Қатерлі ісік туралы биология сабағына таныстырылым

Қатерлі ісік қауіпті ауру

№99 орта мектеп

Биология пәні мұғалімі : Қасымова Ғалия

10- сынып .

Жаратылыстану-математика бағыты бойынша

Үй тапсырмасын сұрау

« Sms - сауалнама » әдісі арқылы

Ісіктер – әр түрлі ағзаларда өздігінен пайда болатын , шексіз тоқтаусыз,бақылаусыз өсумен сипатталатын патологиялық үрдіс. Ісік өсуге қабілетті кез-келген тіннен дамуы мүмкін.

«Түртіп алу » әдісі

Ісік туындататын вирустар үш сатыда әсер етеді :

1) жасуша ішіне еніп , онда ДНҚ молекуласымен бірігіп кетеді де, жасушаның тектік ақпаратын өзгертеді;

2) өзгерген тектік ақпарат бойынша онконәруыздар мен мРНҚ түзілуін арттырады ;

3) онконәруыздар жасушаның шексіз бөлініп көбеюін арттырып , ісік жасушасына айналдырады .

Ісік өсуіне әкелетін қауіп-қатерлі ықпалдар:

Зиянды әдеттер:

- темекі шегу ;

- маскүнемдік;

- насыбай ату;

тиімсіз қоректену ( тым майлы тамақ ішу,ысталған тамақты артық пайдалану , тағамда витаминдер , қанықпаған май қышқылдары жетіспеуі т.б.)

- қоршаған ортаның химиялық заттармен , иондағыш сәулелермен ластанулары т.б. жатқызуға болады .

Қатерлі ісіктер

Қатерлі ісік ерекшеліктері :

инфильтрацияланған өспе ,

капсуласы болмайды ,

жасушалық анаплазия ,

жетілмеген жасушалар ,

алып тастағанда қайтадан өседі .

Метастаздану байқалады ,

Адам үшін клиникалық көріністері жағымсыз ,

Кахексия тудырады

өлімге әкеледі .

https://learningapps.org/display?v=p27c3v9na24

Қатерлі ісіктер .

Эпителийден туындайтын қатерлі ісікті рак деп атайды . Рак адамдағы қатерлі ісіктің түрі . Рак түйін түрінде , не жайылма өскен , ақшыл реңдегі ісік , ол қатты , кейде жұмсақ болады . Рактың бірнеше түрлерін ажыратады :

1 ) орнықты рак - эпителий қабатының ішінде өсетін рак.

2) жалпақ клеткалы - терінің , шырышты қабаттардың жалпақ не өтпелі эпителийінен өсіп шығатын рак.

3 ) безді - безді ағзалардың шырышты қабықтарының призмалық немесе текше тәрізді эпителийінен өсіп шығатын рак.

4 ) шырышты - ісік клеткаларының көп мөлшерде сұйықтық бөліп шығару -мен сипатталады .

5) солидті - аса тез өсетін ісіктер қатарына жататын,эпителий клеткала-рынан түзілетін рак.