Қалдықтардың екінші өмірі туралы сабақ жоспары, 6 сынып

Ергазы КАЛИГОЖИН,

«Жас техник» үйірме жетекшісі,

Күршім балалар шығармашылық үйі,

Күршім ауданы, Шығыс Қазақстан облысы.

Қалдықтардың екінші өмірі

Егер мамандардың мәліметтеріне сүйенсек, даламызда бірнеше тонна тұрмыстық қалдықтар мен қоқыстар жинақталады екен. Бұл дегеніміз қоршаған орта мен адам ағзасына өте қауіпті. Сол қоқыс жиналған жерден көптеген іс жаратуға болатын пайдалы заттарды да табуға болады екен. Әлемдегі дамыған және қарқынды дамуға бет алған мемлекеттердің барлығы қоқыстан да пайда табудың тың жолдарын іздестіруде және оны қайта өңдеуге бет бұруда. Қоршаған ортаны сақтау, пайдаланудан шыққан қалдық заттарға екінші өмір сыйлау мақсатында оқушыларға ай бетінде жүретін машина жасатуды ұйымдастырдым. Осы негізде икемі бар оқушымен бірлесіп, алдыңғы жұмыстарға жоспар құрдық.

Жоспардың реттілігі:

1. Тақырып бойынша мәліметтер іздеу;

2. Тақырыпқа сәйкес керексіз заттарды анықтау, жинақтау;

3. Табылған бөлшектердің өлшемдеріне сәйкес эскизін, технологиялық картаны дайындау;

4. Сарамандық жұмысты орындау;

5. Материал шығындарын есептеу;

6. Қорытынды немесе нәтижеге жету.

Таңдаған тақырыпқа байланысты ақпараттық баспа құралдары, ғаламтор желілері арқылы ай машинасының негізгі құрылысымен таныстық. Соған сәйкес қолданыстан шыққан жарамсыз қалдық заттарды, балалардың ойыншық машиналарын жинастырдық. Жинастырылған заттарға байланысты болашақ ай машинасының эскизін сызып, өлшемдерін және қосымша қажетті материалдарды анықтап, талқыладық.

Қажетті құралдар: электр дәнекер, сызғыш, қылара, ұсақ жүзді егеулер, қарындаш, құм қағаз, темір кесетін қайшы, біз, бұрғы, шапқы, балға, бұрауыштар.

Сарамандық жұмыс кезіндегі қауіпсіздік ережесі:

1. Қайшымен жұмыс кезінде;

2. Қаңылтырмен жұмыс кезінде;

3. Электр дәнекермен жұмыс кезінде;

4. Бояумен жұмыс кезінде.

Сарамандық жұмыстың барысы

Ай машинасы корпусының үстінгі бөлігін өлшемі 220Х130 болатындай, қалыңдығы 4 мм фанерден дайындалды. Жақтауларына енінің жалпақтығы 35 мм шамасында ПВХ тақтайшасынан кесіп,жапсырылды. Басқа бөлшектерді орнату үшін корпусқа белгілер дайындалды. Төрт доңғалағын диаметрі 72 мм болатын консервленген (бұқтырылған) салаттан босаған металл қалбырды пайдаландық. Қалбыр ыдыстың ернеуін кесіп, ортасын бізбен тесіп, білікке дайындалды. Доңғалақ қышырын қатырма қағаздан қиылып, қара түске боялып, доңғалаққа желімделеді.

Ай машинасының кабинасы екі бөліктен тұрады. Астыңғы бөлігіне түпкі диаметрі 100 мм, ал аузының диаметрі 110 мм болатын ас салатын пластмасса ыдыстың ішіне жарық беретін лампаны орнатып, лампы сымдары корпус ішіндегі ток көздеріне жалғанады. Кабинаның үстіңгі бөлігі жартылай шар тәрізді металдан жасалған шыны шәйнектің қырсауын пайдаландық. Қырсаудың ауызғы бөлігінің диаметрі 120 мм ал, түбінде диаметрі 70 мм өткерме тесіктері бар. Түбіндегі дөңгелек тесікке…