Пойыздарды қабылдау және жөнелту бойынша сабақ жоспары

Алматы қаласы білім беру басқармасының

«Алматы мемлекеттік

көлік және коммуникациялар колледжі»

Мемлекеттік коммуналдық

Қазыналық кәсіп орны

Государственное коммунальное казенное предприятие

«алматинский государственный колледж транспорта и коммуникаций»

Управления образования

города Алматы

Бекітемін

Директордың ОӘЖ

орынбасары

Жесекбаева А.К.

«___» __________ 20__ж

топтары

мерзімі

А-4-1

№ ОҚУ САБАҒЫНЫҢ ЖОСПАРЫ

Пәннің атауы «Техникалық пайдалану және қозғалыс қауіпсіздігі»___________________

Сабақ тақырыбы _Пойыздарды қабылдау және жөнелту

Сабақ типі:Аралас сабақ

Оқу тапсырмаларының мақсаттары мен міндеттері:

Білімдік мақсаты :

Пойыздарды қабылдау және жөнелту жайлы жалпы түсініктеме беру

Тәрбиелік мақсаты :

Оқыту барысында дұрыс бағытта тәрбиелеу

Дамытушылық мақсаты :

Оқу білім деңгейін дамыту

Оқу материалын меңгерту деңгейі

Студент білуі тиіс:

Білігі

Жаңа ұғымдар және әрекет ету тәсілдерін тұжырымдайды

Дағдысы

Қасиеттерін тұжырымдап береді

Құзіреттілігі

Толыққанды сабақты меңгеріп шығу

Түсінігі болуы тиіс

Пойыздарды қабылдау және жөнелту жайлы түсіну

Пән аралық байланыстар

«Жалпы темір жол курсы»

Оқу-әдістемелік кешен және техникалық құралдар

Әдебиеттер тізімі

Правила технической эксплуатации железных дорог Республики Казахстан. Астана, 2001 год

Инструкция по сигнализации на железных дорогах РК Астана, 2001 год

Көрнекі құралдар, дидактикалық материалдар

Кітаптар, үлестірме материалдар

Техникалық құрал-жабдықтар

Электронды материалдар, интерактивті тақта

САБАҚТАРДЫҢ БАРЫСЫ

Уақытты өлшеп бөлу

I

Ұйымдастыру кезеңі:

1-2мин.

Студенттердің бар жоғын тексеру, дәрісхананың дайындығын тексеру.

II

Білімді тарату мен жүйелеу

15-20 мин

Өзара байланыс мәні

III

Жаңа сабақты меңгеру (Жаңа сабақтың орындалуын түсіндіру)

35-40 мин

Поездарды қабылдау

16.6. Поездарды станцияға қабылдау станцияның техникалық-жарлық актісімен осыған арналған бос жолдарға және тек ашық кіру сигналы кезінде ғана жүргізіледі, ал жолаушы поездарын сонымен қатар автоматты локомо-тивтік сигнал берудің құрылғыларымен жабдықталған жолдарға жүргізілуі тиіс. Мүндай құрылғылармен жабдықталмаған жолдарға қабылдаған кезде жолаушы поездары қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету тәртібін "ҚТЖ" ¥К АҚ басшылығы белгілейді.

Жекелген станцияларда, екі моторвагонды поездарды қою үшін жолдың ұзындығы жеткілікті болғанда, жолды маршруттық бағдаршаммен осы по-ездар қабылдана алатын екі телімге бөлуге рүқсат етіледі.

Қабылдау жолын бөлетін маршруттық бағдаршамның артындағы жол телімінде моторвагондық поезд тұрғанда, екінші моторвагондық поезд кіру (маршруттық) бағдаршамындағы арнайы сигнал бойынша осы бағдаршамға дейінгі бос телімге қабылданады. Кіру (маршруттық) бағдаршамының көрсетулері қабылдау жолын бөлетін маршруттық бағдаршамның көрсетулеріне тәуелді болуы тиіс.

Қарсы бағыттардағы екі моторвагондық поездарды мүндай жолға бір-мезгілде қабылдауға тыйым салынады.

Моторвагонды поездарды жолдың жекелген телімдеріне қабылдауға рүқсат берілген станциялардың тізімін және жолаушылардың қауіпсіздігін және поездар қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету тәртібін "ҚТЖ" ¥К АҚ басшылығы белгілейді.

Осы станциялар үшін белгіленген моторвагонды поездарды қабылдау тәртібін, сондай-ақ станцияға жекелген локомотивтер мен алынбайтын тип-тегі дрезиналарды қабылдау кезінде де пайдалануға рүқсат етіледі.

Станцияда орналасқан депоға немесе деподан поездар құрамдарына қойылуға бара жатқан итермелеуші локомотивтерді және локомотивтерді станцияға қабылдау үшін жолдардың белгілібір телімдері белгіленуі мүмкін. Станцияларды және поездар қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қабылдау тәртібін "ҚТЖ" ¥К АҚ басшылығы белгілейді.

Қажет болған жағдайларда қалпына келтіру және өртсөндіргіш поездарын, қосалқы локомотивтерді, вагонсыз локомотивтерді, қартазалағыштарды, арнайы өздігінен жүретін жылжымалы құрамды, сондай-ақ шаруашылықтық поездарды (аралықты жабу арқылы жүргізілетін жүмыстар кезінде) станциялық жолдардың бос телімдеріне қабылдауға рұқсат беріледі. Мұндай поездарды қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қабылдау тәртібін Поездар қозғалысы және маневрлік жұмыстар жөніндегі нұсқаулық белгілейді.

16.7. Станция бойынша кезекшіге маршруттың поезды қабылдауға әзір, стрелкалар жабық, қабылдау жолы бос және қабылдау машрутының

стрелкаларындағы маневрлер тоқтатылғанына көз жеткізіп болмайынша кіру бағдаршамын ашуға тыйым салынады.

Кіру бағдаршамын станция бойынша кезекшінің жеке өзі немесе оның нұсқауымен орталықтандыру постының операторы ашуы тиіс. Диспетчер-лік орталықтандырумен жабдықталған телімдерде кіру бағдаршамын поезд диспетчері ашады.

Кіру бағдаршамы, келіп жеткен поездың бірінші доңғалақтар жұбы одан өткен сәтте автоматты түрде жабылуы тиіс, ал электрлік рельс тізбектері жоқ станцияларда оны станция бойынша кезекші, орталықтандыру постының операторы немесе стрелкалық қосынның кезекшісі келген поездың бүкіл құрамы бағдаршамнан өтіп болғанда жабады.

16.8.Кіру бағдарщамының тыйым салушы көрсетуі кезінде немесе негізгі шамдары сөніп тұрған жағдайда поезды станцияға қабылдауға рұқсат етілмейді. Кіру бағдаршамының тыйым салушы көрсетуі немесе негізгі шамдары сеніп тұрған кезде поездың станцияға қабылдануы тек айрықша жағдайда ғана және Поездар қозғалысы мен маневрлік жұмыстар жөніндегі нұсқаулықта белгіленген тәртіпке сәйкес станция бойынша кезекшінің арнайы рұқсатымен шақырушы сигнал бойынша жузеге асырылуы мумкін.

Поездың станцияға шақыру сигналы немесе станция кезекшісінің арнайы рұқсаты бойынша қабылдануы кезіндегі қозғалыс жылдамдығы ары кеткен-де 20 км/сағ болуы тиіс, бұл ретте машинист поезды ерекше қырағылықпен жургізуге және ары қарай қозғалысы үшін кедергі кездесе дереу тоқтауға дайын болуға міндетті.

16.9.Станция бойынша кезекші, ал диспетчерлік орталықтандыруы бартелімдерде поезд диспетчері поезды қабылдаудан бұрын:

поезды қабылдау жолының бос екендігіне көз жеткізуі;

жолға және поезды қабылдау маршрутына шығумен жүргізілетін ма-неврлерді тоқтатуға;

поезды қабылдау маршрутын әзірлеуге;

кіру бағдаршамын ашуға міндетті.

Станция бойынша кезекшілердің және поезд диспетчерлерінің поезды қабылдаумен байланысты операцияларды орындау бойынша әрекеттерінің тәртібі Поездар қозғалысы және маневрлік жүмыс жөніндегі нүсқаулықпен белгіленеді.

16.10.Қарсы бағыттардағы поездарды, егер станцияға кіреберісте ең болмағанда бір жаіъшан созылмалы ещс орналасқан болса және бұл ретте осы еңіске қарама-қарсы жақтан поезды қабылдау маршруты басқа поезды қабылдау маршрутынан (сақтандырғыш түйықпен немесе жолдардың өзара орналасуымен) оқшауланбаған болса, бірмезгілде станцияға қабылдауға тыйым салынады.

Қосжолды және көпжолды желілердің аралық станцияларында қарсы бағыттардағы поездарды бірмезгілде қабылдауға сонымен қатар, теже-гіштік жолының ұзындығында 0,006 мәнінен жоғары тік еңісі бар жағынан келе жатқан поезды қабылдау маршрутының жалғасы жолаушы, пошта-багаждық, жүк-жолаушы немесе адам таситын поезды қабылдау маршру-тын кесіп өтетін жағдайда тыйым салынады. 96

Поездарды бірмезгілде қабылдау рұқсат етілмейтін станцияларда, олар бірмезгілде келіп жеткен жағдайда бірінші кезекте жабық кіру сигналының алдында тоқтау немесе орнынан қозғалу жағдайы едәуір ыңғайсыз поезд қабылданады.

16.11.Станцияға келген поезд шыгу сигналы мен қабылдау жолыныңшектік бағаншасының арасында, ал шығу сигналы жоқ жерде — шектікбағаншалардың арасында тоқтауы тиіс.

Поездың соңы шектік бағаншаның сыртында қалған жағдайында сиг-налшы немесе стрелкалық посттың кезекшісі бұл жөнінде поезды қабылдау жолының пайдалы ұзындығының шектерінде орналастыру шараларына кі-рісетін стаңция бойынша кезекшіге дереу хабарлауға міндетті.

Стредкаларының электрлі орталықтандыруы бар станцияларда поездың қабылдау жолының пайдалы ұзындығының шектерінде орналастырылуына бақылауды станция бойынша кезекші, ал диспетчерлік орталықтандыруы бар телімдерде — бақылау аспаптарының көрсетулері бойынша поезд дис-петчері жүргізеді.

Егер поезды қабылдау жолының пайдалы ұзындығының шектерінде орналастыру мумкін болмаса, станция кезекшісі жылжымалы құрамның іргеле жолдармен қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ететін шаралар қабылдауға міндетті.

16.12.Станция кезекшісі келіп жеткен әр поезды, оның күйін, поездсигналдарының бар-жоғын және көрсетулерінің дұрыстығын қадағалайотырып қарсы алады.

Поездарды қабылдау жолдары алыста орналасқан болса немесе жергі-лікті жағдайларға байланысты станция кезекшісінің поездарды қарсы алуға мүмкіндігі болмаса, оларды сигналшылар немесе стрелкалық қосынның ке-зекшілері қарсы алуы тиіс.

Поездың станцияға толық құрамында келіп жектендігіне станция кезекшісі сигналшының, стрелкалық посты кезекшісінің баяндауы бойынша немесе жеке езі көз жеткізеді, ал стрелкалары отралықтандырылмаған телімдерде — тасымалдау бөлімшелерінің басшылығы тағайындаған басқа да қызметкерлердің баяндауы бойынша көз жеткізеді.Станцияға жолаушы, пошталы-багаждық, адам таситын неме-се жүк-жолаушы поезы келгеннен соң станция кезекшісі, ал диспет-черлік орталықтандыруымен жабдықталған телімдерде — поезд дис-петчері станцияның техникалық-жарлық актінде қарастырылған осы поездардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған қажетті шаралар қабылдайды.

Станция бойынша кезекшілері жоқ диспетчерлік орталықтандыруы бар телімдерде, ал автоматтық блоктауы бар телімдерде орналасқан станция-ларда станция бойынша кезекші жергілікті жағдайларға байланысты поезды қарсы ала алмайтын және басқа қызметкерлері (сигналшылар, стрелкалық қосынның кезекшілері) жоқ болған жағдайда поездардың келуі басқару аспаптарының көрсетулері бойынша бақыланады, сонымен қатар, поездың станцияға толық құрамымен келіп жетуін поездық локомотивтің машинисі тежегіштік магистральдің бүтіндігін сипаттайтын аспаптардың көрсетулері бойынша бақылауы тиіс.

Станция бойынша кезекшілер поездарды қарсы ала алмайтын станциялардың тізімін және поездарды қабылдау кезіндегі қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз ету шарттарын "ҚТЖ" ¥К АҚ тасымалдар бөлімшелерінің басшылығы белгілейді.

16.13.Әр поездың келуінің немесе жүріп өтуінің нақты уақытын және оның нөмірін станция бойынша кезекші поездар қозғалысының журналында белгілеуге және поезды жіберген кершілес станция бойынша кезекшіге және поезд диспетчеріне дереу хабарлауға және сонымен қатар, автоматтаныдырылған басқару жуйесіне тиісті ақпараттың жіберілуін қамтамасыз етуге міндетті.

Қозғалысы қарқынды телімдерде поездардың келуі және жөнелтілуі жөнінде мәліметтер жіберудің тәртібі Поездар қозғалысы және маневрлік жұмыс женіндегі нұсқаулықпен белгіленеді.

Поездарды жөнелту

16.14.Станция бойынша кезекшіге поездарды біржолдық және теріс жол бойынша қосжолдық телімдерде поезд бара жатқан станция бойынша кезекшінің келісімінсіз жөнелтуге тыйым салынады.

Автоблоктаумен жабдықталған біржолды телімдерде поездар көршілес станция бойынша кезекшінің алдын ала келісімінсіз бірінші блок-телім босағаннан кейін поезд диспетчерінің нұсқауымен женелтіледі.

Қосжолды телімдерде поездардың жөнелтілуі бұрынырақ жөнелтілген поездың келіп жеткені жөнінде хабарлама алғаннан соң поезд дұрыс жол бойынша жөнелтілетін станция кезекшісінің нұсқауымен жүргізіледі, ал ав-тоблоктау кезінде — бірінші блок-телім босағаннан кейін жургізіледі. Поезд бара жатқан станция бойынша кезекшінің алдын ала келісімі қажет емес.

Диспетчерлік орталықтандырумен жабдықталған телімдерде поез-дарды жөнелту тек поезд диспетчерінің нұсқау бойынша жүргізіледі. Осы Ережелердің 9.9. тармағына сәйкес қауіпсіздік құрылғыларымен жабдықталмаған арнайы өздігінен жүретін жылжымалы қүрамның станци-ядан жөнелтілуі поезд диспетчерінің нұқсауымен поездардан бос станция-лар арасындағы аралыққа қарай рұқсат етіледі.

Шаруашылықтық поездарды және арнайы өздігінен жүретін жылжы-малы құрамды аралықты шектейтін станциялардан жөнелтудің, қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз ететін, жұмыстарды жүргізу орнына аралық бой-ынша жүріп етуінің тәртібі Поездар қозғалысы және маневрлік жүмыс жөніндегі нұсқаулықпен белгіленеді.