Өсіңкілік қатарлар туралы экономика тұсаукесері

Пәні: Статистика

Тақырыбы: Өсіңкілік (динамикалық) қатарлар және олардың статистикадағы мағынасы туралы түсінік

Өсіңкілік қатарлар деп статистикалық көрсеткіштердің, яғни құбылыстардың, процестердің уақытқа қарай өзгеруін сипаттайтын сандық мәндердің тізбегін айтады .

Осы көрсеткіштер арқылы қоғам өміріндегі құбылыстардың даму, өзгеру процесін талдауға, санауға және оның негізінде қорытынды жасауға, басқарушылық шешімдер қабылдауға болады.

Динамикалық қатар - статистикалық көрсеткіштердің уақыт бойынша орналасқан мәндері

Динамикалық қатарлар 2 элементтен тұрады:

Уақыт көрсеткіші

t 1

t 2

t і-1

t і

t і+1

t n

Қатар деңгейі

у 1

у 2

у і-1

у і

у і+1

у n

Динамикалық қатарлардың түрін анықтау белгілері:

Қатар деңгейінің қандай шама арқылы өрнектелгеніне байланысты

Уақыт көрсеткіші бойынша динамикалық қатарлар

Абсолютті шамалардың динамикалық қатарлары

Қатысты шамалардың динамикалық қатарлары

Орташа шамалардың динамикалық қатарлары

Мезеттік (мезгілдік)

Интервалды

1. Қатар деңгейінің қандай шама арқылы өрнектелгеніне байланысты

Диамикалық қатарлар түрі

Абсолютті шамалардың динамикалық қатарлары

Қатысты шамалардың динамикалық қатарлары

Орташа

шамалардың динамикалық қатарлары

Құбылыстардың дамуын толық сипаттайды

Белгілі бір көрсеткіштің өсу қарқынын, көрсеткіш үлесінің өзгерісін, құрылымдық өзгерістерді сипаттауға болады

Құбылыс деңгейінің өзгерісін көрсету үшін қолданылады

1) Абсолютті шамалардың динамикалық қатарлары

ҚР жалпы ұлттық табысының динамикасы

Көрсеткіш

Жалпы ұлттық табыс, млрд.тг

1. Қатар деңгейінің қандай шама арқылы өрнектелгеніне байланысты

2 ) Қатысты шамалардың динамикалық қатарлары

Қазақстан бойынша мұнай өндіру , мың тонна

Жылдар

Өндірілген

мұнай

1. Қатар деңгейінің қандай шама арқылы өрнектелгеніне байланысты

3) Орташа шамалардың динамикалық қатарлары

Мысалы: халықтың жылдық орташа санының,

эконмика салаларындағы орташа жалақының динамикасы

Көрсеткіштер

Орташа айлық атаулы жалақы, тт

2 . Уақыт көрсеткіші бойынша динамикалық қатарлар:

1) Мезеттік (мезгілдік) қатарда-қатар деңгейі құбылысты белгілі бір уақыт мезетіне (ай, тоқсан, жылдың бас.) байланысты сипаттайды.

Мысалы: қазақстан халқының саны туралы мәліметтер

Көрсеткіштер

Халықтың саны, жыл басына

2 . Уақыт көрсеткіші бойынша динамикалық қатарлар:

2 ) Интервалды қатарда-қатар деңгейі құбылысты белгілі бір уақыт аралығына (айлар, жылдар) байланысты кқрсетеді

Көрсеткіштер

Жалпы ішкі өнім, млрд.тг