Қазақ хандығының құрылуы мен қазақ хандары

Пәні: Қазақстан тарихы

Күні:

Сабақтың тақырыбы: Қазақ хандығының құрылуы. Қазақ хандары.

Сабақтың мақсаты:• Білімділік: Студентерге қазақ халқының қандай тайпалардан құрылғаны, қазақ халқының қалыптасуының басында кімдер тұрғаны жайлы, қазақ атауының шығуы туралы, қазақ хандығының құрылуы мен хандары жайлы түсінік беру.

Дамытушылық: Студенттердің ойлау қабілеттерін жеткізу, есте сақтау қасиеттерін дамыту, тез шешім қабылдай білуге, өз білімін көрсете алу қасиеттерін ашуға үйрету.• Тәрбиелік: Қазақтардың арғы ата - бабалары түріктердің жан - жақты даму тарихын оқыта отырып, оқушыларды отаншылдыққа, адамгершілікке тәрбиелеу

Сабақтың түрі: теориялықКөрнекілігі: оқулық, тақта, а4, тірек-сызба

Сабақтың барысы 1. Ұйымдастыру кезеңі: 1) Амандасу 2) Студенттерді сабаққа әзірлеу, сабақтың тақырыбы және мақсатымен танысу 3) Ынта-зейіндерін сабаққа аудару 2. Үй тапсырмасын тексеру: ХІҮ – ХҮ ғасырлардағы мемлекеттер.

3 Жаңа сабақ түсіндіру

Қазақ хандығы туралы бізге жеткен нақты жазба деректердің бірі Мұхаммед Хайдар Дулатидың «Тарих-и-Рашиди» атты еңбегі. Жалпы бұл еңбек Моғолстан хандығы тарихына арналған. Алайда сол кездегі саяси жағдайға байланысты Қазақ хандығы туралы да көп мәлімет келтірілген. Абулғазы, Қадырғали Жалайыри өз еңбектерінде Қазақ хандығы, оның билеушілері туралы мәліметтер қалдырды. Сонымен қатар Қазақ хандығы кезеңіне байланысты шығыс деректерінің маңызы зор. Қазақ хандығы — шаруашылықтың дамуы, өндіргіш күштердің өсуі, феодалдық қатынастардың қалыптасуы нәтижесінде ерте заманнан бері Орта Азияның ұлан-байтақ өңірін мекендеген көшпенді тайпалардың бірыңғай этникалық топ — қазақ халқының негізінде бірігуі арқылы XY-ғасырдың орта шенінде құрылды. Қазақ хандығының құрылуына 1457-жылдан кейін Керей мен Жәнібек сұлтандардың Әбілхайыр хан үстемдігіне қарсы күрескен қазақ тайпаларын бастап шығыс Дешті-Қыпшақтан батыс Жетісу жеріндегі Шу мен Талас өңіріне қоныс аударуы мұрындық болды. Ол кезде Жетісуді билеген Моғолстан ханы Есенбұға (1434—1462-жылдары билік еткен) қоныс аударған қазақтарды Әбілхайырға қарсы пайдалану үшін қарсы алып, қоныс берді. Осы оқиға жөнінде тарихшы Мұхаммед Хайдар Дулати «Тарих-

4. Сабақты бекіту

1. Қазақ хандыңының құрылуы жайлы деректер?

2. Қазақтың алғашқы хандары..

3. Қазақ хандығындағы бәсі жоғары хандар?

4. Қазақ хандығының алғашқы мекендеген аймағы?