Өтпелі кезең жастары туралы психологиялық мақала

Өтпелі кезең жастары

Өтпелі жас – бала үшін де, ата-ана үшін де қиын кезең. Өйткені бұл кезде жасөспірімнің психологиясында көп өзгеріс болады. Баланың өтпелі кездегі мінез-құлқы, басқа да әрекеті оның ересек өміріне әсер етуі мүмкін.

Өтпелі кезең деп жасөспірімнің балалық шақтан ересек өмірге психологиялыққиындықпен өтуін айтамыз. Бұл кезең қыздармен салыстырғанда ұл балада сәл кешірек болады. Қыз бала үшін 8-13 жас, ал ұл бала үшін 9-14 жас аралығы өтпелі кезең болып есептеледі. Сол себепті бір сыныпта оқыса да, олардың денесінде, психологиясында айырмашылық байқалуы мүмкін. Сонымен бірге, бұл жаста бала жыныстық жағынан да жетіледі. Оны пубертат кезең деп атайды. Бұл кезде бала көп өзгеріске ұшырайды, психология жағынан қиындыққа тап болады. Айналасындағы адамдармен қатынасы, өмірді түсінуі және қабылдауы қиындайды, ойын ашық жеткізе алмайды. Бір бала ойын ашық жеткізсе, енді біреуі тұйық болады. Бала өтпелі кезеңді қоршаған ортасына, ата-анасына және отбасындағы жағдайға байланысты әртүрлі қабылдайды және бұл кезеңнен олар әртүрлі өтеді.

Өтпелі кезеңде баланың психологиясы бірден өзгереді. Оны ата-ана байқайды. Баланың мінезі тұйықталып, ашуланшақ болады. Көп нәрсені ұната бермейді, артық сұрақ қойғанды жаратпайды. Оңашада, өз бөлмесінде жеке қалуды жөн санайды. Өміріне араласқанды ұнатпайды. Мектепте достарымен немесе ұстаздарымен келіспей, оны үйге шағымданып айтып келеді. Өтпелі кезеңде бала алғаш рет біреуді ұнатуы мүмкін. Бірақ оны ешкімге айтпайды, жасырады. Өтпелі кезеңді баланың бойындағы осындай әрекеттерден білуге болады.

Орындаған: психолог Байдулаева З.С.