ҚМЖ 7 сынып, 1-тоқсан, Қазақ әдебиеті пәнінен

Бекітемін:___________ Қысқа мерзімді жоспар 7-сынып Қазақ әдебиеті 1-сабақ

Бөлім:

1-бөлім: Көнеден жеткен жәдігерлер

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Сөз басы. Көне күндерден жеткен жәдігерлер.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7. 1. 1. 1 әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдау

Сабақтың мақсаты

Әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдай алады.

Құндылықтарға баулу

• Тәуелсіздік және Отаншылдық

• Бірлік және Ынтымақ

• Әділдік және Жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Білім алушының

әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

басталуы

3 минут

5 минут

7 минут

10 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

«Гүлмен тілек» Гүлді алақанға ұстап тұрып, бір-бірлеріңе ізгі тілек айтыңдар

(сергіту және топқа біріктіру)

1-топ: «Жәдігер»

2-топ: «Өлең»

3-топ: «Эпос»

4-топ: «Жыр»

Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

«Байланыс» әдісі

• Сабақта не айтылуы мүмкін?

• «Көне жәдігерлер» деген сөз тіркесін естігенде қандай байланыс сезіледі?

«Жәдігер» деген сөзді қалай түсінесіңдер?

Лиро-эпостық жырларға жататын қандай жырларды білесіңдер?

1-тапсырма

Венн диаграммасы арқылы

Қазақ халқының Шығыс халқы

төл туындылары әдебиеті

негізінде

жазылған

жырлар

Мұғалім түсіндірмесі

Халық ауыз әдебиетінің тарихы

Қазақ халқының ерте заманда жасаған мәдени мұрасының бір түрі – халықтың ауыз әдебиеті. Жазу – сызу өнері болмаған ерте кезде-ақ қазақ халқы өзінің тұрмыс-тіршілігі, қоғамдық өмірі, шаруашылығы мен кәсібі, қуанышы мен күйініші, дүние танудағы көзқарасы т.б. жайында неше түрлі өлең-жыр, ертегі-әңгіме, мақал-мәтел, аңыздар ойлап шығарған және оларды ауызекі айту күйінде тудырған. Сондықтан да бұларды халықтың ауызша шығарған көркем шығармасы, даналық сөзі яғни ауыз әдебиеті деп атаймыз. Бұдан, әрине, ауыз әдебиетін көп адам бірлесіп отырып шығарған деген ұғым тумайды. Ауыз әдебиетінің қандай үлгілерін болса да әуел баста жеке адамдар шығарған.

Бірақ ерте кезде, жазу өнері болмағандықтан, ауыз әдебиетін шығарушылардың аттары хатқа түспеген, сақталмаған. Халық олардың шығармаларын ғана сақтаған және оларды ауызша айтып, ұрпақтан ұрпаққа жеткізген, сөйтіп, алғашқысында жеке авторлар шығарған шығармалар кейіннен өңделіп, сұрыпталған, оған ұжым болып шығармашылық өзгерістер енгізіп отырған. Бертін келе ондай шығармалар көпшіліктің әдебиетіне айналып кеткен.

Ауыз әдебиетінің түрлері:

1.Тұрмыс-салт жырлары

2. Ертегілер

3.Мақал-мәтел, жұмбақ, жаңылтпаштар

4.Шешендік сөздер

5.Батырлар жыры

6.Лиро-эпостық жырлар

7.Айтыс

8.Аңыз-әңгімелер

9.Тарихи жырлар

1-тапсырма

Жұптық жұмыс

1.Венн диаграммасы арқылы ауыз әдебиеті мен жазба әдебиеттің айрырмашылығы мен ұқсастығын жазыңыз.

Халық ауыз Жазба

әдебиеті әдебиеті

2-тапсырма

Топ ішінде «Әдеби шеңберге» қатысыңыз. Мына рөлдердің бірін таңдап, ауыз әдебиеті түрлерін талқылаңыз.

Талқы себепшісі – ауыз әдебиеті түрлері (кейіпкерлері, сюжеті, қарым-қатынасы, автор позициясы, т.б.) бойынша сұрақтар құрастырады.

Белгілеуші – ауыз әдебиетінің қандай түрлерін ең маңызды деп санайды, ойын дәлелдейді.

Байланыстырушы – ауыз әдебиетін жазба әдебиетімен байланыстырады, дәлелдейді.

Қорытындылаушы – ауыз әдебиетіндегі көтерілген мәселені қорытындылайды.

3-тапсырма

Жеке жұмыс

«Қыз Жібек» кинофильмінен үзінді көру. https://yandex.kz/video/preview/4728474519564526690

«Қыз Жібек» жырының кинофильмдегі сюжеттік желісі бойынша қарапайым жоспар құрыңыз. Жоспар негізінде жырдың сюжеттік дамуын әңгімелеңіз

ЕББҚ оқушыға тапсырма

Берілген кейіпкерлердің халық ауыз әдебиетінің қай түрлерінің кейіпкерлері екенін анықтап, сәйкестендір.

Қобыланды

Айтыс

Қыз Жібек

Батырлар жыры

Ер Төстік

Аңыз әңгімелер

Қожанасыр

Лиро-эпостық жыр

Біржан сал

Ертегі

Рефлексия

«Шығу парағын» пайдаланып, төмендегі сұрақтарға жауап бер.

1. Бүгін не үйрендім?

2. Сабақ бойынша нені түсінбедім?

3. Келесі сабақта қандай мәселеге көңіл аудару керек?

Психологиялық ахуал

Оқушылар арнайы дайындалып келген гүлді алақандарына салып тұрып, бір-біріне тілек тілейді. Гүлдің артына жазылған сөздер арқылы 4 топқа бөлінеді.

Сұрақтарға жауап береді.

Венн диаграммасы арқылы қазақ халқының төл туындылары мен шығыс халқы әдебиетінің негізінде жазылған шығармаларды салыстырады.

Халық ауыз әдебиет жөнінде өздері білетін бұрынғы ақпараттарды жинақтай отырып, танымдарын дамытады.

Жұптық жұмыста венн диаграммасы арқылы ауыз әдебиеті мен жазба әдебиеттің айрырмашылығы мен ұқсастығын жазады.

Халық ауыз әдебиеті мен жазба әдебиетін салыстырып, ұқсастығы мен айырмашылық

тарын талдайды.

Ауыз әдебиетінің түрлерін атап, олардың ерекшеліктерін көрсетеді.

Топ ішінде «Әдеби шеңберге» қатысады. Рөлдердің бірін таңдап, жыр бөлімдерін талқылайды.

1.Талқы себепшісі

2.Белгілеуші

3.Байланыстырушы

4.Қорытындылаушы

«Қыз Жібек»

жырының сюжеттік желісі бойынша қарапайым жоспар құрады.

Жоспар негізінде ертегінің сюжеттік дамуын әңгімелейді.

Шығу парағын толтырып, сұрақтарға жауап береді.

Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!

Дескриптор

Білім алушы

-төл туындылардың ерекшелігі талдайды,

-шығыс халқы әдебиеті негізінде жазылған шығармаларды талдайды,

-айырмашылығы мен ұқсастығын салыстырады.

Берілген бұлт, ағаш, күн суреттері арқылы бағалау

Дескриптор

Білім алушы

-халық ауыз әдебиеті мен жазба әдебиетінің ерекшеліктерін талдайды,

-ұқсастығы мен айырмашылығын салыстырады.

Дескриптор

Білім алушы

-рөлдік тапсырмаға қатысады;

-ауыз әдебиеті түрлерін талқылайды

Дескриптор

Білім алушы

-жырдың мазмұны бойынша сөз тіркестерімен жоспар құрады;

-жоспар негізінде жырды әңгімелейді

https://kk.wikipedia.org/wiki

Оқулық

7-сынып

Қазақ тілі

«Атамұра» баспасы

2017 ж

https://yandex.kz/video/preview/4728474519564526690

Бекітемін:________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ әдебиеті 2-сабақ

Бөлім:

1-бөлім: Көнеден жеткен жәдігерлер

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

«Қыз Жібек». Кіріспе. Төлегеннің жар іздеуге аттану. Төлегеннің Шекті еліне келіп, Қаршығамен кездесуі.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7. 1. 1. 1 әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдау;

Сабақтың мақсаты

әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдай алады

Құндылықтарға баулу

• Тәуелсіздік және Отаншылдық

• Бірлік және Ынтымақ

• Әділдік және Жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

7 минут

Сабақтың ортасы

5 минут

8 минут

12 минут

8 минут

Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

1.Психологиялық ахуал қалыптастыру

«Арқаға массаж жасау»

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Сұрақтарға жауап беріңдер.

1.Лиро-эпостық жырлар қандай шығармаларға жатады? Олардың басқа қандай атаулары бар?

2. Лиро-эпостық жырлардың мазмұны қандай оқиғаларды қамтиды?

3. Ғашықтық жырлар біздің дә ірімізге дейін қалай жеткен?

4. Лиро-эпостық жырлардың кейіпкерлері кімдер?

5. Лиро-эпостық жырлардың негізгі тақырыбы қандай?

6. Лиро-эпостық жырлардың ерекшеліктерін атап беріңдер.

7. Қазақ халқының қандай лиро-эпостық жырларын білесіңдер?

8. Қандай лиро-эпостық жырларды оқыдыңдар?

Мұғалім түсіндірмесі

1. Жырдың қысқаша мазмұны:

Жағалбайлы елінде Базарбай байдың Төлеген мен Сансызбай атты екі ұлы болады. Төлеген өзіне лайық қыз таппай Шекті елінде Қыз Жібек деген сұлу барын естиді. Ол Көкжорғасына мініп, жолға шығады.

Жібектің әкесі Сырлыбай ханның уәзірі Қаршыға Төлеген мен Жібекті жолықтырады. Екі ғашық күйеу мен қалыңдық болып, үш ай бірге болады. Төлеген еліне барып келмек боп аттанады. Еліне оралған баласының қайта кеткенін Базарбай қабыл көрмейді. Төлеген інісі Сансызбайға «Мен кешіксем, іздеп тап!» деп жолға аттанады.

Жолда Жібекке ғашық болып жүрген Бекежан Төлегенді тосып жүріп өлтіреді. Бекежан сегіз жылдан соң Қыз Жібекке Төлегенді өлтіргенін айтады, Жібек зар жылайды. Қыз ағалары Бекежанды өлтіреді. Сол кезде Сансызбай ағасын іздеп шығып, Жібектің аулына келеді. Осы сәтте қалмақ ханы Қорен ауылын шауып, Қыз Жібекті алмақ боп жатады.

Ағасының өлгенін, жеңгесінің зарын естіген Сансызбай қалмақтарды қырып, ханын өлтіріп, Жібекке үйленіп, өз елі Жағалбайлыға оралады.

Әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдау

Әдеби шығармада мазмұны мен пішініне айналған шындық оқиға, тақырыбы мен идеясы, сюжет пен композициясы болады.

Сюжет – өзара жалғасқан оқиғалардың тізбегі, біртұтас желісі.

Сюжеттің негізі – өмірлік тартыс, конфликт, кейіпкерлердің қарым-қатынасындағы қақтығыс..

Композиция – құрамдас бөліктері бірлікте ұштастырылған, бір-біріне және жалпы мүддеге бағындырылған мақсатты көркем құрылым.

1-тапсырма.

Жұптық жұмыс

1-жұп. Жырдың шығу тарихы мен зерттелуі туралы материалдарды қарастырады.

2-жұп. Жырдың сюжеті арқылы композициялық жүйесін талдайды.

Оқиғаның басталуы

Оқиғаның байланысуы

Оқиғаның дамуы

Оқиғаның шиеленісуі

Оқиғаның шарықтау шегі

Оқиғаның шешімі

2-тапсырма

Топтық жұмыс

Топ ішінде «Әдеби шеңберге» қатыс. Мына рөлдердің бірін таңдап, жыр бөлімдерін талқылаңдар.

Талқы себепшісі – жыр бойынша (кейіпкерлері, сюжеті, қарым-қатынасы, автор позициясы, т.б. бойынша) 5 сұрақ құрастырады.

Белгілеуші – жырдың қай бөлімі ең маңызды деп санайды, ойын дәлелдейді.

Байланыстырушы – оқиғалардың бірін өмірмен байланыстырады, дәлелдейді.

Қорытындылаушы – көтерілген мәселені қорытындылайды.

ЕББҚ оқушыға тапсырма

Сәйкестендіру тесті арқылы сюжеттік желіні анықта.

Композицияның құрылымы

Оқиға желісі

Оқиғаның басталуы

Төлеген мен Қыз Жібектің кездесуі.

Оқиғаның байланысы

Жағалбайлы еліндегі оқиға.

Оқиғаның дамуы

Хорен қалмақтың Қыз Жібекті айттыруы.

Оқиғаның шиеленісуі

Қыз Жібектің Сансызбайға қосылуы

Оқиғаның шарықтау шегі

Төлегеннің жар іздеп жолға шығуы.

Оқиғаның шешімі

Бекежанның Төлегенді мерт

қылуы

3-тапсырма

Сендерге поэманың қай бөлімі ұнады? Неліктен?

Рефлексия

Психологиялық ахуал

«Арқаға массаж жасау»

Оқушылар шеңбер құрып тұрады да, мұғалімнің айтуы бойынша оңға бұрылып, ілгері қарай жүреді. Әр оқушы алдында тұрған жолдасының арқасына массаж жасауы керек. Бір минуттан кейін шеңбер теріс айналып, қайтадан алдында тұрған сыныптастарына массаж жасайды.

«Қолшатыр» әдісі арқылы сұрақтарға жауап береді.

Жырдың шығу тарихы мен зерттелуі туралы материалдарды қарастырады.

Жырдың сюжеті арқылы композициялық жүйесін талдайды

Оқиғаның басталуы: Жағалбайлы еліндегі

оқиға.

Оқиғаның байланысуы: Төлегеннің жар іздеп жолға шығуы.

Оқиғаның дамуы:

Төлеген мен Қыз Жібектің кездесуі.

Оқиғаның шиеленісуі:

Бекежанның Төлегенді мерт қылуы.

Оқиғаның шарықтау

шегі: Хорен қалмақтың Қыз Жібекті айттыруы.

Оқиғаның шешімі: Қыз Жібектің Сансызбайға қосылуы

Топ ішінде «Әдеби шеңберге» қатысады. Берілген рөлдердің бірін таңдап, жыр бөлімдерін талқылайды.

Сәйкестендіру тесті арқылы сюжеттік желіні анықтайды.

Поэманың ұнаған бөліміне талдау жасайды. Ұнаған себебін түсіндіреді.

«Білім шыңы» әдісі арқылы сабаққа рефлексия жасайды.

Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!

Дескриптор

Білім алушы

-автор шеберлігіне қатысты өз көзқарасын білдіреді,

- ойын дәлелдеу үшін үзінділерді қолданады,

- сөздің мағынасын ашады,

-ойын жүйелі талдайды

Топтың өзара бағалауы

Дескриптор

Білім алушы

-рөлдік тапсырмаға қатысады;

-шығарма сюжетін анықтайды;

-жыр бөлімдерін талдайды

Дескриптор

Білім алушы

-шығарма бөлімін талдайды;

-талдау барысында өз ойын нақты

жеткізеді.

Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл

ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ

Қалыптас

тырушы бағалауға арналған

тапсырма

лар жинағы

7-сынып

Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл

Бекітемін:____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ әдебиеті 3-сабақ

Бөлім:

1-бөлім: Көнеден жеткен жәдігерлер

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы: