Қазақ тілі мен әдебиетін оқыту әдістері туралы мақала

Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен сабақ жүргізудегі әдістер мен тәсілдер

“Білім алу – батылдық, оны толықтыру – даналық, ал шебер қолдана білу –өнер». Қазақ халқының қанатты сөзі. Жаңартылған білім мазмұнынан күтілетін нәтижелер студенттердің қалай оқу керектігін үйреніп, соның нәтижесінде еркін, өзіндік дәлел – уәждерін нанымды жеткізе білетін, ынталы, сенімді, сыни пікір – көзқарастары жүйелі дамыған, сандық технологияларда құзырлылық танытатын студент ретінде қалыптасуын қамтиды. «Сабақ беру – жай ғана шеберлік емес, ол жаңадан жаңаны табатын өнер», – дейді Жүсіпбек Аймауытов.

Мақсат – студенттердің іскерлігі мен дағдыларын қалыптастыра отырып, шығармашылық жұмысқа баулу, ой – өрісінің дамуына мүмкіндік тудыру. Міндет – студенттердің шығармашылық қабілетін дамыту, жан – жақты дамуына көңіл бөлу, ғылыми – зерттеу дағдыларын қалыптастыру. Қазақ тілі мен әдебиет пәнін оқыту мынадай міндеттерді қамтиды: жан-жақты әдістемелік шеберлік тұрғысынан ізденіс жасай отырып, бағдарламада көрсетілген сағат аясында тақырып бойынша мүмкіндігінше мағлұмат қарастыру; сабақ барысында студенттердің қазақ тілі мен әдебиетке деген қызығушылығын арттыру; қазақ тілі мен әдебиет сабағы арқылы студенттерді эстетикалық әсерге бөлендіру; әдеби шығарма, ондағы идея, кейіпкер болмысы, ақындық толғау, суреттеу орамдарына орай ұлтжандылыққа, отансүйгіштікке, халықтық дәстүрді, ұлттық салт-сананы біліп өсуге тәрбиелеу, ықпал ету; студенттерді адамгершілікке баулу, эстетикалық тәрбие беру; студенттің бойына жақсылық пен ізгілік негізін сіңдіру; шәкірт санасына асқақ арман, берік сенім, әсемдік пен сұлулыққа құштарлық қасиеттерін ұялату.

Оқытушы көп әдісті білуге тырысуы керек.Оны өзіне сүйеніш, қолғабыс нәрсе есебінде қолдануы керек. Жаңартылған білім беру мазмұнындағы бағдарлама негізі тілдік бірліктерді және олардың тіркесімділігі мен қолданылу ерекшеліктері туралы білімді меңгеруде үлкен қолдау көрсетеді. Осының нәтижесінде сөздік қорлары толығып, тілдік дағдылары жетіледі, ұлттық құндылықтарды құрметтеуді, оны бағалауды үйренеді. Шәкәрім Құдайбердіұлы «Адамның жақсы өмір сүруіне үш сапа негіз бола алады, олар барлығынан басым болатын адал еңбек, мінсіз ақыл, таза жүрек. Бұл сапалар адамды дүниеге келген күннен бастап тәрбиелейді» деп есептейді. Ұрпақ тәрбиесі – бұл болашақ тірегі, мемлекеттік маңызды іс. Адамзат ұрпағымен мың жасайды дегендей ұрпақ тәрбиесі қай кезде де халықтық мәселе болған.Қазақ тілін үйретудің екі жолы бар: жазбаша және ауызекі. Шығарма, мазмұндама жұмыстарында студенттер өз ойларын, пікірлерін, әсерлерін мәтін түрінде жазбаша жеткізеді. Айтатынын дайындап, сұрыптап алады. Ал өз ойын ауызекі монолог немесе диалог түрінде жеткізу үшін тек қана тіл емес, мимика, ым, көзқарас қолданылады. Сабақта жетістіктерге бағыттайтын жұмыс…