Қазіргі қоғамдағы білім беру мәселелері туралы мақала

Павлодар педагогикалық университетініңстуденті,

Сембаева А.С

ғылыми жетекшісі: Утилова А.М

Қазіргі қоғамдағы білім беру мәселелері

Аннотация: Мақалада ақпараттық қоғам жағдайында медиа-білім беру мен оқыту үдерістерінің өркениетті бағыттарының жан-жақты талдауы қарастырылады. Қазіргі өмірдегі компьютерлік технологиялар негізінде туындаған ақпараттық білім берудің маңыздылығы айқындалады. Технологияларды дамытуға баса назар аудару – өзекті үрдіс екендігі анықталды. Егер «медиа-білім» мен «медиа-мәдениет» негіздерін үйретуге арналған жүйелі бағдарламалар әзірленіп, енгізілетін болса, білім беру экономикадан ажырамас бөлікке айналады. Осылайша, «ақпараттық экономика» ұғымының мәні ашылады. Білім беру жүйесі қоғамның әлеуметтік құрылымына әлеуметтік жіктелген қызмет түрлері арқылы «кіреді». Білім – қоғамның әлеуметтік-кәсіби құрылымының өнімді факторы. Жалпы білім беру жүйесін ілгерілету тәжірибесі әртүрлі. Соңғы жылдардағы бұл саладағы реформалардың түпкі мақсаты – білім беру саласында академиямен бірлесіп қашықтан оқытуды жетілдіру. Осы бағытта білім берудің үш деңгейлі жүйесі (бакалавриат, магистратура, докторантура), тестілеу әдістемесі, білім беру жүйесіне кредиттік технологияны енгізу – қоғам көзқарастарының әртүрлілігіне қарамастан – өмір шындығы.

Кілт сөздер: ақпараттық қоғам, медиа-білім, медиа-мәдениет, ақпараттық технологиялар, ақпараттық экономика, қашықтан оқыту, білім беру реформалары, білім берудің үш деңгейлі жүйесі, тестілеу әдістемесі, кредиттік технология, әлеуметтік құрылым, білім беру жүйесі, білім беруді цифрландыру

Аннотация: В статье рассматриваются подробный анализ хода цивилизованных процессов медиаобразования и обучения в контексте информационного общества, вытекающих информационного образования компьютерных технологий в современной жизни. Выяснилось, что упор на развитие технологий является актуальным процессом. Если будут разработаны и внедрены систематические программы обучения основам «медиаобразования» и «медиакультуры», образование станет неотъемлемой частью экономики. Таким образом, раскрывается содержание нового понятия «информационная экономика». Система образования «входит» в социальную структуру общества через социально классифицированные виды деятельности. Образование является продуктивным фактором социальной профессиональной структуры общества. Есть разный опыт продвижения системы общего образования. Конечная цель реформ в этой области в последние годы — улучшить дистанционное обучение в сфере образования совместно с академией. В этом направлении трехуровневая система обучения (бакалавриат, магистратура, докторантура), методика тестирования, внедрение кредитной технологии в систему образования, несмотря на разнообразие взглядов общественности — реалии жизни.

Ключевые слова: информационное общество, медиаобразование, медиакультура, информационные технологии, информационная экономика, дистанционное обучение, образовательные реформы, трехуровневая система образования, методика тестирования, кредитная технология, социальная структура, система образования, цифровизация образования.

Abstract: The article presents a detailed analysis of the civilizational processes of media education and learning in the context of the information society, arising from the integration of computer technologies into modern life. It was revealed that emphasis on technological development is a highly relevant process. If systematic programs for teaching the basics of "media education" and "media culture" are developed and implemented, education will become an integral part of the economy. Thus, the content of the new concept of "information economy" is disclosed. The education system enters the social structure of society through socially classified types of activities. Education is a productive factor in the social and professional structure of society. There is diverse experience in advancing the general education system. The ultimate goal of recent reforms in this area is to improve distance learning in cooperation with academic institutions. In this direction, a three-level system of education (bachelor's, master's, doctorate), testing methodology, and the introduction of the credit system into the educational process — despite public diversity of opinion — have become a reality

Keywords: information society, media education, media culture, information technologies, information economy, distance learning, educational reforms, three-level education system, testing methodology, credit technology, social structure, education system, digitalization of education.

Ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың заманауи талаптарға сай дамуы білімді бағалау және пайдалану жүйесін өзгертуге әкелуде. Осыған байланысты оқытуда қолданылатын әдіс-тәсілдер, әдістемелер, технологиялар білім беру талаптарына байланысты жаңартылуда. Сапалы терең білімді меңгеруге жастарымыздың жеткілікті дәрежеде цифрлық технологиядан сауаттылығы бар деп есептейміз, себебі олар өз өмірлерінде жаңа технологияның барлық мүмкіндіктерін пайдаланады. Сол мүмкіндіктерді нәтижелі қолдану мұғалімнің біліктілігіне, біліміне, тәжірибесіне байланысты.

Қашықтықтан оқыту дегеніміз — мұғалім мен оқушы арасында қандай да қашықтықта интернет ресурстарының сүйемелдеуімен өтетін оқытудың формасы, яғни интернет желілерінің көмегімен белгілі бір арақашықтықта оқыту. Онлайн режимдегі оқыту дегеніміз — интернет ресурстарының көмегімен ағымдағы уақытта белгілі бір қашықтықта мұғалім экранын көру арқылы оқытуды ұйымдастыру формасы. Оффлайн режимдегі оқыту — интернет ресурстарының (электрондық пошта т.б.) ұстаз бен шәкірт арасындағы ақпарат алмасуды қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін оқытудың формасы. Вебинар — интернет желілерінің көмегімен семинарлар мен тренингтер өткізу формасы. Осы технология бойынша оқытуды ұйымдастырып, бүкіләлемдік желі көмегімен барлық компьютерлерді бір желіге біріктіріп сабақ өтуші тұлғаны тьютор деп атайды.

Осы жұмысты жандандырып, бірорталықтанған білім беру мен оқытудың жаңа әдістерін бағдарламалармен цифрландыру қажет. Қазақстан соңғы жылдары компьютерлік техника мен технологиялардың қарқынды дамуына байланысты мемлекетті басқарудағы ақпараттық жүйені қолдану заман талабына айналып отыр. Сондықтан ақпараттық жүйенің дамуын қарастыру мемлекетті басқарудың тәсілі ретінде өзекті мәселе болып отыр. Бүгінде ең бастысы — дамудың нарықтық жағдайында маңызды болып есептелетін, ақпараттық технологиялық және техникалық құралдардың ұсынысы мен сұранысы негізінде мемлекетті басқарудың ақпараттық жүйесінің қажеттігі туындап отыр.

Постиндустриалды теория аясында бірқатар авторлар жаңа технологиялық өркендеуден белгі сипаттарына көңіл аударады. Постиндустриалды теорияны жақтаушылар ақпараттық технологияны мысалға алып, болып жатқан технологиялық өзгерістердің ішкі мәнін көрсетеді. Ақпараттық қоғамда ең алдымен, өндірісті ұйымдастырудың түрі, сипаты, мазмұны өзгереді. Енді индустриалдық қоғамдағыдай өндірістің шоғырлануының керегі жоқ. Ақпараттық технологиялар көмегімен алшақ орналасқан өндірістік үдерістерді әрі экономикалық орталықтан басқаруға болады. Ақпараттық қоғамда кеңселік басқарудың мәні төмендейді және жұмысшылар өз міндеттерін өздігінен атқарады, ал әрбір ұйымдасқан ұжымдар белгілі бір міндетті шешуге бағытталады. Құндылықтың түпкі мазмұны алмасады, мұнда қоғам компаниялардан тек экономикалық емес, әлеуметтік мәселені шешуді талап етеді.

Тұтынушылар құқығын қорғайтын қоғамның белсенділігі артып, олардың қызметі әр түрлі тұтынушылардың талабымен үйлесім таба бастайды. Ақпараттарды жүйелі және желілік зерттеулердің әдістемелік қарқындылығы өте жоғары деңгейге көтеріледі, бұл белгілі бір түрде ұжым мен үй шаруашылығы арасындағы өзара қарым-қатынасты біртұтастандыруға мүмкіндік береді, сондай-ақ макродеңгейдегі секілді микродеңгейлік мәліметтерге де көбірек көңіл бөлінеді, сондықтан әлеуметтанудағы желілік зерттеу жүйесінің дамуы үшін негіздер пайда болады.

Желілік тәсіл жан-жақты мағынаға ие, оның төңірегінде пәнаралық талдаулар жүргізуге болады. Техникалық жетістіктерді негізге ала отырып қарастырғанда, болып жатқан ғаламдық өзгерістер талдауын былай ерекшелеуге болады: Ақпараттық төңкеріс адамзат қызметінің барлық аймағын қамтыған жағдайда, мәдениетті, рухани бай қоғам мен жаңа экономиканы қалыптастырудағы кездесетін қиындықтарды талдап-саралау алдыңғы орынға шығады. М. Кастельстің пікірі бойынша желі…