Қазақ тілі сабақтарына арналған инновациялық технологиялар

ҚАЗАҚ ТІЛІН ОҚЫТУДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН ТИІМДІ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР

Минахунова Сайра Изахыновна,

Алматы қаласы, №94 мектеп-гимназияның қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі

Қазіргі кезеңде білім берудің ұлттық моделіне өту оқыту мен тəрбиелеудің соңғы əдіс-тəсілдерін, инновациялық-педагогикалық технологияларды игерген, технологиялық-педагогикалық диагностиканы қабылдай алатын, педагогикалық жұмыста қалыптасқан, бұрынғы ескі сүрлеуден тез арада арылуға қабілетті жəне нақты тəжірибелік іс-əрекет үстінде өзіндік даңғыл жол салуға икемді, шығармашылық педагог-зерттеуші, ойшыл мұғалім, зерделі оқытушы болуын қажет етеді.

Бүгінгі таңда қозғалып жатқан ең өзекті мəселелердің бірі білім беру жүйесінде жаңа электрондық технологияны енгізу, халықаралық коммуникациялық желілерге шығу, білім беруде ақпараттық технологияларды қолдану, жетістіктері мен жеке тұлғаларды қалыптастыру жəне қазіргі заман талабына сай білім алуға қажетті жағдайлар жасау. Білім берудің жаңа жүйесі жасалып, оның мазмұнының түбегейлі өзгеруі, дүниежүзілік білім кеңістігіне енуі бүкіл оқу əдістемелік жүйеге, оқытушылар алдына жаңа талаптар мен міндеттер қойып отыр.

Дəстүрлі əдістемелік жүйеде оқу үрдісіндегі бөліктер бірдей жəне бір уақытта қатысады. Ал классикалық оқу үрдісінде əдістемелік тəсілге байланысты оқытуды ұйымдастырудың əр түрлі формалары, əдістері мен оқыту құралдары қолданылуы мүмкін. Электрондық оқытудың əдістемелік оқыту моделінде оқыту құралдарының орын алуы өзгерді. Олар оқыту құрылымы мен мазмұнын, əдістерін жəне оқытудың формаларын анықтайды. Енді бүгінгі күнде электронды оқыту шеңберінде жиі қолданылатын оқыту əдістемелері мен формаларына тоқтала кетейік. Электрондық оқытудың əдістеріне топтық əдіс жəне жеке дара оқыту əдісі жатады. Бұларды кеңінен тараған оқыту формаларына жатқызуға болады.

Жалпы әдістеме саласында оқытудың көпшілікке танылған:

- Грамматикалық-аудармалы;

- Аудио-лингвалды;

- Тікелей-қатынас әдісі;

- Көпшілік ортада оқыту әдісі;

- Суггестопедия;

- Коммуникативтік;

- Жобалау, интерактивті;

- Шығармашылық;

- Проблемалық және т.б. айтуға болады.

Грамматикалық аударма әдісінде грамматика дедуктивті түрде белгілі бір жүйемен, жекелеген мысалдармен, иллюстрациялық ережелер көмегімен жүзеге асуы керек. Негізінен сөз тіркестерін, сөйлемдерді ана тіліне немесе керісінше аудармалар жасалады. Бірақ, грамматика жақтан септігін тигізгенмен, ауызекі сөйлеу дағдысыз мұндай тәсілмен өзге тілді меңгеру ешқашан мүмкін емес. Психолингвистикалық бағытта тілді үйрену үшін мынадай төмендегідей теориялық қағидалар басшылыққа алынады.

1. Ауызекі сөйлеу тілі бірінші болуы қажет, ол оқыту әдістемесінде тіл үйренушінің сөйлеу дағдысын қалыптастыруға ұтымды.

2. Тіл үйренуші алдымен үйренетін тілін көзбен көргеннен гөрі, құлақпен естігені дұрыс.

3. Сөз презентациясы тек сөйлем ішінде, ал сөйлем тиянақты контекст шеңберінде болуы шарт.

4. Грамматикалық ереже,грамматикалық құбылыс контексте қарастырылғаннан кейін барып, индуктивті түрде түсіндірілуі қажет.

5. Ана тілі тілдегі жаңа сөздер мен түрлі ұғымдарды түсіну үшін қолданылады.