Қазақ тілін оқытудағы инновациялық тәсілдер материалы

«Қазақ тілін оқытудағы инновациялық әдістемелерді қолданудың тиімділігі»

Н.С. Байбашкарова

Қазақстан, Ақмола облысы, Аршалы ауданы, №2 Аршалы орта мектебі

Тақырыптың өзектілігі: Заманауи қоғамға тән ерекшелігі дамуы адамгершілік тұлғалық өсуіне үнемі қызығушылықтың жоғарылауы. Мектептегі сабақ оқылым, тыңдалым, жазылым,айтылымнан басталады. Ойын технологияларына сүйене отырып, ұстаздар төменгі буын оқушыларын алғаш рет білім негізімен сусындатады. Бастауыш сыныптарда білім алу процессі ойын технологиясы арқылы жүзеге асырылады. Бұл жұмыс, өз сабақтарын құру барысында шәкірттерінің ойлау және танымдық, қызығушылық қабілетін ояту бағытында интеллектуалдық-психологиялық мүмкіндігін кеңейтуге, оны өмірлік дағдыларға ұластыруға, қазақ тілін сапалы оқытуға, оқушылардың танымын кеңейтіп, ой-өрісін нығайтуға, өз сөзін дәлелді жеткізуге дағдыландыруды көздеп, қызығушылығын сан қырлы алмастыру мүмкіндігіне итермелейтін барлық шығармашылық жолында ізденістегі ұстаздарға қызықты болатынына сенімдімін.

Мақсаты: «Ойын технологиясын жас ерекшеліктеріне қарай тиімді қолдану» арқылы оқушының тілге деген қызығушылығын дамытып, қалыптастыру.

Ұлттық ойын элементтерін қолдану арқылы салт-дәстүрді білуге, сүюге тәрбиелеу негізінде, өзім дайындаған материалдарды сабаққа енгізіп, практика барысындағы нәтижелеріммен бөлісу.

Міндеттері:

Теориялық дереккөздерді оқып білу. Бастауыш сыныптарда ойын технологияларын қазақ тілі сабағында қолданудың теориялық негізімен таныстыру;

Өз тәжірибиемде ойын элементтері негізінде сабаққа материалдар дайындап оны қолдану, яғни, негізгі ойын түрлерінің технологиялары мен классификациялық мінездемесін, сонымен қатар, қазақ тілі сабағында ойын технологияларын қолдану методикасын құру;

Білім сапасын көтеруге және бастауыш буын оқушыларының ойын түрлері негізінде ой өрісін кеңейтуге бағытталатын тапсырмалар мен жаттығуларды қолдану. Қазақ тілі сабағында ойын технологияларын қолдану арқылы шығармашылық ойлау қабілетін дамытуды экспериментальді оқыту, ойын кезінде оқушының дұрыс сөйлеу дағдысын қалыптастыру.

«Еліміздің ертеңі бүгінгі жас ұрпақтың қолында, ал

жас ұрпақтың тағдыры ұстаздың қолында.»

(Н. Ә. Назарбаев.)

Әр мұғалімнің мақсаты – сабағын қызықты және тартымды өткізу. Менің ойымша, бұл мақсатқа ойын түрлерін сабақта дұрыс қолдану арқылы оңай жетуге болады. Ойын элементтерін қолдана отырып, ұйымдастырылған сабақ балаларға көңілді, жеңіл келеді. Бұл – әдіс тәсілдер, орыс тілінде жүргізілетін мектептердің бастауыш сынып оқушыларының жас ерекшелігін, қазақ тілін меңгеру дәрежесін, сөздік қорын ескере отырып, сабақты қызықты өткізу мақсатында қолданылатын қосымша құрал. «Ой – ойыннан басталады» десек, баланың ойын жетілдіріп, сабаққа қызығушылығын арттыратын – ойын. Өзімнің сабақта қолданған жұмыстарым В.П.Беспалько, Л.С. Выготский және т.б. еңбектерінің негізінде жүзеге асырылады.

Оқушылардың негізгі іс-әрекеті ретінде қарасақ, ойын психологиялық, анатомиялық-физиологиялық, педагогикалық маңызды қызмет атқарады. Ойын баланың дамуын, танымдық көзқарасына, білімділігіне, тәрбиелігіне, дамытушылығына, сабақтағы белгілі бір бағыттағы материалдарды игеруіне, жеке тұлға ретінде қалыптасуына үлкен ықпал етеді. Жастайынан әр адам ойын ойнап өседі, ойынды көп ойнаған адамның дүниетанымы кең, жаны таза, жүрегі нәзік, нағыз сезімтал тұлға болмақ. Оқушылардың қалыптасуына ойынның түрі әрқалай әсер етеді, біреулері ойында шынайы өмірді бейнелесе, кейбіреуі ішкі сезімін білдіреді. Оқушылар ойынына талдау жасайтын болсақ, оның өзгеріп отыруы балалардың жас және жеке дара ерекшеліктеріне байланысты. Мысалы, сюжеттік рөлді, қимыл-қозғалыс, драматизациялық, музыкалық, дидактикалық, құрастыру, ұлттық, спорттық, дамытушы ойындардың түрлері бар. Әрқайсысының өзіндік мәні, ерекшеліктері, мазмұны, ережелері, тәртібі, білімдік, тәрбиелік, дамытушылық функциялары бар. Оның әрқайсысына жеке тоқталатын болсақ, сюжеттік рөлді ойындар ойынның алғашқы танымы десек, артық болмас. Балалар ойындарының тәрбиелік маңызын жоғары бағалай келіп, А.С.Макаренко былай деп жазды: «Бала өмірінде ойын

Қазіргі таңдағы орыс мектептеріндегі қазақ тілі мен әдебиеті пәндері ұстаздарының басты мәселесі, ол өзге ұлт өкілдері балаларының қанша жыл оқығанымен қазақ тілін ұғыну мен сөйлеудегі пайыздық мөлшерінің төмендігі. Кез келген мәселені шешу оның түп тамырынан басталады. Яғни, бастауыш буын арасында ойын элементтерін қолдану, қазақ тілін меңгеруде үлкен жетістікке әкеледі. Өзімнің көпжылдық тәжірибеме сүйене отырып, кез келген тақырыпты жоспарлауда, ойындарды кезең бойынша бөлуді мұқият ойластырудың маңызы зор деген шешімге келдім. Сабақтарымның басында ойынды қолданудың мақсаты - балалардың белсенділігін ынталандыру, оларды қызықтыру мен ұйымдастыру.…