Қазақ жырының қыраны, 8-сыныпқа арналған танымдық сағат

«Қазақ жырының қыраны»

Қ.Аманжоловтың 110 жыл толуына орай танымдык сағат

Мақсаты:

Білімділік:

ақынның өмірі мен шығармашылығын таныстыру,

қазақ поэзиясында асыл өлең жазған ақынның шығармаларын оқуға қызығушылықтарын арттыру;

Дамытушылық:

әр оқушының өзіндік ой-қиялына ерік бере отырып, өзінше ой түюге баулу, ойлау, есту, көру қабілетін дамыту;

шығармашылық жұмысқа жұмылдыру арқылы таным- түсініктерін дамыту;

Тәрбиелік:

ақын қаламынан туған өлеңдері арқылы оқушыларды адами қасиеттерге баулу,

автор көтерген тағылымдар арқылы ақынның азаматтық бейнесін аша отырып, оқушылардың адамгершілік қасиеттерін арттыру, үлгі-өнеге алуға шақыру.

Көрнекілігі: Қасым Аманжоловтың портреті, «Өмірін өрген өлеңмен» атты виртуалды көрме бейнеролигі, ақын туралы естеліктер мен дәйексөздер.

Барысы.

Уа, тәкаппар Дүние!

Маған да бір қарашы,

Танисың ба сен мені?!

Мен қазақтың баласы!

«Қазақ жырының қыраны» атты Қ.Аманжоловтың 110 жыл толуына орай танымдык сагатымызды ашуға рұқсат етініздер!

1-жүргізуші: Құрметті ұстаздар мен оқушылар! Бүгінгі танымдық сағатымыз қазақ өлеңінің аспанында ерекше нұрлана, жарқырап өткен Қасым Аманжоловқа арналады. Өмірге іңкәр, өмірді жырлап өткен сыршыл ақын жайлы сыр шертіп, Қасым ақын әлеміне сапар шексек деп отырмыз.

Бұлбұлым, сайра кеудемде,

Бұлбұлым – менің жүрегім.

Көңілдің күйі келгенде

Ағыл да тегіл жыр едім.

Ағыттым ойдан ел үшін

Өлеңнің ерке өзенін, — деп ақынның өзі айтқандай, уақыттың сынынан сынбай,сүрінбей өткен, сымбаты бөлек, сырлы әлемнің сәулетшісі болып қала беретін, алаштың ақиық ақындарының бірі – Қасым Аманжолов.

2-жүргізуші : Қасым Аманжолов 1911 жылы қараша айының 10 жұлдызында қазіргі Қарағанды облысының Қарқаралы ауданына қарасты Қызыл ауылында дүние есігін ашқан. Ата – анадан кішкентайынан жетім қалған, Қасым бірсыпыра жылдар бойы ағасының қолында тәрбиеленеді. Бастапқы кезде бірінші рет ашылып отырған ауыл мектебінде білім алып, сауатын ашады. 1924 жылдары, ағасы Қасым Аманжоловты Семей қаласындағы интернатқа тапсырады. Қасым Аманжолов ол жерде 1927 жылдарға дейін оқып, тоқып шығады. Бұдан соң үш жылдай Семейдегі мал дәрігерлік техникумында білім алады. Бірінші шумақтарын да осы кезде жазады. 1930 жылы Алматыға келіп, бірсыпыра мезет «Лениншіл жас» газетінде істейді. 1931 жылы Ленинградтағы орман шаруашылығы институтына түсіп білім алады. Алайда, денсаулығына қатысты бірнеше жылдан кейін жұртына оралып, Орал қаласында «Екпінді құрылыс» газетіне жұмысқа орналасады.

1-жүргізуші: Қасым Аманжоловтың ақын, азамат болып қалыптасуына Орал қаласы үлкен әсер етті. Осы қалада ол ең алғашқы махаббат, жастық жырларын жазды. 1935 жылы әскер қызметінен босасымен Қасым Оралдың театр труппасын ұйымдастырып, өзі көркем басқарушысы болады. Бұл труппа тез өсіп,аз уақыт ішінде театр болып құрылды. Мұндағы Қасымның еңбегі өте зор еді. Осы кездері Қасымның ақындық, әншілік, артистік таланты жұртшылыққа танылды.

2-жүргізуші: Ақын өлеңдерінде шынайы достықты, адамгершілікті ту етеді. Ол барша адам баласын зұлымдықтан бойын аулақ ұстап, жаманнан жиреніп, жақсыны үйренуге шақырады. Олай болса ортамызға 8 «А» сынып оқушысы Байнашев Мадиярды ортаға шақырамыз Қасым Аманжоловтын «Балалық шақ туралы» өленіне назар аударайық

8 «А» сынып оқушысы Байнашев Мадияр : «Балалық шақ туралы».

Түседі еске жалаң аяқ күндерім,

Ақсүйекті ала қашқан түндерім.

Сол ашқаннан мол қашыпты балалық,

Қайда екенін көптен бері-ақ білмедім.

Қуар едім осы күні етікшең,

Бірақ маған жалаң аяқ жеткізсең.

Менмұндамын, сен қайдасың білмеймін,

Жеңіл аяқты жетім болып кеттің сен.

Өткен екен талай жылдар, талай күн,

Өмір жолын, өлең жолын санаймын.

Сонау қарттың жөтелгенін есітіп,

Есік жаққа қайта-қайта қараймын.

1-жүргізуші: Алғашқы өлеңдерін Қасым Семейде жазған. 1930 жылы жазған өлеңдері өзі қызмет істеп жүрген "Лениншіл жас", "Қызыл әскер" және "Пионер" газеттерінде жарияланған.

Қ.Аманжоловтың бірінші өлеңдер жинағы 1938 жылы "Өмір сыры" деген атпен шықты.

1939-1941 жылдар арасында Қасымның шығармашылық елеулі өрлеу дәуірі басталады. Осы кездерде жазған "Атамекен", "Дауыл", "Көкшетау", "Орамал", "Заула, заула Турксиб", "Сұлтанмахмұт туралы баллада" сияқты өлеңдерінде өрісті ойлар, терең сезім қуаты, өткір тіл байлығы байқалады.