Отбасындағы ұлттық рухани құндылықтар туралы ғылыми жоба

Қарағанды облысы, А.Бөкейхан ауданы, Сұрыптау станциясы

«№137 НОМ»КММ

Кіші ғылыми жоба

Отбасындағы ұлттық рухани құндылықтарды сіңірудің табысты формуласы

Облыс аудан мектеп:Қарағанды облысы,А.Бокейхан ауданы, «№137НОМ»

Сыныбы: 4 А сынып

Оқушы аты-жөні:Мадиярова Дана Биржанқызы

Жетекші аты-жөні: Мубаракова Кундыз Сериковна

Ғылыми жетекші аты-жөні: Мубаракова Кундыз Сериковна

Жоспар

Кіріспе4

1 Негізгі бөлігі6

1.1 Отбасындағы құндылық ұғымы6

1.2.Отбасылық құндылық бағдарлары9

2 Практикалық бөлім13

2.1 Адами құндылықтардың жіктелуі13

2.2 Отбасындағы ұлттық рухани құндылықтарды сіңірудің табысты формуласы14

Қорытынды22

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:23

Аннотация

Ғылыми жобада оқушы құндылықтар жайлы жан-жақты зерттеулер жүргізген. Ұсынылып отырған ғылыми жобада оқушы тақырыпқа байланысты жан-жақты ізденіп, дереккөздер негізінде зерттеу жұмыстарын жүргізді. Ізденіс барысында оқушы интернет, т.б. ашық мәліметтерге сүйене отырып, дәлелдемелер келтірген. Теориялық бөлімдегі мәліметтерге сүйене отырып, практикалық талдаулар жүргізген. Ғылыми жобаның мақсатынан құрастырылған міндеттер бойынша жұмыстар жүргізіліп, талдаулар мен зерттеу жұмыстары дәлелді тәжірибемен ұйқасқан.

Abstract

In the scientific project, the gunman conducted extensive research on of. In the proposed scientific project, the student made extensive research on the topic and conducted research based on sources. During the search, the student uses the Internet, etc. provided evidence based on open data. He conducted practical analyzes based on the information in the theoretical section. Work is carried out on tasks created from the purpose of the scientific project, analyzes and research are combined with proven experience.

Аннотация

В рамках научного проекта боевик провел обширные исследования. В предлагаемом научном проекте ученик провел обширное исследование по теме и провел исследование на основеобоснованныхисточников. Во время работыученикиспользуя доказанные материалыпредставил исследовательские аргументы и факты, основанные на проделанной практике. Она провела практические анализы на основе информации в теоретическом разделе. Работа ведется по задачам, созданным из цели научного проекта, анализы и исследования сочетаются с проверенным опытом.

Кіріспе

Адамға әлемді құндылық қабылдау тән. Айналасындағылардың кез-келген құбылысына ол өз пікіріне сүйене отырып жатады. Сондықтан жасөспірім кезінен бастап құндылық белгілерін қалыптастыру маңызды. Адамның мәні мен өмір салты оларға байланысты болады.

Қоғамда болып жатқан әлеуметтік-экономикалық және саяси өзгерістердің қазіргі жағдайында оның әлі қалыптаспаған дүниетанымы, жылжымалы құндылықтар жүйесі бар жасөспірімдерге әсіресе қиын. Өскелең ұрпақта адамгершілік құндылықтардың қалыптасу деңгейі өте төмен. Руханиятсыздық, өмірге немқұрайлылық, өзіне және басқаларға немқұрайлылық көптеген жасөспірімдерде апатияны тудырады, бұл ұлттың моральдық және рухани денсаулығын жоғалтуға қауіп төндіреді.

Алдыңғы ұрпақтар жасаған нормалар мен дәстүрлер қазіргі жасөспірімдер үшін маңызды болмады, өйткені идеология өзгерді. Аға буынға бұрынғы құндылықтар жүйесін сақтай отырып, қазіргі жағдайда бейімделу қиын, ал жас ұрпаққа бұл жағынан одан да қиын, өйткені оның өзіндік құндылықтар жүйесі әлі жоқ, ал егер бар болса, онда шартты және жалпы құндылықтар жасөспірімдер үшін салыстырмалы. Оқушыларды тезірек және жақсы меңгеру үшін олар құндылықтарды жеке-маңызды деп қабылдауы керек.

Құндылық бағдарлары-адамның санасы мен өзін-өзі тану құрылымындағы маңызды құрылымдардың бірі, өйткені олар оның жеке тұлға ретіндегі сипаттамаларын көрсетеді, сондықтан динамикалық өзгеретін қоғамның шарттары бұл зерттеу саласын, әсіресе жасөспірімдерге қатысты өзекті етеді.

Демек, бұл зерттеудің проблемасы қазіргі жасөспірімдердің құндылықтары мен құндылықтарын анықтау болып табылады.

Қазіргі жасөспірімдер білім беру және тәрбие жүйесіне саналы сұраныс бар. Бұл Президенттің тапсырмаларында көрсетілген стратегиялық сұранысқа сәйкес келеді: мектеп оқушыларына ғылым мен техниканың заманауи жетістіктерін, сондай-ақ оқушылардың сұраныстарының өзгеруін ескере отырып, мектеп білімін жаңартуды қамтамасыз ете отырып, ересек өмірде өзін-өзі жүзеге асыру үшін негіз беру қажет.

Осы жоба аясында мектептегі өмірдің қаншалықты қызықты екендігі және жеке қабілеттердің дамуына әсер ететіндігі туралы ақпарат жинау қызықты. Шынында да, мен студенттерге көлемді және маңызды ақпарат бергім келді, бұл болашақта студенттерге мамандық таңдауда көмектеседі.

Мақсаты: қазіргі жасөспірімдердің құндылықтары мен құндылықтарының ерекшеліктерін анықтау.

Тапсырмалар:

1. "Құндылықтар және құндылық бағдарлары" ұғымының мазмұнын анықтаңыз.

2. Адами құндылықтардың жіктелуін қарастырыңыз

3. Қазіргі кіші және үлкен жасөспірімдердің негізгі құндылықтарға қатынасын анықтаңыз және талдаңыз.

Зерттеу әдістері:

1.тиісті тақырыптағы әдебиеттерді зерттеу және талдау;

2.сұхбат;

3.сауалнама;

4. Интернет көздері:

1 Негізгі бөлігі

1.1 Отбасындағы құндылық ұғымы

"Құндылық" ұғымының көптеген анықтамалары бар, олар жалпы, өте кең мағынаға ие және бұл ұғымды мотивациялық процестің құбылыстарының біріне дейін төмендетеді. Мысалы, Э. Толмен мақсатты объектінің тартымдылығы ретінде құндылықты анықтайды, яғни қажеттілікпен бірге мақсаттың қажеттілігін анықтайды [40].

Жалпы анықтамаларда қарастырылып отырған аспектке байланысты "құндылық" ұғымына бірнеше мағына берілуі мүмкін:

1) құндылық - қоғамдық сана қалыптастырған әлеуметтік идеал ретінде, онда қоғамдық өмірдің әртүрлі салаларында тиісті атрибуттар туралы дерексіз идея бар. Бұл жалпыадамзаттық және нақты тарихи құндылықтар.

2) объективтік нысанда материалдық және рухани мәдениет туындылары не адамның іс-әрекеттері түрінде пайда болатын құндылықтар қамтылуға тиіс.

3) әлеуметтік құндылықтар жеке өмірдің призмасы арқылы сынады, жеке құндылықтар түрінде тұлғаның психологиялық құрылымына енеді [34].

Жоғары сынып оқушыларының құндылық-бағдарлық іс-әрекетінің мәні белгілі бір құбылыстардың, процестердің және қоршаған шындық объектілерінің әлеуметтік мәнін мақсатты түсіну және бағалау және осыған байланысты олардың жеке мағыналарын қалыптастыру болып табылады. Құндылық-бағдарлық қызмет-бұл жанның, жүректің және ақылдың олардың бірлігіндегі жұмысы.

Басқа қызмет түрлерінен айырмашылығы, құндылық-бағдарлық қызметтің сөздің қатаң мағынасында өзіндік мазмұны жоқ. Өйткені, ол бір сәтте немесе басқа уақытта оқушылардың бағалау қызметінің объектісі болып табылатындығына байланысты өзгереді, яғни.олар құндылық немесе құндылық ретінде қабылданады. Жоғары сынып оқушыларында барабар көзқарас қалыптастырылуы тиіс негізгі объектілер қоғам, ұжым, адам жоғары құндылық, табиғат, ғылым (ілім), өнер және т. б. болып табылады. Белгілі бір сынықтағы түсіну мен бағалаудың осы объектілерінің әрқайсысы көптеген жаңа нақты құндылықтарды береді (мысалы, бейбітшілік, достық, отбасы, ана, әке, Отан және оны қорғау, денсаулық, еңбек, даралық және т.б.). Құндылыққа бағдарланған іс-шаралар барлық жерде ұйымдастырылған және ұйымдастырылмаған, тіпті кейде мектеп оқушыларының санасына қатысудан басқа, яғни бейсаналық, интуитивті және эмоционалды деңгейде жүзеге асырылады.

Құндылық-бағдарлық қызметтің ішкі нысаны бақыланбайтын бағалау қызметі болып табылады. Сыртқы ұйымдастырушылық формаларға келетін болсақ, олар шексіз әр түрлі – дәстүрлі сынып сағаттарынан бастап мұғалімдер мен оқушылардың бірлескен жұмысының нәтижесі болып табылатын ерекше формаларға дейін. Ерекшелігі құндылық-бағдар қызметін предопределена ең оның мәні, сондай-ақ ол қадағаланбайтын. Бұл оның сыртқы бақылауынан жасырылуы, оны басқару үшін ерекше қиындық тудырады. Сонымен қатар, ойын, қарым-қатынас және әлеуметтік белсенділік сияқты, объективті нәтиже жоқ, ал оқушылардың сыртқы эмоционалды реакциялары мен мәлімдемелерінен басқа, оқу нәтижесін (ол бар ма, жоқ па) дәл осы сәтте түзету өте қиын. Құндылыққа бағытталған іс-шаралар барлық іс-шараларға енеді және мұғалім оқушылардың туындаған дүниетанымдық сұрақтарына жауап алу қажеттіліктерін ескере отырып және негізгі өмірлік құндылықтарға барабар қатынасты қалыптастыру мақсатында ұйымдастырады. Әлеуметтік құндылықтар автоматты түрде жеке болмайтыны белгілі: адам кейде шын мәнінде жоқ нәрсені құндылық ретінде қабылдайды және ол бар жерде құндылықты көрмейді. Мектептің міндеті-жас ұрпақты қоғам үшін маңызды болып табылатын құндылықтарды

Оқушыларға қажетті құндылықтарды тәрбиелеу үшін педагогикалық әсердің сипатын анықтаудағы маңызды қадам құндылық қатынасын қалыптастыру қажет объектілерді бөлу болуы керек. Бұл объектілерді бөлектеу үшін кейбір дидактикалық негіздер қажет. Жеке құндылықтар жеке тұлғаның прогресіне, оның өзін-өзі дамытуына және қоғамның прогресіне бағытталуы керек. Бөлінген құндылық объектілері көп қырлы құндылықтарға ие болуы керек: ғылыми және моральдық, ғылыми және эстетикалық және т. б.

Жеке дамудың негізгі механизмі-бұл адамның әр түрлі жақтары мен шындық объектілерімен психологиялық байланыстарының тәжірибесіне негізделген саналы, таңдаулы, біртұтас жүйе ретіндегі қарым-қатынас, ол оның іс-әрекеттерінде, реакцияларында және тәжірибелерінде көрінеді және қызмет пен қарым-қатынаста қалыптасады. Жақсылықтың құндылығы адамның альтруистік бағытын, оның жанашырлығы мен мейірімділігін адамның ең жоғары қабілеті – махаббаттың көрінісі ретінде білдіреді. "Жақсылық жасауға асығыңыз" қағидасы зорлық-зомбылық, жойылу, зұлымдық тенденцияларына қарсы тұратын әлеуметтік қатынастарды ұйымдастыру ережесіне айналады. Шындықтың құндылығы білімге, ақылға, түсінуге деген көзқарасты көрсетеді. Объективті шындық құбылыстарының мәніне ену, табиғи және әлеуметтік құбылыстардың негізін түсіну-білімнің негізгі адами құндылығы. Сұлулықтың, үйлесімділіктің жалпыадамзаттық құндылығы әлемге эстетикалық көзқарастың негізінде жатыр. Азаматтық-бұл туған елге, тәрбиеге, адам өміріне деген сезім мен жағдай. Азаматтыққа тәрбиелеу дегеніміз-өз елінің тарихына, оның өміріне, халқына деген қызығушылықты ояту. Азаматтық тәрбиенің өзегі-патриотизм. Ұлттық мәдениетті игеруді ұйымдастыру, ұлттық дәстүрлер

1.2.Отбасылық құндылық бағдарлары

"Құндылық" ұғымы жеке тұлғаның құрамдас бөлігі ретінде әртүрлі психологиялық мектептерде бірдей емес мағына береді. Мысалы, З. Фрейд құндылықтар мәселесіне тікелей қатысты емес, бірақ олармен байланыс әлі де қарастырылған. Фрейдтің "суперего" - бұл бейсаналық және әлеуметтік тұрғыдан анықталған моральдық нормалардың, этикалық құндылықтар мен мінез-құлық нормаларының репозиторийі, ол судья ретінде қызмет етеді немесе Эго әрекеттері мен ойларын цензуралайды, ол үшін белгілі бір шекараларды белгілейді. Фрейд өз еңбектерінде суперегоның үш функциясын көрсетеді: ар-ождан, өзін-өзі бақылау және идеалдарды қалыптастыру. Оның пікірінше, ар-ожданның міндеті - саналы іс-әрекетті шектеу, тыйым салу; өзін-өзі бақылау міндеті-Ораза айт пен Эго қажеттіліктері мен қажеттіліктеріне қарамастан қызметті бағалау. Идеалдардың қалыптасуы Суперего дамуымен байланысты. Фрейдтің айтуы бойынша, "баланың суперего шын мәнінде ... оның ата-анасының суперего моделіне сәйкес салынған: ол бірдей мазмұнмен толтырылған және дәстүрдің тасымалдаушысы және ұрпақтан-ұрпаққа беріліп келе жатқан құндылықтар туралы пікірлерге айналады" [36].

З. Фрейдтің прегенитальды бағдары ашкөздік, тәуелділік, ашкөздікке ұмтылу сияқты жеке қасиеттермен сипатталады, ал жыныстық бағдар нәтижелі, жетілген мінезімен сипатталады, этикалық тұрғыдан жоғары [36]. Осылайша, Фрейдтің мінез-құлқы ізгілік адам дамуының табиғи мақсаты екенін білдіреді, бірақ мінез мен Этика арасындағы байланыс айқын көрінеді. Э. дұрыс атап өткендей. Фромм," Фрейд релятивизмі мен гуманистік этикалық құндылықтарды имплицитті тану арасындағы қарама-қайшылыққа байланысты, Фрейд невротикалық табиғатты зерттеуге көп көңіл бөле отырып, жыныстық және жетілген даму деңгейлерін талдауға және сипаттауға жеткілікті көңіл бөлмегендіктен, ол біршама шатасып қалуы керек " [37].

Фрейдтің жеке басының психоаналитикалық теориясын жеке тұлғаны сипаттау үшін адамның ішкі психологиялық қасиеттерін, ең алдымен оның қажеттіліктері мен себептерін қолданатын психодинамикалық деп жіктеуге болады. Алайда, Фрейдтің пікірінше, адамның мінез-құлқының негізгі қажеттіліктері мен мотивтері бейсаналық және әлеуметтік нормалармен қақтығыс жағдайында.

Осыған байланысты Б. В. Зейгарниктің тұжырымы өте дұрыс: "Фрейдтің ілімінде әдіснамалық тұрғыдан алғанда, біз үшін бейсананы тану фактісі емес, оның санаға қайшы келетін құбылыс ретінде түсіндірілуі, біріншіден, жайсыз. Екіншіден, жеке тұлғаны дамытудың негізгі тетігі биологиялық қажеттілік болып табылатындығын мойындау, оны қанағаттандыру әлеуметтік стандарттарға байланысты мүмкін емес, адамның саналы өмірінің барлық атрибуттары тек ығыстырылған биологиялық қажеттіліктердің символы болып табылады" [15]. Дәл осындай сынды инстинктивизм мен мінез-құлық өкілдеріне…