ҚМЖ Жай және күрделі заттар. Салыстырмалы атомдық маса. Салыстырмалы молекулалық маса. Сандық есептер

Тақырыбы: «Жай және күрделі заттар. Салыстырмалы атомдық маса. Салыстырмалы молекулалық маса. Сандық есептер»

Күні:

Мұғалім: Уалихан Б

Сынып:8

Қатысқан:Қатыспағандар:

Сабақта меңгерілетін оқу мақсаттары

Химиялық элементтердің с.а.м. мен с.м.м есептеуді үйрену.

Табыс критерийлері

Барлық оқушылар білуге тиісті: Жай және күрделі заттарды ажыратып, химиялық элементтер таңбасын белгілейді.

Оқушылардың көпшілігі Химиялық элементтерден күрделі қосылыстар түзіп олардың с.а.а мен с.м.м. есептеу ережесін сақтап орындайды

Кейбір оқушылар Күрделі қосылыстардың с.а.м. мен с.м.м есептеп, бір-бірімен салыстырады

Тілдік мақсат

Негізгі терминдер мен сөз тіркестері:

Сабақта диалог/ жазылымға қажетті тіркестер.

Бұрыннан бар білімдері

Оқушылар туралы біледі.

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Ресурстар

0-5 мин

6-10 мин

Жаңа тәсілдер:

"Ойлан/жұптас/талқыла"

түрткі сұрақ, кері бағыттау, сұрақ-жауап әдісі, топтық әңгіме, рөлдік, диалогтік оқыту,

Сыни тұрғыдан ойлау әдісі:

«Егер де мен...», «Суреттер сөйлейді», «Академиялық дау-дамай», «Аквариум» Кім жылдам?

Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылардың білім мен біліктерін тексеру үшін тапсырмалар беру:

Химиялық диктант жүргізу. Оқушыларға біршама элементтердің латынша айтылуын айтамын, ал олар дәптерге таңбаларын жазады:плюмбум,аурум,силициум,цинк,гидраргирум,купрум,гидрогениум, оксигени- ум, ферум,карбонеум,нитрогениум,станнум,аргентум т.б. Содан соң кейбір элементтердің оқылуын айтамын: эн,це,эс,о,аш,пэ,мыс,т.б

1. Химиялық элементтердің таңбасын латынша белгілеуді ұсынған қай ғалым?

2. Химиялық элемент ұғымын алғаш химияға енгізген ғалым?

3. Химиялық элемент дегеніміз не?

4. Молекула және атом дегеніміз не?

5. Химиялық элементтерді неше топқа бөлеміз?

Интерактивті тақта

Орта

11-20мин

21-35мин

Жаңа материалды оқыту: Салыстырмалық атомдық масса. Vl сыныптың физика курсынан масса ұғымы белгілі екенін ескеріп, оларды мынадай сұраққа жауап беруін сұраймын.

Атомдардың массасын граммен не килограммен өлшеуге бола ма?

Атомдардың массасы өте кіші болғанымен олардың сандық мәні дәлдікпен анықталған. Мысалы ең жеңіл атом атом сутегінің атомдық массасы:

mа (H)=1.66*10-24 г немесе 1,66*10-27кг Оттегінің массасы одан 16 есе ауыр:

mа (O)=2.66*10-23 г немесе 2,66*10-26 кг-ға тең.

Мынадай сандарды пайдалану ыңғайсыз. Сондықтан атомдық массаны өлшеу үшін арнайы өлшем бірлігі, массаның атомдық бірлігі (м.а. б) қолданылады .

Массаның атомдық бірлігі (м.а. б.) бұл көміртегінің 1/12 атомдық массасына тең. Көміртегі атомның массасы:

2,0*10-26г немесе2,0*10-26кг,ал мұның 1/12 бөлігі

20*10-26kг =1.66*10-27кг =1,66*10-24г.

Осы мәнді м.а.б. деп аламыз. Бір атомдық масса бірлігіне тең сандық мәнді салыстырмалы атомдық масса деп анықтама беріледі. Салыстырмалы атомдық масса өлшемсіз шама екенін және оны (индексі ағылшын тілінде relative- “салыстырмалы ” деген мағына береді ).

Мысалы оттегі үшін:

Ar=2.66*10-23 = 16