Атомдық және молекулалық массаларды есептеу сабағы

САБАҚ ЖОСПАРЫ

Пәні: химия

Астана қаласы №53 мектеп- лицей

Мерзімі:

Пән мұғалімінің аты-жөні: Схаг Аманкелди

Сынып: 8 «А» сынып

Қатысқан оқушылар саны: Қатыспаған оқушы саны:

Сабақ тақырыбы: Атомдар мен молекулалар

Сабақ типі: жаңа білімді меңгерту

Бағалау: қалыптастырушы бағалау

Оқу мақсаты:

Атомдық және молекулалық массаларды есептеу

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушы білу керек: Химиялық элемент таңбаларының мағынасын біледі

Көптеген оқушылар білу керек: ПЖ-ні қолдана біледі

Кейбір оқушылар білу керек: Қоспалардың салыстырмалы молекулалық массасын табады

Бағалау критерийі:

Оқушы оқу мақсатына жетеді:

Химиялық элемент таңбаларының мағынасын біледі;

Периодтық жүйені қолдана біледі;

Қоспалардың салыстырмалы молекулалық массасын табады

Тілдік мақсаттар:

Пәндік мақсат:

Оқушылар орындай алады:

- атом мен молекуланы бір-бірінен ажыратады;

- алгоритмі бойынша есеп шығара алады

Тілдік мақсат:

Оқушылар орындай алады:

атом – заттың химиялық қасиетін сақтайтын ең кіші бөлшегі болатындығын түсіндіре алады

Пәнге қатысты лексика мен терминология:

1).Атом- Atom

2). Молекула-Molecule

3). Атомдық нөмір- Atomic number

4). Атомдық масса- Atomic mass

5).Молекулалық масса- Molecular mass

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

1). Aтом құрамына кіретін элементар бөлшектерге протон, нейтрон және электрон жатады. 2). Атомдағы протондар санын сол элементтің атомдық нөмірі көрсетеді. 3).Су молекуласы сутектің екі атомы және оттектің бір атомынан тұрады.

4). Судың молекулалық массасы оның құрамына кіретін сутегі мен оттегі элементтерінің атом санына көбейтілген салыстырмалы атомдық массасы қосындысына тең.

Mr (3H2O)=3*1*2+16*3)=54g/mol

Molecular masses of water is ... three ... one ... two ... sixteen ... three ... fifty four

Негізгі әдістер мен формалар:

Топтық жұмыс (ТЖ), жұптық жұмыс (ЖЖ), жеке жұмыс (ЖЖ).

Қолданылатын технологиялар:

Оқытудың белсенді әдістері, АКТ, диологтік әңгіме, бейнежазба, постер, есеп шығару, химиялық көрсетілім т.б

Құндылықтар:

Топтық жұмыс, ынтымақтастық, жауапкершілік, жұптық, жеке жұмыс жасау арқылы тұлғаны қалыптастыру

Пәнаралық байланыс:

Жаратылыстану, физика, ағылшын тілі, математика

Сабақ барысы:

Сабақ кезеңдері:

Тапсырмалар:

Мұғалім іс-әрекеті:

Оқушы іс-әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы:

Ұйымдастыру

(10мин)

Қалыпты психологиялық ахуал орнату: «Қошемет»ойыны. Кім көңілді болса алақан соғып, бір-біріне жымияды.

Санау арқылы топқа бөлінеді.

Сәлемдесу.

Көтеріңкі көңіл күй қалыптастыру. Топқа бөлу.

І топ:

«Атомдар»

ІІ топ: «Молекулалар»

Сәлемдеседі.

1-2 сандарын санау арқылы топқа бөлінеді.

Топбасшыларын сайлайды. Бағалау критерийлерін біледі.

Интерактивті тақта,

слайд

Проблемалық сұрақ: Судың атомдық, молекулалық массасын қалай есептеуге болады?

Терминдік сөздер кіргізу:

Сабақ тақырыбын хабарлайды. Жетекші сөйлемді ұсынады.Сұрақтар қояды.

1).Атом- Atom

2). Молекула-Molecule

3). Атомдық нөмір- Atomic number

4). Атомдық масса- Atomic mass

5).Молекулалық масса- Molecular mass

Түрткі сұрақтар арқылы сабақтың мақсатын анықтайды.

Термин сөздерді бірге айтып қайталайды

Терминдік сөздер

Плакат

Смайликтер

Бағдаршам

арқылы Термин сөздер

Анықтамалық ұғымдар

«Сәйкестендіру» әдісі: термин сөздердің сәйкес (сыныпта жапсырылған) анықтамасын табу

Термин сөздердің мағынасын ашатын мәліметті табуға нұсқаулық береді,

- кері байланыс орнатады;

Термин сөздердің мағынасын ашатын ақпараттарды іздейді, табады. Кестеге сәйкестендіреді.

Өзін-өзі бағалау Дескриптор: Білім алушы

-Терминдік анықтамаларды біледі.

Сабақ ортасы:

(22мин)

Бейнеролик

«Атом, молекула» бейнеролик көрсету

Көреді. Тыңдайды.

Бейнежазба

«Жигсо» әдісі

Постер құру:

І топ:

«Атомдар»

ІІ топ: «Молекулалар»

Мәтін бойынша ақпараттар, есептеу алгоритм таратып береді.

Постер құруды ұсынады

Мәтінмен жұмыс, оқиды, түсінеді, ақпараттты қолданады. Әр топ постер құрып, оны қорғайды

Мәтін, А3

,алгоритм,

маркер.

Есептер шығару:

Атомдық және молекулалық массаны табу

Есеп таратады.

Оқушылардың есеп шығару дағдысын бақылайды, бағалайды.

Есеп алгоритмін қолданады. ПЖ пайдаланады.

Есептер шығарады.

Бағалау жасайды

Есептер

ПЖ кестесі

Дескриптор: -таңба мағынасын біледі;

-ПЖ қолдана біледі;

-қоспаның Мr-ін табады

«Айна» ойын әдісі арқылы «Молекулалық құрылымды» моделдеу хим.көрсетілім жүргізіледі. Олардың бірі орындаушы, ал екіншісі оның айнадағы бейнесі.

Молекулалар моделін құру үшін оқушыларға ширату жаттығуларын орындауды ұсынады.

(Оттегі молекуласы мен су молекуласы)

Оқушылар жұптасып тұрады. Бірі уақытша айна болып, өз жұптасының қимылын қайталайды. Содан кейін жұптар рөлдерін өзара ауыстырады.

Түрлі- түсті өзекті шарлар

Сабақтың соңы:

(8мин)

Қорытынды:

«Атомдар мен молекулалар» тақырыбында эссе жазу

-Бүгінгі сабақта не түсіндіңдер?

Кері байланыс орнайды.

Эссе жазады. Термин сөздерді пайдалану арқылы сабақта не түсінгендігін көрсету.

Топтық бағалауы

Рефлексия:

-мақсатымызға жеттік пе?

-сабақ ұнады ма?

Түсінбедім Сұрағым бар Түсіндім

Terminology

ENGLISH

KAZAKH

Atom

aтом

Molecule

молекулa

Atomic number

атомдық нөмір

Atomic mass

атомдық масса

Molecular mass

молекулалық масса

«Сәйкестендіру» кестесі

Teрмин сөздер:

Aнықтамалары:

1). Атом

Atom

заттардың өзіне тән қасиеттерін сақтайтын және химиялық жолмен бөлінбейтін ең кіші бөлшектері

2). Молекула

Molecule

заттардың құрамы мен қасиетін сақтайтын өте ұсақ бөлшектері

3). Атомдық нөмір

Atomic number

атомдағы протондар сандары. Мұндағы протондар электрондар санына тең. Z=p=e

4). Атомдық масса

Atomic mass

атом ядросындағы нейтрондар мен протондар қосындысына тең. Ar=p+n

5). Молекулалық

масса

Molecular mass

көміртегі атомы массасының 1/12 бөлігінен берілген масса неше есе артық екендігін көрсететін шама.

Есептердің дұрыс жауаптары:

Есептер

Жауаптары

60 г/моль

р=9

23 г/моль

80 г/моль

102г/моль

54 г/моль

Mr (3H2O)=3*1*2+16*3=54g/mol

Molecular masses of water is equal to three times one times two plus sixteen times three equal to fifty four

«Сәйкестендіру» кестесі

Teрмин сөздер:

Aнықтамалары:

1). Атом

Atom

2). Молекула

Molecule

3). Атомдық нөмір

Atomic number

4). Атомдық масса

Atomic mass

5). Молекулалық

масса

Molecular mass

Аtoms

Atom -the individual structure which constitutes the basic unit of any chemical element.

Now you know that atom has 3 subatomic particles: proton (p), neutron (n) and electron (e). It has also mass which is called atomic mass or relative atomic mass (Ar). As you remember Ar is the addition of p and n. Ar=p+n.

Elements contain only one type of the atom. We use symbols to show elements. For example, gold-Au, hydrogen-H, oxygen-O and iron-Fe.All elements are placed in Periodic Table. Nowadays, scientists discovered 118 elements. 92 of them are natural elements. They are building blocks of everything. Each element has definite order called atomic number. z=p=e

Атом- химиялық элементтердің негізі болып табылады, олардың өзіне тән ерекшеліктерін сақтайтын ең кіші бөлшек.

Атом үш элементер бөлшектен: протон (p),нейтрон (n) және электроннан (e)тұрады. Атом үшін масса атомдық масса немесе салыстырмалы атомдық масса (Ar)деп аталады. Атомдық масса- протон мен нейтронның қосындысына тең. Ar=p+n. Химиялық элементтер атомдардың бір түрі. Қазіргі кезде, ғалымдардың ашқан химиялық элементтер118 түрі белгілі, оның 92-сі табиғатта кездеседі. Атомдағы протондар санын сол элементтің атомдық нөмірін көрсетеді. z=p=e

Moleculs

The composition of two or more elements is called compound. All compounds are shown by formulas. Here some examples of compounds: AI2O3 – Aluminium oxide, CaCO3- Calcium carbonate, H2O -water molecule

Mass of compounds is called molecular mass or just relative molecular mass (Mr). To calculate molecular mass of compound use atomic masses of elements in that compound. For any compound, which has chemical formula XnYm molecular mass is Mr(XnYm)= Ar(X)*n+ Ar(Y)*m)= …g/mol

Молекула- заттың құрамы мен қасиетін сақтайтын кіші бөлшегі, олар атомдардан тұрады.

Бірнеше элементтер бірігіп, күрделі заттар түзеді оны қосылыстар деп атайды.Мұндай қосылыстар химиялық формулалар арқылы белгіленеді. Мысалы бірнеше қосылыстарды алып көрейік: AI2O3 – алюминий оксиді, CaCO3- кальций карбонаты, H2O -су молекуласы. Су молекулалары сутектің екі атомы және оттектің бір атомынан тұрады.

Судың молекулалық массасын (Мr) оның құрамына кіретін сутегі мен оттегі элементтерінің атом санына көбейтілген салыстырмалы атомдық массаның (Ar) қосындысына тең. Mr(XnYm)= Ar(X)*n+ Ar(Y)*m)= …г/моль

ЕСЕП ШЫҒАРУ АЛГОРИТМІ

Example 1.