Қиын бала қайдан шығады балабақшаға арналған жұмыс материалы

Қиын бала қайдан шығады?

Тәрбие, тәрбие десек те, кешегі дүние есігін «іңгәлап» ашқан сәбиімізден, бал тілді баламыздан өсе келе тілазар, тентек, еркетотай, сондай-ақ жасық, қыңыр, ұстаздар тілімен айтқанда «қиын бала» қайдан шығады деп таң қаламыз? Бұл мәселе жөнінде өмірде кездесіп жүрген жәйттерден мысалдар келтіре отырып ой толғауды жөн көрдік.

Баланың қылығы, әдеті, іс-әрекеті әр үйелменнің айнасындай. Бала көргенін қайталайды, яғни үйдегі тәрбие баланың әдетіне өз таңбасын салып отырады. Мысалы, баланың тоңмойын, қыңырлығы үйелмендегі тым қаталдық, мейірімсіздіктің ізі болса, тәкаппарлық мінез баланы шектен тыс еркелетіп, шолжаңдатудың нәтижесі емей немене? Оған ата-ана тарапынан бақылаусыздық қосылғанда баланың тәртіпсіз, «қиын» атануы оп-оңай. Еркелетудің де жөні бар. Кейбір ата-ана «немермнің алды, кенжем немесе тұла бойы тұңғышым еді» деп баланың айтқанының бәрін орындап, шектен тыс еркелетіп жібереді. Шектен тыс еркелеп өскен бала ешкімнің айтқанына көнбейді, ата-анасының өзін тыңдамайды, еңбекке мойыны жар бермейді, тіпті сабаққа да онша құлқы соқпайды. Ондай бала тек өз ойының ғана іске асуын көздеп, біртіндеп өзімшіл, өркөкірек болып өседі. Мұндай жақсы көрудің өзі баланың дұрыс тәрбиеленуіне зиянын келтіреді. Бұл кейін баланы да, тәрбиелеген ата-анасын да әртүрлі әбігерге салады. Рақила деген қыз бала ата-ананың ең кенжесі, еркесі де сол. Әсіресе, шешесі оның айтқанының бәріне көнеді. Тіпті «аспандағы айдан бір жапырақ үзіп бер» десе де, соған жанын салар-ау деп ойлайсың. Үй ішіндегі басқа адамдардан да Рақилан

Рақилаш, үстіңе тым болмаса тоқыма жемпіріңді кисең етті, - деген шешесінің сөзін құлағына ілген де жоқ.

Иә, саған, тоңбаймын, - деп мұрнын шүйіріп кете барды. Содан мектептен бет-аузы көгеріп, қалтырап келді. Келісімен ыстық тамақ ішіп, бойы жіпсіді. Артынша далаға ойнауға шықты.

Теріңді бас, киініп шық.

Неғылады?

Суық тиеді, ауырасың.

Иә, саған, ауырмаймын, - деп еркесі ерегесіп өз бетімен кетеді.

Түн жарымында ыстығы 39 градусқа көтеріліп қатты ауырған Рақилаға үй-іші түнімен әбігерге түсіп, дәрі берді. Ертеңгілікте ыстығы басылып, басы жазылып, орнынан тұрып ойнап жүре берді.