Қазақ тілі сабағындағы әдіс-тәсілдер семинары 8 сынып

ҚАЗАҚ ТІЛІ САБАҒЫНДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН

ӘДІС-ТӘСІЛ ТҮРЛЕРІ

Әдіс деген сөз гректің "metodos" деген сөзінен шыққан. Метод деген

ұғым белгілі ақиқатқа, шындыққа, мақсатқа жетудің жолдары деген

мағынаны білдіреді.

Көрнекілік әдістер оқу материалын оқушылардың көзімен көріп,

нақтылы түсінулеріне мүмкіңдік береді.

Бұған демонстрация, иллюстрация тәсілдері жатады.

Тәжірибелік әдістердің ішінде ең көп қолданылатыны — жаттығу әдісі.Оқу

барысында теориялық ережелер мен қағидаларды қайта пысықтап, тиянақты

меңгеру жаттығу арқылы орындалады.

Ауызша жаттығу оқушының оқу материалын ауызекі баяңдауға

дағдылану мақсатын көздейді.

Оқушы бірінші сыныптан бастап қазақ тілін үйрену барысында тілдегі

түрлі қолданылатын атауларды ( әріп, дыбыс , буын, сөз, сөз тіркестері,

сөйлем, сөз бен сөзді байланыстыратын жалғау, жұрнақ, тыныс белгілері –

нүкте, үтір, леп белгісі, сұрау белгісі, сызықша, қос нүкте, түрлі

грамматикалық анықтама, ережелерді оқып үйренеді.

Қабілеті әр түрлі оқушы тілдің мұндай белгілері мен атауларын бірден

меңгеріп кетуі мүмкін емес,тек оның негізгі, қажеттілерін(анықтама,

ережесін) есте сақтауы мүмкін.

Қазіргі сабаққа қойылатын талап тұрғысынан техникалық құралдарды,

кестелер, сызбалар, үнтаспа жазбаларын пайдалану арқылы оқушылардың

есту, көру сезімдеріне әсер ете отырып, олардың ойлану қабілетін дамытуға

көңіл болінеді.

Қолданылатын көрнекіліктер оқушылардың сабаққа деген ынтасын

арттырады, түсіндірілген материалдарды саналы меңгертуге ықпал

жасайды. Оқушылардың білім сапасының көп жағдайларда төмен болуы,

осындай түрлі ойлау әрекеттеріне бейімделмеуден, дағды бермеуден деп

айтуға болады.

Қазіргі кезде қазақ тілін қандай бағытта, қандай мазмұнда оқыту

керек?

Меніңше, коммуникативті функционалды бағытта болуға тиіс. Сондықтан

тілдің коммуникативті механизмін ашу қажет . Яғни, оның сөйлеу

процесіндегі, сөйлем құрудағы, мәтін бойынша әңгіме құрастырудағы рөлі

амал – құралдар арқылы меңгертіледі.

Орыс мектептерінде қазақ тілін үйрену, білу қазіргі таңның басты

мәселесі. Сабақта бұл мәселені шешу жолдарының бірі- әр түрлі әдіс-

тәсілдерді тиімді қолдана отырып, жаңа технологияларды енгізу.Қазір

технологиялардың түрлері өте көп. Орыс мектептерінде қазақ тілін үйрену,

лексикалық және грамматикалық тақырыптарды меңгеру күрделі жұмыс.

Сондықтан басқа ұлтқа қазақ тілін оқыту, ауызекі сөйлеуге үйрету қиын да,

қызық жұмыс.

Грамматикалық материалдарды және лексикалық тақырыптарды

оқытуда тірек сызбалардың қолданылуы тілді дамытуға, сөздік қорды

молайтуға, бір- бірімен, қарым- қатынас жасауға (сөйлеу, айту, жазу, оқу)

ойлау қабілетін дамытуға, ойын қазақша жеткізе білуге үйретеді.

Бүгінгі таңда әрбір жаңашыл ұстаз үшін, оқу және жазу арқылы сын