Қазақстанның физикалық географиясы бойынша авторлық бағдарлама

ӘОЖ 373.47:59 КБЖ 78.347.2

Рецензия жазған: Ыбышева А.С. – «Өрлеу» БАҰО АҚФ РКДИ «Жаратылыстану-математикалық

және гуманитарлық пәндерді оқытудың мазмұны мен әдістемесі»

кафедрасының аға оқытушыс, п.ғ.м.

Қазақстанның физикалық географиясы: авторлық бағдарлама / Құраст.:

Момынкулова Р.О. -Алматы: «ТаймС» баспасы. 2023 жыл, -25 бет.

ISBN 978-601-344-020-04

Авторлық бағдарлама оқушылардың география пәнінен алған білімдерін

жетілдіре түседі. Бағдарлама барлық талаптарға сай дайындалған.

Бағдарлама «Өрлеу» БАҰО АҚФ РКДИ «Жаратылыстану-математикалық және гуманитарлық пәндерді оқытудың мазмұны мен әдістемесі» кафедра отырысының

шешімімен бaсуғa ұсынылды. №11 хаттама, қараша, 2023 ж.

Момынкулова Р.О. 2023

Түсініктеме жазба

Бағдарлама тақырыбының өзектілігі: Оқушыларға жалпы білім беретін

мектептерде география пәнін оқытудың маңызы зор. Пәннің мазмұны арқылы

берілетін теориялық білімді тәжірибемен ұштастыру арқылы олардың білім-

біліктерін жетілдіріп, түрлі дағдыларын дамытып, құзыреттіліктерін арттыра

түсеміз. Біріншіден, болашақ азаматтарды тәрбиелеуде елдің ішкі географиялық

жағдайымен таныстыру өте қажет, оның дүниежүзінде географиялық нысандар

бойынша алатын орнын көрсету арқылы олардың жалпы түсініктерін

қалыптастырып, географиялық сауаттылықтарын арттыра түсеміз:

 Өз Отанының ұлттық байлықтарын, жалпы табиғи ресурстарын бағалай

білуге үйрету және оның даму болашағына деген жауапкершілігін

қалыптастыру;

 Отансүйгіштікке баулу;

 Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану мен қоршаған ортаны қорғау үшін

қажетті білім мен біліктілікке үйрету, оқушыларды экономикалық география мен

экономика саласында өзіндік білімін көтеруге дайындау.

Жалпы білім беретін мектепте география пәнін оқыту нәтижесінде

оқушылар бойында төмендегідей дағдылар қалыптасып дамиды:

1. география пәнінен алынған білімді күнделікті өмірде сыныптан тыс

жерлерде қажеттіліктерге сай қолдана білу;

2. географиялық, саяси экономикалық ақпарат көздерімен, карталармен

жұмыс істей білу;

3. өз елінің табиғи және шаруашылық ахуалын бағалай алу;

Оқушыларға Қазақстанның су ресурстарын және ішкі суларын меңгерту

арқылы оқушыларды теориялық біліммен ғана қаруландырып қоймаймыз, алған

білімдерін іс жүзінде қолдана білу тетіктерін меңгертеміз. Оқытудың жаңа

технологияларын қолдану оқушылардың пәнге деген қызығушылықтарын

арттырып, олардың танымдық деңгейлерін арттыра түседі.

География пәні оқушылар үшін әрдайым жаңа ақпаратқа толы. Кез келген

сабақта оқушылар мұлде басқа жаңа тақырыппен танысады немесе өзінің білімін

толықтыра түседі. Пәннің ерекшелігі – ол деректі, дәлелді. Олай дейтін себебіміз,

география пәнінде берілетін мағлұматтардың қай-қайсысы да шынайы, нақты

мәліметтер мен зерттеулердің нәтижесі. География пәнін жыл сайын жүйелі

түрде меңгеріп отырған оқушының интеллектуалдық қабілеті ширыға түседі

деуге болады. Өйткені оқушы бүкіл ғалам туралы, ондағы барлық мемлекеттер

жайлы мағлұмат алады. Әсіресе, қазіргі табиғи ресурстарға қамқорлық қажет

бүгінгі таңда, оқушының дүниетанымдық негізін кеңейте түседі. Курс арқылы

оқушының өз елін біршама толыққанды тануларына жол ашылады, оның барлық

мүмкіндіктерін танып-біліп, еліміздің дүниежүзі бойынша алатын орнын

түсінеді. Сол арқылы оқушыны отансүйгіштікке, елжандылыққа тәрбиелейміз.

Қазіргі Қазақстанның геосаяси ерекшеліктері мен экономикалық тұрғыда дамуы

және оның сыртқы экономиканың дамуындағы жағдайы туралы білім алған

оқушы ел ертеңіне жанашырлықпен қарайтыны белгілі. Бұндай ақпараттармен

таныстыру арқылы оқушыны жан-жақты ізденіске, зерттеушілікке,

шығармашылық ойлауға және айналасында болып жатқан құбылыстарға өзіндік

көзқараспен қарап, белгілі дәрежеде тұжырым жасай алуға дайындаймыз.

География пәнін оқытуда жаңа технологияларды қолдану аса қажет. Құр

оқулықпен шектелмей, оқушыларды қызықты мәліметтер жинауға ұмтылдыру,

ол мәліметтерді өз айналасында болып жатқан құбылыстармен байланыстыра

білу, картаның түрлерін меңгерте отырып, оны қолдана білудің тәсілдерін үйрету

оқушының жалпы танымдық деңгейін көтереді және функционалдық

сауаттылығын арттырады.

Сабақ барысында саралап деңгейлеп оқыту, модульдік оқыту, дамыта

оқыту, сыни тұрғыдан ойлау, проблемалық оқыту, ірі блокпен оқыту, жобалай

оқыту, жеделдетіп оқыту, алдын-ала оқыту, тұлғалық гумандық технология,

шоғырландырып-қарқынды оқыту, жүйелілік тұрғысынан оқыту, үшөлшемді

әдістемелік жүйе, интерактивті оқыту технологияларын өзара алмастырып

орнымен пайдалану оқушы білімін арттыра түседі. Біз география пәнін оқытуда

өз тәжірибемізде қолданып жүрген ағылшын тілімен кіріктіре оқытудың кейбір

жолдарын ғана ұсындық. Бұл алдағы уақытта жүйелі жүргізілуді қажет ететін,

заман талабына сай өзекті тақырып деп санаймыз.

Бағдарламаның мақсат-міндеттері: Оқушыларға Қазақстанның су

ресурстары мен ішкі сулары жайлы толық ақпарат беру арқылы, олардың пән

бойынша теориялық білімдерін жетілдіру, оқушыларды отансүйгіштікке,

елжандылыққа баулу, еліміздің табиғи ресурстарын бағалай білуге шақыру.

Бағдарламадан күтілетін нәтиже: Оқушылардың география пәнінен

алған білімдері тереңдей түседі, алған білімдерін күнделікті тіршілікте

қажеттілікке жарата білуге дағдыланады, Қазақстанның территориясы, климаты,

өсімдік және топырақ жамылғысы, су ресурстары мен ішкі сулары жайлы

теориялық білімдері артады, табиғи ресурстарды тиімді пайдалана білуді және

алдағы уақытта оларды тиімді пайдаланудың жолдары жайлы көзқарастары

қалыптастады.

Оқушылар білуі керек:

 Қазақстанның негізгі аумағын, жергілікті жерлердің климатын,

ерекшелігін және су ресурстары мен ішкі сулар жайлы жалпы мағлұматты;

 ұсынылған тапсырманы ыждиһаттылықпен орындай білу.

Оқушылар игеруі керек:

 Пән мазмұнына қатысты теориялық мәліметті күнделікті өмірде

шығармашылық тұрғыда пайдалана білуді;

Жүргізу формасы: танымдық сабақ, зерттеу сабағы, дискуссия, сұхбаттасу,

экскурсия, тренинг, конференция т.б.

Барлығы: 34 сағат, аптасына 1 рет.