Қазақ тілінен 8 сыныпқа арналған мәтінмен жұмыс

Оқылым. Мәтінді мұқият оқыңыз, берілген тапсырмаларды орындаңыз.

Мұнай (парсы тілінен аударғанда «жанатын» деген мағынаны білдіреді)-жанғыш, майлы, өзіне тән иісі бар, сұйық зат.

Жер астынан өндірілген мұнай сол қалпында қолданылмайды. Алдымен оны тазартып, өңдейді. Өнімді бірнеше бөліктерге айырып алады. Мұнайдан алынатын ең сапалы өнім-жанармай. Мұнайдан жанар-жағармай, сұйытылған газ, реактивті отын, мазут, солярка, керосин алынады.

Сондай-ақ мұнайдан кремдер мен түрлі жақпамайлардың негізі жасалады. Мұнайдың қоспасынан синтетикалық резеңке, көксағыз (каучук), синтетикалық мата мен пластмасса, кіржуғыш ұнтақ, бояу, косметика, тыңайтқыш, типографиялық бояу, автокөлік доңғалақтары сияқты күнделікті тұрмысқа аса қажет өнімдер жасалады. Осы кезеңде мұнай құрамынан жүзден аса керек зат алынып отыр.

Мұнай қоры Қазақстанның батыс бөлігінде өндіріледі. Еліміз жыл сайын 32 миллион тонна мұнай өндіріледі. Мұнай өндіруден дүниежүзі бойынша еліміз 18 орында.

Сөйлемдердің «шын», «жалған» екендігін белгілеңіз.

Тұжырымды сөйлемдер

Ш/Ж

Жер астынан өндірілген мұнай сол қалпында қолданылады.

Мұнайдың қоспасынан көптеген тұрмысқа қажетті өнімдер жасалады.

Мәтіннен мына сөздің синонимін табыңыз.

Отанымыз-

Мәтіннен мына сөздің антонимін табыңыз.

Қою-

Берілген сөйлемді өз сөзіңізбен қайта жазыңыз (перифраза).

Мұнай қоры Қазақстанның батыс бөлігінде өндіріледі.

Елімнің______________________________________________________

5. Берілген сұраққа өз ойыңызды білдіріп, жауап беріңіз.

Мұнай өндіруден дүниежүзі бойынша еліміз неліктен 18 орында?