Қиын жасөспірім тәрбиесі туралы мақала

Қиын жасөспірім.

Мен Туркістан облысы, Шымкент қаласындағы №54 түзету мекемесінің ішінде орналасқан №1 жалпы орта кешкі мектебінде директор қызыметін атқарамын.Осы мектепте әртүрлі жастағы 10-11 сынып оқушылары білім алады. 15 мұғалім жұмыс істейді.

Бүгінде бұл жер 150 бас бостандығынан айрылған жасөспірім бар.

Ертеде ата-бабамыз «Әкеге қарап ұл өседі, шешеге қарап қыз өседі» деген. Бірақ, «Әкенің айтқанымен ұл өседі, шешенің айтқанымен қыз өседі» деген сөзді айтпаған. Енді ғана өсіп келе жатқан жасөспірімге ата-анасы «олай жасама», «біреудің ала жібін аттама», «ұрлық жасама» деп айтқанымен, ол тәрбиелікті аздық етеді. Әке мен ана баланың – айнасы. Сондықтан да, қазіргі жас ұрпақты тәрбиелеп отырған ата-аналар тыю сөзді құр айтпай, өзі сол жат қылықтан аулақ болуы керек. Егер, әкесі үйге кеш келсе балаға «қанғыма» деп қалай айтады? Анасы сауық құрып, ішімдікке әуес болса қызы қандай тәрбие алады? «Ұлық болсаң кішік бол» дегендей ата-ана өз ортасында өзін-өзі ұстай білуі керек. Ұрпақ тәрбиелеудегі біздегі кемшілік осы. Қазақта айтылған тыйым мен ырымдардың өзіндік орны бар. Алшақтап бара жатқан дәстүрімізді қалпына келтірмей, болашақты елестету қиын. Ата-ана осы жағдаяттарды орындай білсе, бала да соған бейімделіп өседі.

«Біріншіден, бұл жағдайға нашар отбасылардың балалары ұшырайды. Екіншіден, бұл көшбасшылыққа бейім, белсенді, бірақ психикасы тұрақсыз балалар. Үшіншіден, бұл біреудің пікіріне тәуелді балалар. Ал бейім балалардың тағы бір түрі жаман әдеттер, бұл ұстамды, философияға бейім, көп оқитын жасөспірімдер. Олар, әдетте, есірткіні қызығып көреді, оларды жаңа сезімдер қызықтырады»

«Кәмелет жасына толмаған жасөспірімдер жасайтын қылмыстардың көпшілігі пайдакүнемдік мақсатын көздейді. Тәртіп сақшыларының айтуынша, олар қымбат смартфон мен қымбат заттарға ие болғысы келеді. Яғни ата-анасының табысы жетпегендіктен сондай әрекеттерге барады. Заңбұзушылық пен қылмысқа көп жағдайда мектеп жасындағы жасөспірімдер мен колледж студенттері барады. Мұнда мәселе тағы да тәрбиеге келіп тіреледі. Бала тәрбиесінде ата-ананың рөлі ерекше екенін бәріміз білеміз».

"Балалар қылмыспен ұсталғаннан кейін біраз уақыт білімнен қол үзіп қалады. Ұзақ уақыт тергеуде болып, бізге келгеннен кейін қалып кеткен білімін толық алуға тырысады. Аптасына 5 күн сабақ оқиды"