Қарым-қатынас психологиясы туралы баяндама

Қарым - қатынас психологиясы

Адамның өзара қатынасы күнделікті өмірде қажетті болып тұратын жағдай. Көптеген ғылым, өнер қайраткерлері осы қарым - қатынас адамдардың мінезі мен психологиялық өзгешеліктеріне байланысты деп есептейді. Тіпті кейбір шетел социологтары адамның өзара қатынасын өзгерту арқылы капиталистік елдердегі тап күрестерін жоюға болады дейді. Расында, адамдардың өзара қатынасы тұрмыстық жағдайға, әсіресе, кішігірім топта, ұжымда, жұмыста адамдардың жеке басына әсерін тигізіп отырады. Бірақ, адамдардың қарым - қатынасын тек өмірдегі халі мен күйі әлеуметтік, экононмикалық, саяси т.б. факторлардың күшті ықпалында болды.

Барлық кездесетін қарым - қатынастарды үш түрге бөлеміз:

қажетті қарым - қатынастар (туған - туысқан арасындағы қарым -қатынас);

міндетті қарым - қатынастар (мұғалім мен оқушы, дәрігер мен сырқат адам);

ынтымақты қарым - қатынастар ( достар арасындағы қарым - қатынастар)

Жеке бас топтық қарым - қатынас - бұл бір жағы жеке адам, келесі жағы топ, ұжым болғанда болатын қарым – қатынас.

Өзара топтық қарым - қатынас - бұл екі қауымдастықтың өзара әрекеті.

Қарым – қатынастың үш жағы бар.

1. Коммуникативтік, яғни жақындасу жағы

2. Интерактивтік жағы

3. Перцептік жағы

Коммуникативтік жағы - қарым - қатынас арқылы адамдар бір - біріне ойын, мақсатын, алған бет алысын айыруға тырысады. Бұл процестің құралына сөз, сөйлеудегі ырғақ мимика (бет, ауыздың әртүрлі қимылы), пантомимика (бүкіл денедегі әртүрлі қимыл), ым - жымдар жатады. Коммуникативтік процестің мақсаты соған қатысатын адамдардың бір - біріне әсер ету болып табылады.

Вербальды коммуникацияда белгілер жүйесі ретінде сөз қолданылады. Вербальды емес коммуникацияда белгілер жүйесі ретінде сөздік емес белгілер жүйесі қолданылады. Вербальды емес коммуникация 4 формаға бөлінеді: кинесика, паралингвистика, проксемика, визуальды қарым-қатынас. Олардың әр қайсысы өзінің белгілер жүйесін қолданады.

Вербальды емес коммуникацияның ішінен оптикалық-кинетикалық белгілер жүйесіне ым - ишара, қол, дене қимылы жатады.

Интерактивтік жағы - бұл адамдардың бірігіп қызмет жасауы үшін стратегиялық жоспар құруын көрсетеді. Қарым – қатынастың интерактивті жағы – адамаралық қарым - қатынастың, адамдардың бір – бірімен әрекеттесуімен байланысты аспектілерін белгілеуге…