Портрет түрлері бойынша ашық сабақ, 5 сынып

Сабақтың тақырыбы: Портрет түрлері

Мектеп

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні

СЫНЫП: 3

Қатысқан

оқушылар саны

Қатыспағандар

Оқу мақсаттары

Шығармашылық, эстетикалық ой-өрістерін кеңейту.

Бағдарламалық міндеттері

Мақсатқа жету үшін орындалатын міндеттер

Мұғалім үшін: портрет түрлерімен таныстыру, портрет түрін анықтап, шығармашылық жұмыста үйренгендерін көрсете білуге дағдыландыру.

Оқушылардың шығармашылық міндеті: №2 жұмыс дәптерінің 14–15-беттеріндегі тапсырмаларды орындау.

Оқушылардың міндеті

Мұғалімнің және оқулықтағы сұрақтарға жауап беру. Суретші қолданған әсерлегіш құралдарды атай отырып, портрет түрлерін суреттеу. Портреттердің ерекшелік- терін айту.

Тірек сөздер: атақты тұлғалар, портрет, бейнелеу өнері жанры, салтанатты портрет, камералық портрет, топтық, жұптық портрет. Белуарға дейін салынған портрет,

ұзына бойы салынған портрет, тура қарап салынған портрет, бір қырына қарап салынған портрет.

Талқылауға арналған сұрақтар мен оған берілетін жауаптар:

Портрет дегеніміз не?

Жауап. Портрет – адамды бояу, сызық, пішіндермен салатын өнер жанры.

Автопортрет дегеніміз не?

Жауап. Автопортрет – суретшінің өзін бейнелеуі.

Салтанатты портрет дегеніміз не?

Жауап. Салтанатты портрет дегеніміз – адам әдемі киініп, салтанатты түрде бейнеленетін көлемді портрет түрі.

Камералық портрет дегеніміз не?

Жауап. Камералық портрет дегеніміз – адам қарапайым түрде бейнеленетін кіші өлшемді портрет. Суретші

адамды сыртынан білдірмей салып жатқандай болады.

Топтық (жұптық) портрет дегеніміз не?

Жауап. Топтық портретте екі немесе одан да көп адам

бейнеленеді. Егер екі адам бейнеленсе, ол жұптық порт- рет деп аталады.

Егер сендер суретші болсаңдар, қандай портрет салар едіңдер? Неліктен?

Жауаптары әртүрлі болуы мүмкін, ең бастысы, оқушы- лар жауаптарын түсіндіре алуы керек.

Егер сендер суретшіге портреттеріңді салуды тапсыр- саңдар, өздеріңді қалай салдырар едіңдер? Салтанатты ма, камералық па? Жауаптары әртүрлі болуы мүмкін, ең бастысы, оқушылар жауаптарын түсіндіре алуы керек.

Жақындарыңның ішінен кімнің портретін салар едіңдер? Толық жауап береді.

Қандай атақты тұлғаның суретін салғың келеді? Толық жауап береді.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар: портрет жанрының түрлері мен тарихын, портреттің негізгі түрлерін біледі.

Портреттерді өнер түрлеріне

(кескіндеме, графикалық, мүсін), қызметі мен берілуіне (салтанатты, камералық), адамды бейнелеуіне (ұзына

бойы, белуарға дейін, кеудеге дейін), басының

бұрылысына қарай (тура, бір қырына) ажырата алады.

Оқушылардың көпшілігі: портретті суреттей алады. Мысалы: В. Серовтің «Шабдалы ұстаған қыз» портреті – балалар портреті, кескіндеме, камералық портрет,

белуарға дейін салынған портрет. Алған білімдерін пайдаланып, портрет сала алады.

Кейбір оқушылар: суретші қолданған әсерлегіш құралдарды атай отырып, портретті суреттей алады.

Атақты адамның портретін сала алады.

Бұрын алған білімдері

Адамның бет әлпеті. Портрет және автопортрет. 1-сы- нып. Түс және сызық арқылы көңіл күйді көрсетеміз. Көңіл күйі әртүрлі портрет саламыз. 2-сынып. Бейнелеу өнерінің түрлері мен жанрлары. 3-сынып.

Пәнаралық байланыстар

Бұл сабақта мына пәндермен байланыс орнайды: жаратылыстану, әдебиеттік оқу, музыка. Оқушылар

жаратылыстану сабақтарынан өткен адамның бет әлпеті туралы білетіндерін пайдаланады. № 2 қосымшадағы тақпақтарды оқиды.

Сабақтың барысы

Сабақ

кезеңдері

Жоспарланған жұмыс түрлері

Дереккөздер

Сабақ тақыры- бына

кіріспе

Сыныпта жақсы психологиялық ахуал мен шығарма- шылық жағдай жасау. Бірінші және екінші сыныптағы

«Портрет» жанры туралы білетіндерін еске түсіреді. Өткен материалды қысқаша қайталайды. Балаларды портрет туралы көп нәрсе білетіндерін айтып,

мақтайды.

Графикалық, кескіндеме және мүсін портрет- терінің репродук- циялары.

Алған

Әрбір үйде отбасылық альбомдар бар. Біз суреттерге

Графикалық, кескін-

білімнің

қарап отырып, біздің әке-шешеміз, ата-әжеміз жас

деме және мүсін

өмірмен

кезінде қандай болғанын көреміз. Егер бұл суреттер

портреттерінің

байланы-

болмаса, біз олардың жас кезін білмес едік. Әлемдік

репродукциялары.

сы. Жаңа

портрет галереясын отбасылық альбоммен

Отбасылық

білім мен

салыстыруға болады. Алайда бұл альбом барлық

фотосуреттерден

дағдыға

адамға ортақ. Шынымен де, мүсінші, суретшілердің

тұратын альбомды

қол

арқасында ерте заманда өмір сүрген адамдардың

пайдалануға

жеткізу

қандай болғанын көре аламыз. Өздеріңнің және

болады.

жақындарыңның портретін сала отырып, сендер де

отбасыларыңның тарихын сақтап қаласыңдар.

Біршама уақыттан кейін өзің салған суреттерді қарап

отырған кызық емес пе?! Ал атақты адамдардың

суретін салған одан да қызық.

Сабақтың басында портрет, авторпортрет дегеніміз не

Графикалық,

екенін еске түсіреді. Автопортрет он жетінші ғасырда

кескіндеме және

дами бастады. Қалай ойлайсыңдар, бұл немен байла-

мүсін

Материал-

нысты? Суретші суретін салатын адамға зер салып

портреттерінің

ды

қарайды, ал өзін дұрыс көру үшін оған айна керек.

репродукциялары.

түсіндіру

Суретшілердің көпшілігі өздерінің автопортретін

№2 қосымшадағы

бірнеше рет салған. Портреттерге қарап, біз бір

материал.

адамның бет әлпеті ғана емес, тағдырының да

өзгергенін байқаймыз. Біз портрет өнері өте ертеде –

бірнеше мың жыл бұрын пайда болғанын білеміз.

Ежелгі Египет перғауындарының мүсіндерін алғашқы

портреттерге жатқызуға болады. Бұл алып мүсін-