыңды сақта!» плакатын немесе «Мен қауіпсіздікті таңдаймын» жарнамалық баннерін жасауды (ДК-да жұмыс жасау ережелері туралы);

Есеп жүргізу (жылына қанша сағат компьютер мен телефонды қолданатынымды анықтау);

Компьютерде қауіпсіз жұмыс жасауды бұзу себептерінің тізімін құрастыру;

Қауіпсіздік техникасы ережелерін сақтау немесе ҚТ бұзу салдарынан пайда болған аурулар туралы сыныптастармен сұхбат жүргізу:

Компьютерде жұмыс жасау барысында жаттығу жүргізу үшін жаттығулардың жиынтығын құрастыру (флеш-моб).

Оқушыларға сабақ қорытындысын жалпы қорыту мүмкіндігін беріңіз:

- Қауіпсіздік адамның «өз қолында»;

- Қауіпсіздік техникасындағы кез-келген бұзушылықтар теріс салдарларға әкеп соғады.

Адамның айналасында көптеген қауіпті құралдар бар, бірақ бұлардың бізге қаншалықты зиян әкелетіні адамның өзіне байланысты.

Осы тапсырма кіріспе сабақ болып табылады. Компьютерде қауіпсіз жұмыс жасау ережелері жыл бойы қарастырылуы және барлық қалған бөлімдерде атап өтілуі қажет.

ҚТ-ны бұзу жағдайлары бейнеленген бейнені алдын ала дайындаңыз,

Әрбір сабақтан соң рефлексияны жүзеге асыру ұсынылады: - Менің көршім сабақта қауіпсіздік техникасын қалай сақтады? Бұл қадағалауды қалыптастыруға және ҚТ-ны тұрақты сақтауға, яғни компьютерде қауіпсіз жұмыс жасау дағдыларын меңгеруге мүмкіндік береді.

Информатика сабақтары кезінде орындау үшін қажетті жаттығуларды таңдаңыз.

Таңдап алуға болатын ұсынылатын үй тапсырмасы:

1) Шағын зерттеу жүргізу: отбасы мүшелерінің ішінен кім компьютерді көп қолданады?

2) Туннель синдромы дегеніміз не? (баяндама).

3) Сыныпта қанша оқушы компьютерлік ойындарды ойнайды? (қағазға графикті толтыру).

ДК жұмыс жасау ережелері:

https://www.youtube.com/watch?v=P2YDtDykmqg

Қаіпті және зиянды факторлар:

http://www.yaklass.ru/p/informatika/5-klass/kompiuter-universalnaia-mashina-dlia-raboty-s-informatciei-12067/tekhnika-bezopasnosti-organizatciia-rabochego-prostranstva-12066/re-7321a8d1-a86e-4958-9f51-2288d64f88fa

http://www.youtube.com/watch?v=OZ7i6IX4Iww

http://ceclab.files.wordpress.com/2012/06/exercise.jpg

Инфосабақтан ақпарат:

http://infourok.ru/rabochiy-list-po-teme-tehnika-bezopasnosti-v-kompyuternom-klasse-400615.html

Процессор мен қатты дискінің қызметін қарапайым деңгейде түсіндіру

Компьютерде қандай маңызды құрылғылар бар?

(Т, Қ) Келесі сурет нені сипаттайтыны туралы оқушылардың талқылауына мүмкіндік беріңіз:

(М) Төменде берілген мәселелер бойынша суретті талқылаңыз:

Ақпараттыенгізу. Жүйегеақпараттыенгізудегенімізне?

Өңдеу. «Ақпараттыөңдеу» терминіқандаймағынаныбілдіреді?

Ақпараттышығару, Ақпараттышығарудегенімізне?

Сақтау. Ақпараттынеүшінсақтауқажет?

(Т) ДКәртүрлібөліктерібейнеленгенкарточкалардыоқушыларғатаратыңыз. Оқушылардың міндеттері:

ДКқұрылғыларыненгізу, шығаружәнеөңдеуқұрылғыларынабөлу. Тапсырманыорындағансоңоқушыларғаөзарабағалаужүргізудіұсыныңыз.

(К) Интерактивті тақтада процессор мен қатты дискінің қызметі туралы бейнематериал немесе презентацияны көрсетіңіз.

(Т, Ж, Ө) Видеоны көріп болған соң келесі сұрақтарға жауап беруді өтініңіз:

Жүйелік тақта не үшін қажет?

Ол қайда орналасқан?

Ол не үшін қажет?

(Т, Қ) Оқушыларға «Ақпаратты сақтау» және «Процессор дегеніміз не?» тақырыптарында постерлерді жасауды ұсыныңыз. Келесі тармақтарды түсіндіріп беруді сұраңыз:

- Қатты дискте не сақталады және ол қайда орналасқан?;

- Процессор не үшін қажет? Ол қайда орналасқан?

- Компьютерге жүктелген программалардың жұмыс жасау жылдамдығы неге байланысты?

(Т, Қ) Әрбір топ өздерінің постерлеріне қатысты басқа оқушылар тарапынан қойылатын сауалдарға жауап беруі тиіс.

(М, Ұ) «Компьютердің қай құрылығысы ең маңызды болып табылады және неге?» тақырыбында талқылауды ұйымдастырыңыз.

Оқушылардың енгізу/шығару құрылғылары, сонымен қатар өткен сыныптардан сыртқы/ішкі құрылғылары туралы білімі бар.

ДК құрылғылары, оның ішінде оқушыларға бейтаныс құрылғылары (процессор, жүйелік тақта, қатты диск) бейнеленген суреттерді алдын ала дайындап қойыңыз.

Мүмкіндік болса, компьютердің жеке бөліктерін көрнекі көрсету үшін ескі (немесе сынған) компьютерді қолданған дұрыс.

Процессор мен қатты дисктің толық сипаттамасына (тактілік жиілік, разрядтылық, сыйымдылық, өлшем және т.б.) терең үңілудің қажеті жоқ.

Оқушылар мыналарды білуі және түсінуі қажет:

1) Компьютердің ақпаратты өңдейтін маңызды құрылғысы процессор болып табылады.

2) Программалардың орындалу жылдамдығы процессор мен оның деректерді өңдеу жұмысына тәуелді.

3) Компьютерге жүктелген барлық программалар, сонымен қатар біздің тарапымыздан сақталатын барлық ақпарат қатты дискте сақталады (қатты дисктің басқа атауын беруге болады - винчестер). Почемучка видеосынан үзінді көрсетуге болады: https://www.youtube.com/watch?v=5IiK9oU5ds0. Бейнебаяннан ең бастысын кесіп алуды ұсынамыз, бұл сабақтың уақытын үнемді қолдануға және негізгі сәттерге назар аударуға мүмкіндік береді.

(қ) Мұғалім өз таңдауына байланысты келесі тапсырмаларды оқушыларға орындату қажет:

1) Бейнебаянды көріп болған соң жүйелік тақта/процессор/қатты диск туралы сөздермен мәтіндегі бос аралықты толтыру;

2) Ұсынылған бейнебаянда жауаптары табылатын сұрақтарды құрастыру;

3) Бейнебаянда айтылған негізгі ойды білдіретін бір сөйлем құрастыру.

Қалыптастырушы бағалауды ұйымдастыру үшін оқушыларға кестені толтыруды ұсынуға болады:

Құрылғының атауы

Сурет

Қызметі

Білімді тексеруге арналған ресурс.

Енгізу-шығару құрылғылары.

Пазлдарды құрастыр.

http://learningapps.org/382486

http://learningapps.org/575856

Компьютерде не маңызды? (жүйелік тақта туралы)

https://www.youtube.com/watch?v=5IiK9oU5ds0

Процессор дегеніміз не?

https://www.youtube.com/watch?v=cXCFnDd9OLU

Қатты диск дегеніміз не?

https://www.youtube.com/watch?v=QWAO-x4COj0

Сабақты бекітуге арналған тапсырмалар:

http://learningapps.org/1664875

Оқушыларға арналған сайтты қолдануды ұсынамыз:

http://www.yaklass.ru/p/informatika/5-klass/vvod-informatcii-v-pamiat-kompiutera-12069

біреудің жұмысын көшіріп алудың заңсыздығын талқылау

Интернетпен жұмыс жасау барысында қандай қауіп бар?

(Ұ, Т) Төмендегі жағдайлардың мысалдарынан әкеп соғатын салдарлар жайлы оқушылармен талқылау жүргізіңіз:

Кез-келген біреуден көшіру (плагиат) үшін өзінің үй жұмысын жіберуін өтіну;

Кез-келген біреуге өзінің құпиясөзін жіберу (қауіпсіздік);

Кез-келген біреудің фотосуретін оның рұқсатынсыз жариялау (жеке өмір).

Банк шоттарын бұзу (компьютерлік алаяқтық).

(Ұ) Оқушылардан осындай мәселелерді бастан өткізіп өткізбегенін сұрау (жеке өзі немесе басқа біреудің басынан өткізгеніне куәгер болғаны туралы).

(Ұ) Осыған ұқсас жағдайларды болдырмау үшін қандай шара қолдану қажет екеніне байланысты сыныптың ұсыныстарын сұраңыз.

(К, М) © авторлық құқығының белгісін көрсетіңіз және олардың бұл белгіні қайдан көргені және осы белгінің жанында қандай ақпарат жазылатыны туралы талқылауға мүмкіндік беріңіз.

(Ұ) Бұдан кейін ұстанатын авторлық құқық пен қауіпсіз жұмысты сақтау ережелеріне қатысты сыныптың келісетініне көз жеткізіп, қорытынды жасаңыз.

Осы сабақтың негізгі ұғымы оқушылардың Интернетпен жұмыс жасау барысында, олардың жеке өзінің деректерінің, өзінің және бөгде жұмыстың тұтастығының қауіпсіздігі болып табылады.

Ережеге сәйкес барлық осы түсініктер «желілік әдеп» терминінің ішінде қамтылған, бірақ осы терминді қолдануға басымдылық берудің қажеттілігі жоқ.

Қазақстан Республикасының «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» заңының қолданыста бар екенін атап өту қажет, осы заңды бұзу көрсетілген мөлшерде шығындарды өтеу немесе айыппұлдарды төлеу түрінде жауапкершілікке әкеп соғатынын түсіндіру қажет.

https://www.youtube.com/watch?v=IhxQV1-wQcw

(Қ) Мұғалім өз таңдауына байланысты келесі тапсырмаларды оқушыларға орындату қажет:

1) Бейнебаянды көріп болған соң сөздермен мәтіндегі бос аралықты толтыру;

2) Ұсынылған бейнебаянда жауаптары табылатын сұрақтарды құрастыру;

3) Бейнебаянда айтылған негізгі ойды білдіретін бір сөйлем құрастыру.

Сипаттамалар мен жауаптарды салыстыру үшін тік төртбұрышты және үшбұрышты формадағы пазлдарды құрастыру үшін Formulator Tarsia-ны қолдануға болады.

Интернеттегі қауіпсіздік:

http://learningapps.org/182366

Интернет желісіндегі қауіпсіздік ережелері:

http://learningapps.org/553298

Интернеттегі қауіпсіздік (Почемучка):

https://www.youtube.com/watch?v=sBJBxqZe_sk

http://psyfactor.org/lib/cyber-bullying.htm

Авторлық құқық:

құжатқа құпиясөз орнату

ортақ қолжетімді файлдарды орналастыру, өзгерту, жүктеу

Компьютердегі деректеріңізді қалай қорғауға болады?

(Ұ, Т) Оқушылардан ортақ деректер сақтайтын бума арқылы құпиясөздер олардың жұмысын қалай қорғайтыны туралы өздерінің пікірлерімен бөлісуді сұраңыз. Сонымен қатар оқушылар қорғаудың басқа да тәсілдеріне байланысты өз пікірлерін айта алады.

(Ұ) Оқушыларға қолданбалы программалардың файлдарын сақтау кезінде құпиясөзбен қорғаудың әртүрлі тәсілдерін, мұрағатталған файлдарды құпиясөзбен қорғау сияқты әрекеттерді жасау арқылы оқушылар тәжірибе жинақтай алады.

Мұғалімдер Google Диск / Wiki жүйесін немесе ортақ қолданудың басқа сәйкес келетін жүйесін қолдана алады.

Интернет болмаған кезде жергілікті тораптағы Google Диск / Wiki жүйесі/ ортақ деректер сақтайтын бума

ортақ қолжетімді файлдарды орналастыру, өзгерту, жүктеу

құжатқа құпиясөз орнату

«Әлемді өзгерткен жаңалықтар» мини жобасы

(Т) Оқушылардан «Әлемді өзгерткен жаңалықтар» тақырыбы бойынша ақпаратты табуды сұраңыз.

(Т) «Әлемді өзгерткен жаңалықтар» тақырыбы бойынша жобаны жасауды ұсыныңыз. Жобаны ресімдеу формасы өз таңдауы бойынша қалағанындай болатынын түсіндіріңіз:

«Ғылым жаңалықтары» журналына мақала;

Фотоколлаж;

Жарнамалық баннер;

Постер

Компьютерлік презентация және т.б.

(Ұ) Оқушыларға шағын жобаны ресімдеудің өлшемдерін дайындауын ұсыныңыз.

(Т, Ө, Қ) Жобаларды өзара бағалау бойынша оқушылардың қызметін ұйымдастырыңыз (тораптық қауымдастықта дауыс беру арқылы). Сонымен қатар ортақ бумаға бағалау нәтижелерін орналастыруларын сұраңыз.

(Ұ, Қ) Тапсырманы орындау бойынша талқылауды ұйымдастырыңыз, құжаттармен жұмыс барысында құпиясөздерді қолдану қажеттілігі туралы оқушылармен талқылау жүргізіңіз.

Жобалау жұмысы 3-5 оқушыдан тұратын топтармен орындалады. Тақырып бойынша осы сабақтардың мақсаты –

оқушыларда құжаттармен ортақ жұмыс жасау дағдыларын дамыту.