Өзіңмен үйлесімді өмір сүру туралы мақала

Тексерілді: _______________

Өзiн-өзi тану» сабағының жоспары

Мектеп: Жамбыл атындағы №5 мектеп-гимназия

Мерзiм:

Тақырып: Өзіңмен үйлесімді өмір сүру! №: 6

Құндылық: Дұрыс әрекет

Қасиеттер: Шыншылдық, мейірімділік, жауапкершілік

Мұғалiм: Балғынбек Ұлбике

Cыныбы : 1

Оқушылар саны :

Сабақ мақсаты:

Оқушыларға ар-ұжданынасүйеніп өмір сүрудің маңыздылығын жеткізу арқылы дұрыс әрекет құндылығының мәнін ашу.

Міндеті:

-оқушыларды үйлесімді өмір сүруге үйрете отырып қарапайымдылық қасиеті туралы түсінік беру.

-оқушыларды үйлесімді қарым-қатынас жасауға үйрету арқылы адалдық қасиетіне баулу.

- оқушыларды қарапайым,адал,үйлесімді болуға тәрбиелеу

Ресурстар: (материалдар, дереккөздер)

Кітап, дәптер, нақыл сөздер, сурет, әуен

Сабақ барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңi

Сәлемдесу, оқушылардың көңіл - күйін сұрау, сабаққа қатысуын тексеру.

5 Т ережесін

1. Тәртіп.

2. Талап.

3. Тыныштық.

4. Тазалық.

5. Татулық

Балалар ережені есімізге түсіріп, сыныптың тәртібін сақтап, оқып - білуге талаптанып, тыныштықты орнатып, тазалықты сақтап, бүгінгі күнімізді татулықпен өткізейік.

Сабақ барысын талқылау:

Оқушылардың емін – еркін дұрыс отыруын қадағалау

2. Дәйексөз

Дәйексөзбен таныстырып оқушыларға 2-3 рет қайталатып,мағынасын сұраймын.Ұл балалар дауыстап айтады,қыз балалар дауыстап айтады.

Арынды сақта, ар-ұждан керек әр уақытта

Нақыл сөз

1. Ар-ұждан дегеніміз не?

2. Ар – ұждан адамға не үшін керек?

3. Дәйексөзден қандай ой түйдіңіз?

Жауаптарын тыңдап, қорытындылау:

Ар-ұждан - адамдықтың белгісі. Адамды істеген ісіне қарай бағалайды. Әрбір істі ұятқа қалмайтындай етіп, ойланып жасау керек. Ар-ұжданы бар адам әр уақытта дұрыс әрекет жасайды. Ал дұрыс әрекет жасаса ішкі тыныштық орнайды. Ар-ұжданына сай өмір сүру - әрбір адамның парызы. «Әдепті бала – арлы бала» деп халық бекер айтпаған.

Балаларды сабақтың дәйексөзімен таныстырамын, оқушылар өз ойларымен бөліседі. Оқушылардың ойларын өз сөзімен қортындылаймын.

3. Әңгiмелеу (сұхбат)

Оқушылардың, өзін-өзі тану сабағына қызығушылықтарын арттырып, оларды танып білуге баулу мақсатында әңгімелесу әдісін қолданамын

«Қайыңның көз жасы»

Т. Әбдірайым

Тамыз айы. Күн өте ыстық. Балалар ауыл шетіндегі салқын көлде шомылып жүр. Қапан көлге жаяу барғысы келмей, әдемі өсіп тұрған бала қайыңның бұтағын сындырып алды. Сосын атына мінді де, ауыл шетіне шаба жөнелді. Мұны көрші қария көріп отырды..Қапан кешке бұтағы сынған қайыңнан су тамшылап тұрғанын байқап, таңғалды. Ол қарияға:- Ата. айтыңызшы. Неге су ағып тұр? - деді.- Су емес. Қайыңның көз жасы ол. Біреу бұтағын сындырған. Сондықтан жылап тұр. Табиғат перзенті ағаштың да жаны, жүрегі бар, адамдардан күтім тілейді. Ал адамдардың жасайтыны осы.Ұялған Қапан қызарып кетті. "Енді сындырмаймын, ата!" - деген сөздерді іштей қайталай берді

Сұрақтар:

- Қапан не істеді?

- Қапан қартқа қандай сұрақ қойды?

- Қарт қалай жауап берді?

- Қапан не үшін ұялды?

- Қапанның бойында қандай қасиет бар екенін байқадыңдар?

- Ар-ұжданымен өмір сүретін адамды қалай сипаттар едіңдер?

- Сендердің өз қылықтарыңа ұялған сәттерің болды ма? Неліктен?

Оқушылар өз ойымен бөліседі.

Дұрыс айтасыңдар балалар, бізде «ар» сөзіне ғылыми тұрғыдан қандай анықтама беріледі?

«Шәкәрім» «Ар - адамгершілік сана, этика-философиялық категория. Адамгершілік (адамшылық, адамдық) қазақ халқында адам бойындағы жақсы қасиеттердің жиынтық мағынасын білдіретін ұғым-өлшем болса, Ар оның шығу тегі, бұлақ бастауы. Арды адам бойындағы жақсы қисиеттердің өлшемі, адамгершілік санасы деуге негіз бар», - дейді. Намыс адамның жан дүниесі мен Отанының, отбасының, ұлтының, қоршаған орта мен қоғамының мәнін сезінуімен оянып, соның амандығы мен бүтіндігі үшін күресінен көрініс табады. Өзін-өзі танудан бастау алған адамның рухани ізденісі оның қоршаған ортасын меңгеруіне ұласады. “Малым – жанымның садағасы, жаным – арымның садағасы” деген қағидадан көрініс тапқан, яғни ар-иманның қадірін білумен айқындалатын намыстың бір түрі адамның адамдық келбетін айқындайтын асыл қасиеті. Адам өз бойындағы ең асыл құндылық иман, ар-ождан қазынасы екенін танып білгеннен кейін, оны қорғау, ұлғайту қамымен ғылым, білім іздеп еңбектенсе ол шын мәніндегі намысты тапқаны күмәнсіз.

Мұғалімнің сыйы

САБЫР МЕН ДӘУЛЕТ (Қазақша мультфильм)

Шыдамдылықтың ісі қандай болды?

Сабырсыздықтың ісі қандай болды?

Сабырсыздық шыдамдылықпен неге келіспеді?

Бұл мәтіннен қандай ой түйдіңдер?

Сабырсыздық деген қандай қасиет?

Қандай қасиеттер бізді ақылға жүгіндіреді?

Жауаптарын тыңдап, қорытындылау:

Дұрыс айтасыңдар балалар,

Сабыр деген - әр іске шыдамдылық,Қатты керек адамға бұл бір қылық.Қолы жетпей талмай талап ізденеді,Осыдан кеп шығады адамшылық.Ш.Құдайбердіұлы Сабыр сөзінің мағынасы – әлдебір жағдайларға тап болғанда «тепе-теңдікті бұзбау, орта жолды ұстану, сынақтарға төтеп беру, қиыншылықтарға шыдау, уайым-қайғы мен тауқыметтерге душар болғанда оларды жеңіп шығу, ақыл мен діннің шеңберінде тұрақты түрде ұстай алу» деген мағыналарға саяды.

Ал, шыдамдылық дегеніміз – басымызға түскен әр түрлі сынақтарға төзу, ұстамды болу, қайраттылық пен қайсарлық таныту деген сөз.

Сабырлылық көркем мінез-құлықтың негізгі бөлігі, иманның жартысы, сонымен қатар, бақыт пен қуаныштың асыл кілті болып саналмақ. Ол – пендені жәннат нығметтеріне кенелтетін ұлық ерекшелік. Сабыр – ұнамайтын әрі жаныңды ауыртатын оқиғалар кезінде тепе-теңдікті ұстау арқылы тыныштыққа кенелу.

Оқушыларға төмендегідей әңгімелесу сұрақтарын ұсынамын. Мұғалімнің сыйы (аңыз айту)Оқулықтағы мәтінді оқушыларға оқып беремін, мәтін бойынша бірнеше сұрақтар қоямын. Оқушылар өздерінің ойларымен бөліседі.

4. Шығармашылық жұмыс, топтық жұмыс

1 тапсырма 32 бет

Суреттерге қараңдар.Ондағы теріс қылықтарды қалай түзеуге болады?

Оқушыларға суреттерді көрсетемін,оқушылар өз ойларымен бөліседі.Оқушылардың жауаптарын толықтырамын

Дәптермен жұмыс

«Мен және менің әлемім» тақырыбында сурет салу

Оқушыларға тапсырманы қалай орындау керек екенің түсіндіремін.

Тапсырма еркін түрде орындалады, яғни орындалу формалары өз таңдаулары бойынша жүреді.

5. Топпен ән айту.

«Бала тілегі» Әнін жазған: Ф. Жолдасова

Сөзін жазған: С. Молдасанұлы

Бал-балалық, балдырған шақ сан арман,

Барлық бала армандауға жаралған.

Кел, достарым, әндетіңдер, билеңдер,

Гүлденсін деп атамекен қара орман. (2-рет)

Топпен ән айту.

Оқушылар музыка ырғағымен ән айтады.

Тексерілді: _______________

Өзiн-өзi тану» сабағының жоспары

Мектеп: Жамбыл атындағы №5 мектеп-гимназия

Мерзiм:

Тақырып: Білім – өмір шырағы №: 6

Құндылық: сүйіспеншілік

Қасиеттер: сабырлық, қарапайымдылық,мейірімділік

Мұғалiм: Балғынбек Ұлбике

Cыныбы : 2

Оқушылар саны :

Мақсаты: Оқушыларға білім – өмір шырағы екенін түсіндіру арқылы ақиқат құндылығының мәнін ашу.

Міндеттері:

1. Білімділік: Оқушыларды тек жақсы және қажет заттарды ғана айтуға үйрету.

2. Дамытушылық: Оқушылар бойындағы кішіпейілдік қасиеттерін дамыту.

3. Тәрбиелік: Оқушыларды шындықты айтуға тәрбиелеу.

Ресурстар:

(материалдар, дереккөздер)

1.bilimdiler.kz

2.https://infourok.ru

3.https://www.zharar.com/kz

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі.

5 Т – ережесі:

1. Тәртіп.

2. Талап.

3. Тыныштық.

4. Тазалық.

5. Татулық.

Балалар ережені есімізге түсіріп, сыныптың тәртібін сақтап, оқып - білуге талаптанып, тыныштықты орнатып, тазалықты сақтап, бүгінгі күнімізді татулықпен өткізейік.

2.Жағымды көңіл-күйге келу.

«Тыныс алуға зейін қою»

Мұғалім:Сіздерден аяқ қолдарынызды айқастырмай, түзу отыруларынызды өтінемін.Біз қазір тыныс алу жаттығуын жасаймыз.Тыныс алуға зейін қойған кезде, біздің ақылымыз дем алады.Ауаны ішке жұту кезінде тыныштық пен қуанышты қабылдаймыз.Демді сыртқа шығарған кезде өзіміздегі мазасыздықтарды сыртқа шығарамыз.

Дем ал...... шығар......(жаймен 9-10рет) немесе 1……2

Үйге тапсырманы тексеру

Оқушылардан үйге берген тапсырманы сұрап,орындаған жұмыстарға мадақтау айтамын

№6, Жазира Жайлаубекқызының «Бізге сабақ болған бата» мәтінін оқып келу.

Сұрақтар:

1. Оқушылар неліктен атайдың батасын түсінбеді?2. Атайдың батасынан қандай құндылықтар мен қасиеттерді байқадыңдар?3. Мұғалімнің «Кім болсақ та, біздің жақсы адам, жақсы дәрігер, жақсы қаржыгер болғанымыз маңызды» дегенін қалай түсінесіңдер?4. Өздерің үлкендерден қандай бата алдыңдар? Әңгімелеп беріңдер.

Жауаптарын тыңдап, қорытындылау:

Дұрыс айтасыңдар балалар, оқушыға жақсы тәрбие беру мәселесін оған білім беруден жоғары қойған, себебі, оның ойынша, бір адамға білім беріп, ол өзінің тәрбиесінің нашарлығы себепті ол ғылымды зұлымдық мақсатында жұмсаса, қоғамға білім алмай тұрған халінен гөрі қауіптірек болып кетуі мүмкін деп айтып өткен. К. Д. Ушинскийдің

3. Сабақтың дәйексөзі.

Дәйексөзбен таныстырып оқушыларға 2-3 рет қайталатып,мағынасын сұраймын.Ұл балалар дауыстап айтады,қыз балалар дауыстап айтады.

Білім өмір шырағы

1. Білімді неге өміріміздің шырағы деп айтамыз?

2. Дәйексөзден қандай ой түйдіңдер?

3.Өмірде білімді пайдаланып дұрыс жол тапқан кездеріңді айтып беріңдер?

Жауаптарын тыңдап, қорытындылау:

Дұрыс айтасыңдар балалар, оқу да, білім де шыдамдылықты,ұзақ уақытты талап етеді.Тек еңбектеніп ойлаған мақсатына жетесің .

Балаларды сабақтың дәйексөзімен таныстырамын,

оқушылар өз ойларымен бөліседі. Оқушылардың ойларын өз сөзімен қортындылаймын.

4. Әңгiмелеу (сұхбат).

Оқушылардың, өзін-өзі тану сабағына қызығушылықтарын арттырып, оларды танып білуге баулу мақсатында әңгімелесу әдісін қолданамын

«Білген адамға табиғат та, дос та, ұстаз да кітап» дегенді қалай түсінесіңдер?

Білім біздің өмірімізде қандай орын алады?

Жауаптарын тыңдап, қорытындылау:

Дұрыс айтасыңдар балалар,"Білім - күш" деген сөзді Ф.Бэкон айтқан, ия шыныменде білім арқылы кез келген белестерді бағындыра аласың.

(Мұғалім сыйы).

Жақсылардың жақсысы

Қ.Толыбаев

Баяғыда бір адам өзі жалғыз қызымен бірнеше бөлмелі жарық, биік, өте әсем үйде тұрыпты.Үйдің айналасы бау-бақша екен. Бір күні оның кішкентай қызы бақшаны, барлық бөлмелерді аралайды. Кірмеген жалғыз ғана бөлме қалыпты. Ол ылғи жабық тұрады екен. Сонда әкесіне қызы:

- Әке, маған жабық тұрған бөлмеге кіруге рұқсат етіңіз. Осы бөлме басқа бөлмелерге қарағанда жақсы ғой деп ойлаймын,-деді.

-Оның дұрыс, қызым. Жақсылардың ең жақсысы сонда. Бірақ сен әлі жассың, өскенде бұл бөлмені саған беремін. Сен оған өмір бойы риза боласың,- деп жауап қайтарады әкесі.

Ай өтеді, жыл өтеді қыз есейіп бой жетеді. Әкесі қызына жабық бөлменің кілтін ұсынады. Қыздың қуанышы қойнына сыймай, жүгіріп келіп, есікті ашып жібергенде, ол тек ұршық пен өрмек және кітапты көреді. Қыз әкесіне келіп, көз жасын бұлап тұрып:

- Әке, сен жабық бөлмеде «Жақсылардың жақсысы бар» деген едің. Мен одан ұршық, өрмек, кітаптан басқа еш нәрсе таппадым,-дейді.

- Міне, жақсылардың жақсысы деген осылар, қызым!

- Ұршық пен өрмек болса, еңбегің жанады. Ал кітап оқысаң, білімің артады. Жарық дүниеде бұлардан жақсы нәрсе жоқ.Дүниедегі мүліктің бәрі еңбекпен, біліммен табылады,-деп түсіндірді әкесі.

Сұрақтар:

1. Сіздер қыздың әкесінің өрмек, ұршық және кітапты «жақсылардың жақсысы» дегенімен келісесіздер ме? Неліктен?

2. Кітаптың адамға берер пайдасы қандай?

3. Дүниедегінің бәрі еңбекпен табылады дегенді қалай түсінесіңдер?

4. Еңбектің қай түрімен айналысқанды жақсы көресіздер

Жауаптарын тыңдап, қорытындылау:

Дұрыс айтасыңдар балалар, Әр адамға білім керек. Білім-адамның көрсеткіші. Адам білімді болу үшін көп оқу керек. Білімді адам алғыр, парасатты болады. Ал адам білімсіз болса надан болып қалады. Біз білімді кітаптан аламыз. Кітап-білім көзі. Білім адамды шыңдайды. Білім адамға бәрін үйретеді. Адамға ең бірінші білім керек. Білімді адам ешқашан жеңілмейді. Білім бар жерде бәрі де болады.

Кітап туралы видеоролик көріп ойымызды айтайық. Жауаптарын тыңдап, қорытындылаймын: