Қазақстанда адам мен азаматтың құқықтары мен міндеттері

Қысқа мерзімді жоспар

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Мектеп: Құрық орта мектеп-гимназиясы

Адам және азаматтың құқықтар коммуналдық мемлекеттік мекемесі

мен бостандықтары Мұғалімнің аты-жөні: Аксанова Айымгүл

Күні: 02.09.2019жыл Сарсенбаевна

Сынып: 9«А» Қатысқандар: 24 Қатыспағандар:

Сабақ тақырыбы

Қазақстан Республикасында адам мен азаматтың қандай құқықтары мен міндеттері бар?

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

9.2.1.2 Қазақстан Республикасы Конституциясын талдау арқылы адамның және азаматтың конституциялық құқықтары, бостандықтары мен міндеттерін анықтау

Сабақ мақсаттары

Қазақстан Республикасы Конституциясын талдау арқылы адамның және азаматтың конституциялық құқықтары, бостандықтары мен міндеттерін анықтайды

Бағалау кpитерийі

Адамның және азаматтың конституциялық құқықтары, бостандықтарын түсінеді

ҚР Конституциясын талдау арқылы адам және азаматтың міндеттерін талдайды

Ойлау дағдыларының деңгейлері

Білу, түсіну, талдау, қолдану

Тарихи концепт

Дәлел

Тілдік мақсаттар

Пәнге қатысты терминология:Адам,азамат,қоғам,құқық,құқық нормалар,бостандық, конституциялық міндеттер, декларация, адам құқығы туралы халықаралық билль,адам құқығын шектеу

Тілдік дағдылар:

Бейнебаян көрсету арқылы тыңдалым дағдысы жүреді

Кесте толтыру арқылы жазылым дағдысы жүреді

Жағдайларды талқылау арқылы айтылым дағдысы жүреді

Мәтінді оқып, пайдалану оқылым дағдысы

Құндылықтарға баулу

- патриотизм;

-өз елінің Ата заңы Конституцияға қызығушылық пен құрмет таныту;

-тұлғааралық қарым-қатынасты дамытуға және бағалауға мүмкіндік беретін жұптық және топтық жұмыстарды қолдану;

- жеке тұлғаның пікірін ескеру және әрбір ойдың құндылығын құрметтеу;

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихы- «Жеті Жарғы» заңдар жинағы

Дүниежүзі тарихы - «Тәуелсіздік декларациясы»

АКТ пайдалану дағдылары

АКТ дағдыларын дамыту. (ноутбук, интербелсенді тақта)

Алдыңғы білім

Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы туралы түсінік және оның мәні туралы біледі

Сабақ барысы:

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақты жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

3минут

5минут

Сабақтың ортасы

15минут

6минут

Сабақты соңы

8 минут

3минут

Сәлемдесу, жағымды ахуал қалыптастыру, оқушыларды топқа бөлу.

Үй тапсырмасын пысықтау мақсатында

Ұжымдық жұмыс: «Ой қозғау» әдісі сұрақ-жауап:

1.Қалай ойлайсыңдар, құқық дегеніміз не?

2. Конституция дегеніміз не?

3.Жеке тұлға дегенді қалай түсінесіңдер?

4.Адамның құқықтары мен бостандықтары туралы не білесіңдер?

5.Адамның құқықтары мен міндеттерінің айырмашылығы бар ма?

Бағалау әдісі: Ауызша мадақтау (тамаша, жақсы, толықтыру керек, ойлану керек)

ҚР Конституциялық баптар арқылы 4 топқа бөлу арқылы оқушыларды ширатып аламын(15.16.17.18баптар жетондарға жазылады)

Бейнеролик көрсетіледі

Бейнематериалдан нені көрдік?

Не туралы айтылды?

Бұрын бұл туралы естігендерін бар ма?

Сабақтың тақырыбын, мақсатын оқушылармен бірге айқындаймыз.

Топтық жұмыс. «Пікіріңді білдір» әдісі бойынша оқушылар постер қорғайды

Таратпа мәтіндер беріледі. (оқулық пен жұмыс)

1 топ- Жалпы адам құқығы туралы түсінік

2 топ- Адам міндеттері және бостандығы

3 топ- Адам құқықтарын шектеу

4 топ- Оқушылардың құқықтары мен міндеттері. Мектептегі өзара қарым-қатынас

1 топ(15бап) «Жалпы адам құқығы туралы түсінік» әр топ өздеріне берілген мәтінді оқиды, осы мәтінмен танысып, топта талқылайды, пікір алмасады, топ болып қорғайды.

2 топ(16 бап) «Адам міндеттері және бостандығы» берілген мәтінді оқып, танысып, негізгі баптарды көрсете отырып талқылап,ортаға топ болып шығып қорғайды

3 топ(17бап) «Адам құқықтарын шектеу» берілген тақырыпшаларды бірлесе талқылап, ортаға шығып қорғайды және мысалдар келтіреді

4 топ(18бап) Оқушылардың құқықтары мен міндеттері. Мектептегі өзара қарым-қатынас кестесіндегі сұрақтарға жауап беру арқылы талқылай отырып, қорғайды

Оқушылардың мектептегі міндеттері мен құқықтары

Сұрақтар

Жауаптар

Оқушының мектептегі құқықтарын көрсетіңдер

Оқушының мектептегі міндеттерін көрсетіңдер

Мұғалімнің оқушы алдында қандай міндеттері бар?

Мектепте оқушылардың денсаулығы қалай қорғалады?

Оқушыны мектептен қандай жағдайларда шығарады?

Оқушының құқығын қандай жағдайларда шектеуге болады? Бұл қалай жасалады?

Мектепте сағыз шайнауға бола ма?

Басқалардың затын иемденіп алған оқушыларға қандай жауапкершілік шараларын қолануға болады?

Оқушылар ұялы байланыс құралдарын, плеерлерді, электронды ойын құрылғыларын сабақ кезінде қолдана алады ма?

Оқушылардың құқықтартары мен міндеттері қандай актілермен реттеледі?

ҚБ: «Бағдаршам» әдісі арқылы топтар өзара бағалайды

Жұптық жұмыс: «Мәселенің шешімін табыңдар» әдісі

1.Мұғалім А. деген оқушыға сабақ кезінде ұялы телефонды қолданғаны үшін ескерту жасады. Ал оқушы мұғалімнің ескертуіне құлақ аспай, телефоннан бейнефильм көруін жалғастыра берді. Сол кезде педагог оқушыға дауыс көтеріп, телефоннын өткізуді үзілді кесілді талап етті. А. деген оқушы телефон өзінің меншігі екенін айтып қарсылық білдірді, жанжал туындады, мұғалім ашуланып, телефонды күшпен алып алды.Үйіне келген оқушы мұғалімнің өзіне дауыс көтергенің, телефонын алып алғанын айтып,ата-анасына шағымданды. Ата-анасы мектеп директорына мұғалімнің үстінен арыз айтты, мұғалім де өз кезегінде оқушының тәртіпсіздігі мен мектепте өзін ұстау ережесін бұзғанын алға тартты.

Жағдаятты талқылаңдар: А деген оқушы қандай ережелерді бұзды? Мұғалім тарапынан қателік болды ма? Жанжал тумау үшін оқиға кейіпкерлеріне не істеу керек еді? Бұл жағдай да мұғалім мен оқушыға қандай ақыл айтар едіңдер?

2. Ерлі-зайыпты Ізтұрғановтар ҚР-ка азаматтары болып табылады. Бірақ олардың баласы дүниеге келген кезде олар Англияда оқуда болды.

Азаматтық алуда қиындықтар туа ма?

3.Балалар үйінің жанынан нәрестелі бала табылды, оның ата-анасын анықтау жұмысы нәтиже бермеді.

Бала кім болып танылады: азаматтығы жоқ; ҚР-ның азаматы; шетел азаматы.

4.Бір бай егде жасқа келген адам Аргентинадағы ҚР-ның елшілігіне келіп,азаматтық алу туралы өтініш береді. Тексере келе келесі жағдай анықталады: ол II дүниежүзілік соғыс кезінде ол Франция тұрғындарына қатысты қылмыстары үшін халықаралық сотпен өмір бойға сотталған нацистік қылмыскер екендігі анықталған. Оған азаматтылық беріледі ме?

5.Израилдік бизнесмен Израил азаматтығымен қатар Қазақстан азаматтығын беруді сұраған. Ол іс сапарлармен Қазақстанға жиі келіп, ұзақ мезгіл осында жұмыс істейді. Алайда ол бизнесіне кедергі келтірмес үшін израилдік азаматтылығынан бас тартқысы келмейді.Оған азаматтылық беріледі ме?

Бағалау әдісі: «Сэндвич»

1-бөлік - позитивті комментарий, не ұнады

2-бөлік – сындарлы сын, не нәрсені жақсарту керек

3-бөлік – келешекке арналған комментарий: маған ұнады, бірақ келесі жолы...

Дескриптор:

Оқушы өз құқықтарын түсінеді

Оқушы өз міндеттерін біледі

Адамның конституциялық құқықтарын біледі

Адамның бостандықтарын анықтайды

Адамның міндеттерін түсінеді

ҚР Ата заңдағы баптарды ажырата біледі

Жеке жұмыс: «Ойлан-тап» әдісі арқылы оқушылар ҚР Конституциясындағы 2бөліміндегі негізгі баптарды дұрыс орналастырады.

1-тапсырма Баптар кестесі

Сәйкестендіру

Қазақстан Республикасының азаматтығы заңға сәйкес алынады және тоқтатылады, ол қандай негiзде алынғанына қарамастан, бiрыңғай және тең болып табылады.

12бап

1. Республиканың халықаралық шарттарында өзгеше белгiленбесе, Қазақста Республикасының азаматын шет мемлекетке беруге болмайды. 2. Республика өзiнiң одан тыс жерлерде жүрген азаматтарын қорғауға және оларға қамқорлық жасауға кепiлдiк бередi.

18бап

Қазақстан Республикасында Конституцияға сәйкес адам құқықтары мен бостандықтары танылады және оларға кепiлдiк берiледi. Әркiмнiң құқық субъектiсi ретiнде танылуына құқығы бар және өзiнiң құқықтары мен бостандықтарын, қажеттi қорғанысты қоса алғанда, заңға қайшы келмейтiн барлық тәсiлдермен қорғауға хақылы.

19бап

Заң мен сот алдында жұрттың бәрi тең.

14бап

Әркiмнiң өмiр сүруге құқығы бар.

21бап

Әркiм өзiнiң жеке басының бостандығына құқығы бар.

15бап

Адамның қадiр-қасиетiне қол сұғылмайды.

16бап

Әркімнің жеке өміріне қол сұғылмаушылық

17бап