Қазақ тілі сабақтарында коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастыру

Қазақ тілі мен әдебиеті сабақтарында оқушылардың коммуникативтік құзыреттіліктерін қалыптастыру

Қазіргі педагогикада білім беру процесіне қатысушылар арасындағы қарым-қатынас мәселесін шешу маңызды рөл атқарады.

ХХІ ғасырдағы оқушылардың көпшілігі, өкінішке орай, түсініксіз, бір буынды лексикаға ие. Олардың көпшілігі сабақтарда белсенділік танытпайды, оқушылар қарым-қатынас жасай алмайды және сабақ барысында өз ойларын сауатты жеткізе алмайды. Мұғалім әр сабақта осындай жағдайға тап болуы мүмкін.

Оқушылардың коммуникативтік құзыреттіліктерін қалыптастыру және дамыту өзекті мәселе болып табылады, өйткені олардың қалыптасу дәрежесі мектеп оқушыларын оқытудың тиімділігіне ғана емес, сонымен бірге олардың әлеуметтенуі мен тұтастай тұлғаның дамуына да әсер етеді.

Қоғам белсенді коммуникативті тұлғаға сұранысқа ие, ол басқа адамдармен қарым-қатынаста және әлемді түсінуде көрінеді. Коммуникативтік құзыреттіліктерді жоғары деңгейде меңгеру әр түрлі іс-әрекетте басқа адамдармен тиімді қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді.

Коммуникативтік-диалогтық іс-әрекет технологиясының әдістері мен тәсілдерін қолдана отырып, коммуникативтік құзыреттілікті дамыту бойынша педагогтердің мақсатты жүйелі жұмысының арқасында білім алушылардың үлгерімінде белгілі бір нәтижелерге қол жеткізіледі, олардың сабақта және сабақтан тыс уақытта белсенділігі артады. Көпшілік тақырыпқа тұрақты қызығушылық танытады. Балалар сабаққа қуана барады, әртүрлі деңгейдегі жаттығуларды, шығармашылық тапсырмаларды, жобаларды орындайды, диалогтар мен монологтарды өз бетінше жасайды. Балалар эссе жазудан, өз ойларын айтудан, қиялданудан, өз көзқарастарын қорғаудан, жұпта, топтарда сәтті жұмыс істеуден қорықпайды, жадынамаларды шебер қолданады және алгоритм бойынша әрекеттерді орындайды.

Мұғалім мен білім алушылар арасында ынтымақтастық пен өзара іс-қимыл атмосферасы құрылады:

-оқытудың, көрнекіліктің эмоционалды-қанық, ойын және түрлі ойын-сауық тәсілдерін қолдану;

- мұғалімнің оқушының жетістіктерін мақтауы және мойындауы оған қанағат сезімін тудырады, әрі қарай жұмысқа оң көзқараспен қарауға ықпал етеді;

- зерттелетін материалдың әртүрлілігі, жұмыс формалары мен әдістері оқушының зейінін, белсенділігін арттырады, жағымды эмоционалды тон жасайды және оның сөйлеу жұмысына қызығушылық танытуға мүмкіндік береді;

- білім мен дағдылардың маңыздылығын көрсету, осы білім қажет болған жағдайларда пәнді білмеудің "күлкілі әсерін" пайдалану (оқушылар осы немесе басқа тақырыпты не үшін оқып жатқанын, бұл білім күнделікті өмірде не үшін қажет екенін түсінуі тиіс);