Қазақстан тарихынан олимпиада материалдары 11 сынып

8 сынып.

2 айналым. Тест тапсырмалары.

(Әрбір дұрыс жауап бір ұпаймен бағаланады)

1. Ежелгі грек аңыздары бойынша 9 музаның бірі тарихтың музасы. Ол кім?

А) Клио;

Б) Каллиопа;

В) Мельпомена.

2. Х ғ. ортасында Қарахан мемлекеті екі қарлұқ тайпаларының ақсүйектері арасында бөліске түсті. Бұл тайпалар: шігілдер мен ...

A) қимақтар;

Б) яғмалар;

В) шарұқтар.

3. 1723-1730 жж. оқиғалар қазақ халқына қандай атпен белгілі?

А) Ақтабан шұбырынды.

Б) Зар заман.

В) Ақыр заман.

4. Ежелгі Қазақстан территориясындағы мал шаруашылығы бірнеше кезеңнен өтті.Ең алдымен қола дәуіріндегі тайпаларда үй маңындағы бақташылық - мал шаруашылығы түрінде болды.Көшпелі мал

шаруашылығына қай ғасырда өтті.

А) б.з.д. XII-XI ғғ;

Б) б.з.д. XI-X ғғ;

В) б.з.д. IX-VIII ғғ:

5. Шоќан Уєлиханов ќазаќ халќыныњ осы кµрнекті ±лы туралы: “Кµптеген шабуылдарѓа басынан ќатардаѓы жауынгер ретінде ќатысып, батырлыќ пен ќулыќтыњ ерен ерлігін кµрсетті. Оныњ пайдалы кењестері мен стратегиялыќ ойлары оныњ дана атын ныѓайта т‰седі”. М±нда кім туралы айтылѓан?

А) Єбілќайыр хан.

Б) Абылай хан.

В) Есім хан.

6. Єбілќайыр Бараќ пен оныњ жаќтастарыныњ ќолынан ќашан ќаза тапты?

А) 1 тамыз 1748 ж.

Б) 1 тамыз 1747 ж.

В) 1 тамыз 1749 ж.

7. Қазақтардың діни өмірінде шамандар негізгі орындардың бірінде тұрды.Қазақ шамандары бақсылар деп аталды,олардың домбырамен қатар жүрген негізгі діни аспабы қалай аталды?

А) Асатаяқ;

Б) Қобыз;

В) Сыбызғы.

8. Тµле би Єлібек±лы ќай ж‰зден шыќќан?

А) ¦лы ж‰зден.

Б) Орта ж‰зден.

В) Кіші ж‰зден.

9. Ең алғашқы белгілі болған Homo түрі?

А) Homo erectus;

Б) Homo hominis.

В) Homo hobilis.

10. Кенесарыныњ сенімді сергі кім болѓан?

А) Бµгенбай батыр.

Б) Ќарасай батыр.

В) Наурызбай батыр.

11. Кіші жүздің ресми түрде мойындалған, жарғыға сәйкес оның таратылуына байланысты биліктен шеттетілген ханы. Әбілқайырдың немересі -

А) Арғынғазы хан.

Б) Шығай хан.

В) Шерғазы хан.

12. Бұл беклербек іс жүзінде қуыршақ хандар арқылы Алтын орданы 15 жыл биледі және бірде бір чингизид оның және оның ұрпақтарының рұқсатынсыз таққа отыра алмады, ол кім?

А) Мансұр;

Б) Мамай;

В) Едіге.

13. Әмір Темір орта Азияда қанша жыл билік құрды?

А) 25 жыл (1370-1395).

Б) 30 жыл (1370-1400).

В) 35 жыл (1370-1405).

14. Б.з.д. VII-V ғғ Қазақстан даласын мекендеген ежелгі тұрғындардың өз көсемдерінің аруағына тағызым етуде тұрақты этно мәдени дәстүрінің көрінісі болып қандай монументальды діни құрлыстарды тұрғызу сомдалды?

А) Тас және топырақ қорғандар;

Б) шикі кірпіштен салынған кесене;

В) күмбез тәрізді колумбарилер.

15. 603 ж. Түркі қағанаты Шығыс және Батыс болып бөлінді. Батыс түрік қағанатының орталығы;

А) Суяб (Жетісу).

Б) Янгикент (Арал маңы).

В) Сарайшық (Батыс Қазақстан).

16. П.П. Семенов-Тянь-Шанский Қабілеті мен дарындылығы, ерлігі мен жанкештілігі үшін ҚазаҚ халҚының бұ ұлы баласын “ҚазаҚ даласының митридаты” деп атаған. ХалыҚ аңызы бойынша оның 1947 ж. Қырғыздарға жасаған соңғы жорығы кезінде ҚазаҚ ханын жаулары найзаға түйреп көтергенде өліп бара жатып хан былай деген екен: “Сонда да мен сендерден найзаның ұзындығынан биік тұрмын ғой.” Бұл кім?

А) Кенесары хан.

Б) Абылай хан.

В) Жолбарыс хан.

17. Қазақ халқының қалыптаса бастауы қай уақытқа сай келеді?

A) XI-XII ғғ.

Б) XII XIII ғғ.

В) XIV-XV ғғ.

18. Бөкей Ордасының территориясы қай жерлерді алып жатыр?

А) Солтүстік Қазақстанда Есіл өзенінің жағалауында.

Б) Жайық және Ембі өзендерінің аралығында.

В) Еділ мен Жайық өзендерінің аралығында.

19. «Оның есімі аталғанда кез келген қазақта қуаныш сезімі орнайды. Бұл Ликург,бұл қазақ ордасының айдаһары»- деп жазады А.И. Левшин. Оның аты:

А) Әбілхайыр.

Б) Тәуке.

В) Қасым.

20. Мына шежірелік кестені Қазақ хандығын құрушы адам есімімен жалғастыр: Жошы – Орда Ежен – (көрсетілмеген тұлға) – Орыс хан – Құйыршық хан – Барақ хан -_____?____

А) Керей хан.

Б) Жәнібек хан.

В) Есен Бұға хан.

9 сынып.

2 айналым. Тест тапсырмалары.

(Әрбір дұрыс жауап бір ұпаймен бағаланады)

1. «Вакф» терминінің мағынасы?

А) Шынғыс ұрпақтарының үлестік жерлері.

Б) Мусылман діни мекемелері мен мұсылман діні қызметкерлерінің жері.

В) Жерден түскен пайда әскерінің керегені жұмсалатын қолбасшылардың иелігі.

2. 1906 жылы Ресейдің Мемлекеттік Думасына сайланған 10 депутаттың көтерген басты талабы :

А) Ресейдің ішкері аймағынан орыс шаруаларын қоныстандыруды тоқтату және жергілікті халықты жерге орналастыру.

Б) жерсіз шаруаларға жерді бергенде артынан жекешелендіруге тиым салыну.

В) Ірі жер иелерінің жерлерінің бір бөлегін қайтарып алып, жергілікті қазақтар мен Далалық аймақтың орыс-казактарына бөліп беру.

3. Неміс фашистері жаулап алынған жерлерде марионеттік – Остлану (Белорусия мен Балтық жағалауы мемлекеттері), Московия, Украина,Кавказ сияқты мемлекеттер құруды жоспарлады. Сонымен бірге екі буржуазиялық-ұлттық мемлекеттер – Еділ-Орал (Еділбойы облыстары, Россия және Батыс Қазақстан автономиялық республикалары) және Гростуркестан (Орта Азия республикалары және Оңтүстік Қазақстан), сондай-ақ үш индустриялдық облыстар – Новосібір,Кемеров және ......

А) Қарағанды.

Б) Жезқазған.

В) Орал-Ембі.

4. 1946 ж. бастап КСРО-да интеллигенцияға идеологиялық бақылау жасауды қалпына келтіру жөніндегі шаралар жүргізілді. Осы шаралар барысында «Бекмаханов ісі» қаралды. Қазақтың белгілі тарихшы-ғалымы РСФСР ҚК 58-б.10 б. бойынша 25 жылға сотталды. Ол не үшін жазалайтын бап?

А) Отанға сатқындығы үшін.

Б) әірленіп жатқан контрреволюциялық қылмысты біле тұрып жеткізбегені үшін.

В) антисоветтік үгіт-насихат үшін.

5. ВЦИК пен РСФСР СНК-нің РСФСР құрамында астанасы Орынбор қаласымен «Қырғыз (Қазақ) Кеңестік Автономиялық социалистік республикасын құру туралы» Декреті қашан қабылданды?

А) 10 тамыз 1919 ж.

Б) 26 тамыз 1920 ж.

В) 5 желтоқсан 1936 ж.

6. 100-40 мың жыл бұрынғы мустьер дәуірінде пайда болған адам:

А) Синантроп;

Б) Неандарталь;

В) Кроманьон.

7. 1959 жылы кеңес басшылығы әдеттегі бесжылдықтың орнына халық шаруашылығын дамытудың жетіжылдық жоспарын қабылдайды. Бұның себебі неде?

А) Бес жыл мерзімнің ішінде еліміз Американы қаруландыру жарысында қуып жете алмады.

Б) Жеті жыл ішінде ғарыш бағдарламасында күшті жетістіктерге жетті.

В) Осы жетіжылдықта КСРО дүниежүзінде өндіріс көлемі бойынша бірінші орынға шығып, 80 жылдары коммунистік қоғамға айналуы керек.

8. Мұстафа Шоқай Орынбордағы ІІ-бүкілқзақ съезінде Алаш пен Түркістан авономияларын біріктіру туралы ұсыныс айтты, алайда ол мәселе шешусіз қалды. Оның себебі неде?

А) Большевиктердің Қоқан автономиясын талқандап, Құрылтай съезін қуып жіберуінен.

Б) Түркістан қазақтарының алашордалықтармен қосылғысы келмеуінен.

В) Мұсылман діни қызметкерлерінің ұлттық емес, діни негізде қосылу идеясын ұсынып, осы іске араласуы.

9. Қазақстан композиторлары әдемілеп ол кісіге арнап осы әндерде шығарды. Олар Е. Брусиловскийдің «Алтайы» мен «Гүлденген Қазақстаны», Ш Қалдаяқовтың «Менің Қазақстаным» әні, Б. Байқадамовтың «Бөбегім» мен «Досыма» әндері. Қазақтың осы тамаша әншісінің аты кім?

А) Шара Жиенқұлова.

Б) Жамал Омарова.

В) Күләш Байсейітова.

10. Кеңес өкіметін орнату ең сұрапыл күрес қайда болды?

А) Батыс Қазақстанда.

Б) Сырдария облысында.

В) Торғай облысында.

11. Қазақтың шежірелік аңыздарында үш жүздің негізін салушылар деп мына тайпаларды береді: ¦лы жүз – Үйсіндер, Орта жүз – Арғын, Кіші жүз – Алшын. Ал, бұл үшеуі аты аңызға айналған Қай тұлғаның балалары?

А) Алаш.

Б) Тәңір.

В) Алшын.

12. 1917 ж. сәуірде Түркістанда Ресейдегі сияқты қос үкіметтілікке емес, үш үкіметтіліке деген беталыс байқалды. Кеңес өкіметі және Уақытша үкіметпен бірге мұсылман халықтары атынан шыққан үшінші үкімет –

А) Шуро-и Ислами.

Б) Шуро-и Улема.

В) Туркістан комитеті.

13. Мұсылмандық “ұлттық коммунистік” доктрина ұстанушы ұлттық және таптық мүдделерді қорғаушылар еуропалық өлшемдер жат монғол империясы және ислам діні дәстүрлеріне негізлелген “үшінші әлемде” социализм идеясын таратуға болады деп есептелді. Бұл бағытты ұстанушылардың бірі –

А) Т. Рысқұлов.

Б) Ә. Бөкейханов.

В) Б. Қаратаев.

14. Кењес дєуiрiндегi Ќазаќстан экономикасына тєн белгiлер ќандай болды? (д±рыс емес жауапты табыњыз).

А) Ќазаќстан экономикасыныњ шикiзаттыќ баѓытта дамуы

Б) Ќазаќстан экономикасы экстенсивтi негiзде дамыды

В) µнеркєсiп µнiмдерiнiњ орташа жылдыќ µсiмi ‰немi артып отырды.

15. Дәстүр бойынша Қазақтандағы азамат соғысы қай жерде басталды деп есептелінеді?

А) Семейде.

Б) Петропавлда.

В) Оралда.

16. КСРО-ның ауыл шаруашылығында жалдамалы еңбекке қай жылы рұқсат берілді?

А) 1923 ж.

Б) 1924 ж.

В) 1925 ж.

17. Орыстың Жаңа Есіл әскери линиясы батыстан шығысқа қарай солтүстік-Қазақстанның далалық аймақтары арқылы 556 верст қашықтықты алып жатты. Бұл линияның басқаша аты:

А) Ұзын линия.

Б) Сібір линиясы.

В) Ащы линия.

18. «Алаш» партиясы µз баѓдарламасыныњ жобасында мемлекеттік ќ±рылымныњ ќандай нысанын ±сынды?

А) Ресей Демократиялыќ Федеративтік Республикасы (билік ќ±рылымы – Президент, Парламент, Министрлер кабинеті), ќ±рамына Ќазаќстан автономиялыќ ќ±ќыќ негізінде кіреді.

Б) Ресей Кењестік Федеративтік Социалистік Республикасы (билік ќ±рылымы – Президент, Жоѓарѓы Кењес, Министрлер кабинеті), автономиялыќ ќ±ќыќ негізінде ќ±рамына Ќазаќстан кіреді.

В) Б‰кілресейлік Демократиялыќ Конфедеративтік Республикасы (билік ќ±рылымы – Б‰кілресейлік Парламент, Министрлер Кабинеті), егеменді Ќазаќстан µзініњ сыртќы саяси, єскери істерін орталыќќа жіберу арќылы оныњ ќ±рамына кіреді.

19. 1903 ж. Б.И.Ленин басқарған орыс марксист-революционерлері күресінің нәтижесінде пайда блған Ресей Социалистік Демократиялық жұмысшы партиясының өкілдері қалай аталды?

А) большевиктер.

Б) эсерлер.

В) меньшевиктер.

20. Революцияға дейінгі Қазақстанның ең басты темір жол желісі?

А) Түрікстан-Сібір.

Б)Трансібір магистралі.

В) Орынбор-Ташкент.

10 сынып.

2 айналым. Тест тапсырмалары.

(Әрбір дұрыс жауап бір ұпаймен бағаланады)

1. Тас дәуірінің хронологиялық шеңбері б.з.б. 2,6 млн. жылдан басталып

А) б.з.б. 40 мың жылдыққа дейін созылады.

Б) б.з.б. 12 мың жылдыққа дейін созылады.

В) б.з.б. 5 мың жылдыққа дейін созылады.

2. Ортағасырлардағы «Бабыр наме» атты керемет тарихи-әдеби ескерткішті жазған адам сол дәуірдегі мықты империялардың бірінің негізін қалады.Оның империясы қалай аталды?

А) Үлы моғолдар империясы;

Б) Осман империясы;

В) Дели Сұлтаны.

3. «Анемизм» термині нені білдіреді?

А) Белгілі бір қоғамның жан мен рухтың барлығына және табиғаттың жаны бар екендігіне сенуі.

Б) Белгілі бір қоғамдағы адамдар тобы және жануарлар мен өсімдіктердің түрлері арасыңда туыстық қатынастардың болатындығымен байланысты сенімдер мен ғұрыптардың жиынтығы.

В) Адамның жаратылыстан тыс жолмен тіршілікке (табиғат құбылысына, оқиғаларға, адамдарға, аңдар мен заттарға, рухтарға және т.б.) әсер ете алатын мүмкіндігімен байланысты ғүрыптар.

4. XIV ғ. жазылған қыпшақ тілінің жарқын ескерткіші- «Кодекс Куманикус» Петрарки кітапханасынан табылды. Бүгінгі күнде ескеткіштің сақталған жері:

А) Рим.

Б) Флоренция.

В) Венеция.