Пейзаждың өркендеу тарихы ашық сабағы 4 сынып

Сабақтың тақырыбы: «Пейзаждың өркендеу тарихы».

Сабақтың мақсаты: а) Білімділік: Пейзаждың өркендеуі жайлы қысқаша мағлұмат беру. ә) Дамытушылық: Сабақ оқытудың негізгі үрдісін есте қалдыру, оқушы санасына терең сіңіру. б) Тәрбиелілік: Табиғатты аялауға және қорғауға баулу; табиғат сұлулығын сезінуге, көре білуге үйрету.

Сабақ түрі: Аралас сабақ.

Сабақ әдісі: Сұрақ-жауап, түсіндіру, сурет салу.

Құрал-жабдықтар, көрнекті құралдар: Дидактикалық материал, табиғат көрінісі бейнеленген суреттер, кітаптар, сөзжұмбақ, плакаттар, альбом, жәй қалам,т.б.

Сабақтың өту барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі. 1. Оқушылармен амандасып, түгелдеу. 2. Құрал - жабдықтарын тексеріп, назарын сабаққа аудару.

Кіріспе бөлім:

Мұғалім сөзі. Пейзаж жанры жайлы оқушыларға түсіндіремін.

Пейзаж – француз сөзі, ландшафты, табиғатты бейнелеу. Пейзаж дербес жанр ретінде Қытайда, Жапонияда және басқа шығыс елдерінде, сондай-ақ Еуропада дамыған. Пейзаж қайсыбір жерлерді жай ғана айнытпай бейнелей салу емес, онда суретшінің сезімдері мен ойларын берудің үлкен мүмкіндіктері жатыр. Адам өмірімен салыстырып қарағанда табиғат өмірі мәңгілік сияқты болып көрінеді. Пейзаж өнері де әр алуан. Кейбір пейзаждар табиғаттың өмірде бар нақты көрінісін бейнелесе, енді біреулері суретшінің қиялынан туады. Ондай шығармалардың бәрінде де суретшілер табиғаттың мінез - құлқын айнытпай беруге тырысады.

Пейзаж жеке жанр ретінде портреттен анағұрлым кешірек қалыптасты. Алайда алғашқы адамдардың жартастарға салған өрнектерінен олардың тірі табиғат элементтерін бейнелеудегі алғаш талпыныстарын байқауға

болады. Белгісіз суретшілер балықтары бар өзенді, кұстар қалықтаған аспанды, жағалаудағы ағаштарды бейнелеген. Бірақ жартастардас суреттердің бәрі схемалы түрде болды. Біртіндеп пейзаж нақтылана түседі. Ол жеке-дара қалыптаспаса да, мысалы, Египет мазарлы қабырғаларындағы сурет сияқты әдемі фон болып қала берді. Көне Римде үй қабырғалары суреттермен әшекейленген. Қабырғалардағы суреттер құдайлар мен батырлардың ерлік істерінен хабар береді. Еуропаның ертедегі суретшілері пейзажды тек орта ғасырда ғана өз шығармаларына енгізген. Бірақ оларда сызықтық перспектива болмаған. Керісінше, көбінесе алыстағы заттар алдыңғы қатардағылардан үлкен етіп бейнеленген. Ертедегі суретшілердің бұл тәсілі - кері перспектива деген атқа ие болған. Оны Шығыс шеберлерінің еңбектерінен де байқауға болады. Алайда XVI ғасырдан бастап пейзажға деген көзқарас өзгере бастады. Еуропа суретшілері бұл кезде перспектива заңдарын біраз меңгерді. Олар пейзаждағы жарықтың рөлін мұқият зерттеуге кірісті. Картиналарда жарық пен көлеңке пайда бола бастады. XVII ғасырдың аяғында пейзаж жеке жанрға айналды. Бірақ алғашқы пейзажшы - суретшілер әлі де өз шығармаларын ашық аспан аясында - пленэрде жазбады. Олар табиғат аясын

Живопись орындалу ерекшелігіне қарай бірнеше жанрға бөлінеді. Живопись өнерінің пейзаж жанрына тоқталамыз. Көз алдымызға күз мезгілін елестету. Күзде қандай өзгерістер болады:

 Күн суытады  Егін жиналады.  Ағаштардың жапырақтары сарғайып түседі  Құстар жылы жаққа ұшып кетеді.

Ал енді балалар бүгін біз 4 «б» сынып оқушылары арасында өтетін «Пейзаж» тақырыбына өтетін сайысымызды тамашалаңыздар.

Ең алдымен оқушылар үш топқа бөлінеміз. Қолдарыңа берілген суреттер бойынша «Күз», «Қыс», «Көктем» тобына бөлініп, жайғасыздар. Өздеріңіз топтарыңызбен ақылдасып, топ басшысын сайлайсыздар.

Сіздерге сәттілік тілеп, ойынымыздың шарттарымен таныстырып, өтейін.

1. Топпен жұмыс. 2. Мозайка. 3. Кім жылдам? 4. Ойлан тап. 5. Қылқалам шебері. 6. Қорытынды. 7. Үйге тапсырма.

1. Топпен жұмыс. Бұл ойнымызда оқушылар сендерге мен ақ қағаз беремін. Сендер топтарыңмен бірге бейнелеу өнерінің түрлерін жазып бересіздер.

2. Мозайка.

Бұл ойынымызда шарты, сендерге мен кесілген суреттер беремін. Сендер сол суреттердің ішінен бір мезгілдің суреттін дұрыс құрастырып, қай мезгілге жататынын ажыратып бересіңдер, және де сол мезгілге қажетті заттар немесе болып жатқан оқиғаларды атап, суреттеп бересіңдер.

3. Кім жылдам?

Оқушылар әр топқа төрт сұрақтан қоямын. Топтарыңмен бірлесіп, ақылдасып жауап бересіңдер.