Қазақтың кесте түрлері бойынша ашық сабақ

Техник -технолог

Қарақия ауданы .Құрық ауылы .

Қарақия кәсіптік колледжі

Күні: 16.10.18 ж

Мұғалімніңаты-жөні:

Дауырбаева Бибігул Жақсылыққызы.

3 курс

Қатысқандар саны:

қатыспағандар:

Сабақ тақырыбы: Қазақтың ұлттық қол кесте тігістерінің технологиясы.

Сабақтың

мақсаты

а) Білімділік мақсаты: Қол тігістерінің түрлерімен таныстыру, үйрету, тігістің түрлерін тігуге жаттықтыру.ә) Дамытушылық мақсаты: Тігіс түрлерін тұрмыста қолдана білуге, тиімді пайдалануға үйрету.б) Тәрбиелік мақсаты: Ұқыптылыққа, іскерлікке, шыдамдылыққа тәрбиелеу.

Жетістік

критерийі

Қолмен орындалатын тігіс түрлерін және кесте түрлерін біледі

Кестені тоқи алады

Кесте тоқу кезіндегі талаптар мен ТҚЕ сақтайды

Тілдік

мақсаттар

Оқушыларорындайалады:Қолмен кестелеуді орындай алады.

Пәндік лексика мен терминология: Қайшы тігіс, тамбурлы тігіс,тігім,тігіс, инешаншым, ілмекті тігіс, тығыз кесте, тізбекті тігіс

Пәнаралық

байланыстар

Математика, химия, информатика, қазақтілі,

АКТ қолдану

дағдылары

Осы сабақта студенттер қандай АКТ дағдыларын дамыта алатынын көрсету.: Ақпарат көздерін пайдаланып, керекті материалдың қажеттісін таңдап алу және презентация жасау.

Жана сабақ:

Сабақ қезең

дері

Сабақта орындалуы тиіс іс – әрекеттер

Оқыту ресурстары

І.Ұйымдастыру кезеңі.

Сыныпты жұмыс тәртібімен таныстыру,зейінін сабаққа аудару

Сөздерді құрастыру арқылы екі топқа бөлінеді

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру (сұрақ-жауап)

1.Қолданылуына қарай киім түрлері?

2Стиль нешеге бөлінеді?

3.Модельдеу дегеніміз не?

4.Адам өлшемінің бірліктерімен шарттары. ?

5.Сызба дегеніміз не?

7.Қолтық ойындысының қондыру жолы?

8.Мойын ойындысының тігу технологиясын атап бер ?

9.Шалбардың балағын қайыру тәсілдері?

10.Қандай бүкпелер ді білесіз ?

Жаңа сабақ

Ой қозғау: 1.Қол тігістерінің қандай түрлерін білесіңдер?

2.Екі бөлшекті қосу үшін қандай тігістер қолданылады?

3.Сабақтаулы ине тігілер алдында матаға қалай бекітіледі? Мәтінмен жұмыс (тақырыпты оқып түсінеді) .Қолөнер - ежелден келе жатқан кәсіп. Ол халықтың өмірімен, тұрмысымен бірге дамып, ұрпақтан ұрпаққа беріліп отырады.Қолөнер дүние жүзінің әр халқында бар.Сонымен қатар әр елдің табиғи ерекшелігіне ,этетикалық талғамына байланысты өзіндік ерекшелігімен өшпес із қалдырып отырады.

технология

Көне заманнан келе жатқан қазақ қолөнері өз халқының дәстүрлі көркемдік мұрасын сақтап қалған. Сол қолөнердің бір түрі – кесте тігу. Кестені бізбен және жай инемен әшекейлеп тігу барлық халықтарға да ортақ өнер. Кесте өнерінің қазақ халқына тән байырғы көне түрлері: біз кесте, айқас кесте, айқыш- ұйқыш тігу, басып тігу, қайып тігу. Біз кестенің шым кесте, және әредік кесте деп аталатын екі түрі бар.Біз кесте дөңгелек немесе төрт бұрышты етіліп, кергіш ағашқа керілген материалдың бетіне түсірілген ою өрнек бойынша қармақты бізбен өткермелеп шалу арқылы кестеленеді. Кесте түрлері

Жай тігістер

Кестенің бұл түрін тігу үшін өрнектің нұсқалары пайдаланылады. Оларды тіккен кезде ине кері шаншылады, яғни әрбір жаңа тігіс осылайша түседі. Жіпті бекітіп, инені матаның кесте түсетін бетіне шығарған соң оған 2-4 жіпті іліп алу керек. Жіпті шығарып алған соң инені қайта шаншып, сосын оған алғашқы тігіске қанша жіп алынса, сонша жіп іліп алады. Тігістердің біркелкі болып түсуін қадағалау және инені екінші, үшінші, одан кейінгі тігістерде алдыңғы тігістің ортасынан шығарып отыру қажет.

Барқыт тігісі. Кестенің бұл түрімен балалардың киімін әшекейлейді. Оның үстіңгі жағы айқасып келеді де, астынан параллель бағытта екі қатар тігіс түседі. Кестенің бұл түрімен кестелегенде жіптерді санап, есептеп отыру керек. Егер кесте тігінен тігілетін болса, онда материалдың екі шетінен параллель екі сызықты белгілеп алады. Қалың маталардан екі жіптен суыр керек. Кестелеу төменнен жоғары қарай басталады. Инені тігіп отырған адам өзіне қарай бағыттап шаншып отырады. Кестені 3-4 түрлі жіппен кестелеуге болады, тек жіптердің түсі бірін-бірі ашатындай, дұрыс таңдалуы қажет.

Біз кесте - кергішке керілген арнайы мата бетіне түсірліген (сызылған) ою-өрнек немесе бейнені сызық бойымен қармақ бізді матадан ары өткізіп, жіпті бері іліп шалып алу арқылы қайталанатын майда тігісті айтамыз. Кестенің бұл түрімен кейбір контурлы ою-өрнектер немесе гүлдің сабағы кестеленеді. Тігілу мәнері жағынан ол көлемі біркелкі ілмектер шынжыр секілді біріне-бірі тіркесе тігіледі. Шынжырларының формасы мен көлемі әр түрлі болып келеді. Жіпті бекітіп, оны матаның оң жақ бетіне шығарып алған соң, ілмек тәрізді етіп созып, оны сол қолдың басбармағымен басып тұрып, инені алғашқы шаншыған жерден дәлдеп, төмен қарай, яғни матаның астыңғы бетіне қарай шаншиды. Тігістің теріс жағынан ине ілмектің астынан өтіп, тігістің үстіне ілмектің ортасынан шығады.

"Шнурок" және "велюшка" тігісті кестелеу.

Бұл тігістермен көйлектің қалтасын, кеудесін әшекейлеуге болады. Кестелетін материалдың өзінің жібімен төгілген кесте ерекше әдемі болып шығады. Кесте төгілетін жер ромбылап торға бөлінеді, ромбының жақтары 2-3см. болуы керек. Сосын тор сызықтары бойымен сиректеу етіп тігіс түсіріледі. Тігістің көлемі және олрадың ара қашықтығы біркелкі болғаны дұрыс, олар 5 миллиметрден аспағаны жөн. Жаңа жіппен тігілетін келесі тігісте инені алғашқы тігістің әр қайсысының түбірінен жоғарыдан төмен қарай шаншу керек. "Шнурок" тігісі осылайша тігіледі. Егер инені біресе жоғары, біресе төмен шанши тіксе "велюшка" деген тігіс шығады.

Санап кестелеу