Пайдалы қазба түрлері бойынша 3-сыныпқа ашық сабақ

Пәннің аты

Дүниетану. 3 сынып.

Сабақтың атауы

Пайдалы қазбалар түрлері

Оқыту мақсаты:

3.2.2.1 Пайдалы қазбалардың түрлерімен таныстыру, олардың адамға тигізетін пайдасы мен зиянын түсіндіру. Пайдалы қазбалардың кен орындар, шартты белгілері, өндіру әдісі жайлы түсінік беру.

3.2.3.1 Қазақстанда жер қойнауын зерттеген ғалым , академик Қ.И.Сатпаев туралы әңгімелеу. Алматыдағы геологиялық мұражайлар туралы мағұлмат беру;

Күтілетін нәтиже:

Барлық оқушылар пайдалы қазбалар түрлерін ажырата біледі, логикалық ой-өрісін дамиды, ізденушілік қабілеттері артады.

Көптеген оқушылар Еліміздің қазба – байлықтарын мақтан ете отырып, оны үнемдеп жұмсауды, қорғап, сақтай білуді үйренеді.

Кейбір оқушылар физикалық картамен жұмыс жасауды, шартты белгілерді табады.

Тілдік мақсат

Оқушылар жауаптарын нақтылау үшін өмірден мысалдар келтіреді; оқулықтағы мәтіннен алған ақпараттарды қолданады.

Пәндік лексика мен терминология:

Пайдалы қазба, физикалық карта,шартты белгілер..

Диалогке/жазылымға қажетті тіркестер

Пайдалы қазба дегеніміз – техниканың қазіргі жағдайында халық шаруашылығына табиғи күйінде немесе байытқаннан кейін пайдаланғанда жеткілікті экономикалық нәтиже бере алатын жер қойнында кездесетін табиғи минералдық заттар.

Талқыланатын мәселелер:

Пайдалы қазбалардың қолданылуы

Жанғыш пайдалы қазбалар

Кенді пайдалы қазбалар

Кенге жатпайтын пайдалы қазбалар

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз!

Құстай қанат қағамыз.

Дүниену аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып, мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

«Ұяшық таңдау» ойыны арқылы ұпйлар жинай отырып, өз білімімізді көрсетеміз және бүгінгі танысатын тақырыбымызды білетін боламыз.

10 20 30 40 50 (Қазба)

10 20 30 40 50 60 70 (түрлері)

10 – Тау жыныстары дегеніміз не?

10 – Тығыз тау жыныстарына нелер жатады?

20 – Тау жыныстары қалай пайда болды?

20 – Бос тау жыныстарына нелер жатады? Құмның түсі қандай?

30 – Табиғатта тау жыныстары неше күйде кездеседі?

30 – Пайдалы қазбалар дегеніміз не?

40 – Гранит сөзі қазақшаға аударғанда қалай аталады? Гранит Қазақстанның қай жерлерінде көбірек кездеседі?

40 – Құмтас қалай пайда болады? Құм түйіршіктері бірігіп қатуы үшін нелердің ерітіндісін араластыру керек?

50 –Тамақ пісіру, үй жылыту, фабрика, зауыт, электр станциялары жұмыс істеуі үшін жұмсалатын қандай отын түрлерін білесіңдер?

50 – Үй жиһаздары, түрлі машиналар, ұшақ, кеме, темір жол, көпір салу үшін қандай пайдалы қазбалар пайдаланылады?

60 – Адамдардың үй салғанын бақыладың ба? Қандай құрылыс материалдарын пайдаланылғанын көөрдіңдер?

70 – Ең алғаш көмірдің табылуына өз үлесін қосқан, оны жалыну үшін жағып көрген кім еді? (Жалпы бағалау 10 мин.)

«Қазба түрлері» деген сөз шықты.

ІҮ. Жаңа сабаққа дайындық.

Мақсатымыз: Пайдалы қазбалардың түрлерін бірнеше топқа бөле отырып, олар туралы білім түсініктерімізді кеңейтеміз.

«Ой қозғау» (топтық жұмыс)

Көмір қандай зат? Оның қасиеті (жанады)

Темір нелерден жасалады, қалай аталады? (металлдан)

Ас тұзы не үшін қажет? Жерді тыңайту үшін қандай қазбаның түрін қолданамыз?

(Бармақпен бағалау) (6 мин)

Оқушылардың ойларын тыңдай отырып, осы әрбір айтылған қазбаның түрлі топтарға бөлінетіндігін айту.

Мағынаны тану (Мұғалімнің түсіндірмесі)

Пайдалы қазбалар қолдануына қарай үшке бөлінеді:

(жанғыш пайдалы қазба, кенді пайдалы қазба, кенге жатпайтын пайдалы қазба)

Жанғыш – тас көмір, қоңыр көмір, мұнай,газ

Кенді- алюминий, мыс,қорғасын,күміс,мырыш

Кенге жатпайтын- ас тұзы, фосфор, құм,саз,цемент.

Пайдалы қазбаларды кімдер зерттейді?

Геологтар

Қазақтың тұңғыш геологі кім еді?

Қаныш Имантайұлы Сатпаев (түсіндіру)

(5 мин)