Қазақ тілі пәнінен 9 сыныпқа арналған бақылау жұмысы

І - тоқсанының қорытындысы бойынша бақылау жұмысы. Лексика–грамматикалық тест.

9-сынып

1.Септеулік шылауды көрсетіңіз

А) туралы, арқылы, үшін

В) әрі, бен, және

С) себебі, өйткені, сондықтан

Д) бірақ, дегенмен, алайда

Е) сонша, сондай, соншалық

2. Болымсыз етістікті көрсетіңіз

A) жиеніме

B)айналсам

C) тәрбиеле

D) досыма

E) бармады

3. Себеп – салдар үстеулі тіркесті көрсетіңіз.

а) Тез келді.

в) Етпетінен жығылды.

с) Амалсыздан көнді.

д) Дереу жетті.

е) Жорта сөйледі.

4. Мекен үстеулі тіркесті көрсетіңіз.

а) Ала жаздай ән салды.

в) Ілгері жылжыды.

с) Ән айтты.

д) Былтыр көрген.

е) Тағы да келді.

5.Үстеу бастауыш қызметін атқарып тұрған сөйлемді табыңыз.

а) Бірі – қартаң, бірі – жас қонақ.

в) Қасына қайта отырғызды.

с) Тезірек қимылда.

д) Ел ертеңі білімді жастар қолында.

е) Ары таза болмаған адам бұрын қағады кірпігін.

6. Септеулік шылауды табыңыз.

а) Өйткені.

в) Және.

с) Егер.

д) Үшін.

е) Мен.

7. Септеулік шылауды белгілеңіз.

а) Досым туралы жақсы хабар естідім.

в) Кеше ғана ол ауылдан келді.

с) Өмірден өз орнын тапқан – ды.

д) Қоңырау соғылды, бірақ сабақ басталған жоқ.

е) Атам және әкем алыс сапарға аттанды.

8.Үшін, туралы, жайлы шылулары қай септіктен кейін келетінін көрсетіңіз.

а) Барыс.

в) Ілік.

с) Жатыс.

д) Табыс.

е) Атау.

9.Шығыс септігін қажет ететін шылауларды көрсетіңіз.

а) Кейін, соң.

в) Бірге, қатар.

с) Үшін, дейін.

д) Кейін, үшін.

е) Дейін, кейін.

10.Көп нүктенің орнына тиісті шылауды қойыңыз.: Маған өнер адамдары ... кітаптар ұнайды.

а) Сияқты.

в) Бірге.

с) Үшін.

д) Ғана.

е) Туралы.

11.Дефис арқылы жазылатын үстеуді табыңыз.

а) Қыстыгүні.

в) Құр босқа

с) Емін – еркін.

д) Биыл.

12. Мезгіл үстеулі тіркесті көрсетіңіз.

а) Жоғары өрледі.

в) Ышқына соғады.

с) Қысы – жазы үзілмейді.

д) Ілгері кетті.

е) Сабақ бітті.

13. Көместес септігін қажет ететін шылауларды көрсетіңіз.

а) Дейін, кейін.

в).Кейін, үшін.

с) Үшін, дейін.

д) Бірге, қатар

е) Кейін, соң.

14. Көп нүктенің орнына тиісті шылауды қойыңыз.: Мен мектептен ... қалаға барамын.

а) қатар

в) кейін

с) үшін

д) қарсы

е) туралы

15. Сөйлемді толықтыр.

Қазақ халқы – ежелден «Қонақ келсе ... » деген.

а) құдайы қонақ

в) арнайы қонақ

с) үй иесі

д) шай ішеді

е) құт келеді

16.Тәуелдік жалғауды көрсетіңіз

A) –лар, -лер

B) –ым, -ім, -м

C) –сың, -сің

D) –нің, -ның

E) –мен, - бен, -пен

17.Үстеудің сөйлемде негізінен қандай қызмет атқаратынын табыңыз.

а) Пысықтауыш.

в) Анықтауыш.

с) Бастауыш.

д) Толықтауыш.

е) Баяндауыш.

18. Күрделі үстеуді көрсетіңіз.

а) Бүгін келдім.

в) Кеше бардым.

с) Әрең көрдім.

д) Балаша сайрады.

е) Шикілей әкелді.

19. Қазақтың ұлттық тағамдарына нелер жатады?

а) құлпынай, таңқурай

в) жеміс-жидек, құрт, сорпа

с) сусын, нан, қант

д) Шұжық, бесбармақ, қазы, қарта

е) шелпек, өрік, мейіз, алхоры

20. Сүт тағамдарына нелер жатады?

а) шұбат, айран, қымыз, боза

в) сүт, сусын, айран

с) қазы, айран, шелпек

д) құрт, бауырсақ, қымыз

е) боза, су, қуырдақ

Мәтінді оқып, астындағы тест тапсырмаларын орындаңыз.

Бауырсақты ашытқан қамырдан да, ашытпаған қамырдан да жасайды. Ашытқан қамырдан жасау үшін, ашытқы дайындау керек. Ол үшін ашытқыға бір шай қасық қант, жарты кесе су қосып, жылы жерге қояды.

Қазанға өсімдік майын құйып, қыздырады. Май қайнай бастағанда, кесілген бауырсақтарды салып қуырады. Қазақтың ұлттық салтында ең алдымен шай дастарқаны жасалады. Оның басты асы-бауырсақ . Бұл сөздің мағынасы-«бауырмал, үйірсек, жақыншыл.»

Бауырсақ біркелкі қуырылу үшін, оны аударыстырып тұру керек.

Бауырсақтың түрі көп: ши бауырсақ, ақ бауырсақ, жол бауырсақ, тұш бауырсақ, ашыған бауырсақ, бармақ бауырсақ, жалпақ бауырсақ, бұрма бауырсақ, еспе бауырсақ домалақ бауырсақ...

1.Мәтін не туралы?

а) қымыз

в) ұлттық тағамдар

с) қамыр

д) бауырсақ

е) шұбат

2.Бауырсақты қай кезде қуырады?

а) май қайнай бастағанда

в) ашытқы дайындау.

с) дастарқан басында

д) біркелкі қуырылу.

е) домалақ бауырсақ