қмж, биология 9 сынып 2 тоқсан

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

9.2A тыныс алу

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып:

Сабақтың тақырыбы:

Анаэробты және аэробты тыныс алу. Анаэробты және аэробты тыныс алу үдерістерін химиялық реакция теңдеулерін қолданып қарастыру. Анаэробты және аэробты тыныс алудың тиімділіктері.

§16. Анаэробты және аэробты тыныс алу.

Оқу мақсаты:

9.1.4.1 - тынысалуреакциясыныңхимиялықтеңдеуінпайдаланаотырып, анаэробтыжәнеаэробтытынысалудысалыстыру

Сабақтың мақсаты:

Аэробты және анаэробты тыныс алу туралы түсінік қалыптасады.

Тыныс алу реакциясының химиялық теңдеуін пайдаланады.

Анаэробты және аэробты тыныс алу үдерісін салыстырады

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы-0-5мин

. Ұйымдастыру кезеңі:

1.Сәлемдесу

2.Оқушыларды түгелдеу

3.Зейіндерін сабаққа аудару

2. “Кубизм” әдісі арқылы оқушылар кубиктегі бейнелерге қарай отырып,бір-біріне тілек айту арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.

Оқушыларды «Әлеуметтік желілер» әдісі бойынша топтастыру.

Топтар:

1-Инстаграм

2- Тик ток

3-топ Телеграмм

Оқушылар сәлемдесіп,өз орындарына жайғасады.

Оқушылыр бір-біріне жақсы тілек айтады.

Оқушылар өздеріне ұнаған бір әлеуметтік желіні таңдап алып,

сол бойынша 2 топқа бөлінеді.

Қошемет сөздермен ынталандыру.

Жарайсыңдар!

Сәттілік!

Бүгінгі сабақта тек 10балл

5-10мин

Сыни тұрғысынан ойлау дағдыларын дамыту үшін «Ой қозғау» әдісі арқылы өткен 7 сыныпта тақырыпты еске салу мақсатында тақатаға құпия сандарды жариялау.

1.Аэробты және анаэробты үдеріс дегеніміз не? 2.Тыныс алу үдерісінде қандай заттар бөлінеді және сіңіріледі?

3.Барлық жасушада қандай органоидтар кездеседі?

4.Тыныс алу және асқорыту үдерістерін қалай біріктіреді?

5.Қандай ағзаларды анаэробты, ал қайсысын аэробты деп аталады?

6. Аэробты организмдер үшін жасыл өсімдіктердің маңызы қандай?

Оқушылар тақтада құпия сан түрінде берілген сұрақтарды ашып жауап береді.

Өткен сабақты еске түсіреді

Басқа оқушылар жауаптарын толықтырады

Бағалау критерийі:

-өткен сыныптағы білімдерін қолдана отырып сұрақтарға жауап береді

https://wordwall.net/ru/resource/63104186

Сабақтың ортасы

10-17мин

Ерекшелігі неде?» әдісі арқылы жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой талқылау.

Біздің қаңқа бұлшық еттеріміз көп жаттықпаудың салдарынан тез шаршағыш болып келеді. Қаңқа бұлшық еттерінің қажуы қандай үдерістің әсерінен және қандай органикалық қосылыс түзіледі?

Неге көптеген тірі организмдер оттегі газымен тыныс алады? Оттегінің маңызы қандай?

«Стоп кадр» әдісі арқылы «Тыныс алудың тиімділігі»атты бейнематериал көрсету.

Түрткі сұрақ:

1.Бұл бейнематериал не туралы?

2.Анаэробты және аэробты тыныс алудың ұқсастықтары мен айырмашылықтары неде?

Осы бейнематериалды көре отырып біздің бүгінгі сабағымыздың оқу мақсаттарымен бағалау критерийлеріміз айқындалады.

Теорияны бекіту тапсырмасын ұсынады

Оқушылар берілген суретті қолдана отырып тыныс алу процестерінің қаңқа бұлшықеттеріне қалай ісері барын ажыратады

Оқушылар бейнені көре отырып өз жауаптарын негіздейді,

Тақырыптың мақсатын айқындайды

Берілген тапсырман платформада орындап ажыратады

Бағалау критерийі

- Аэробты және анаэробты тыныс алу туралы түсінік қалыптасады

Аэробты және анаэробты тыныс алу түрлерін ажыратады

Мұғалім бонустар

Анаэробты тыныс алу видео https://youtu.be/Z9fwL9djijE?si=-lGzbSIiVnH4ToZi

Аэробты тыныс алу https://youtu.be/Z9fwL9djijE?si=-lGzbSIiVnH4ToZi

https://learningapps.org/watch?v=pbyf0kjxj23

Топтық жұмыс

17-35мин

1топ тапсырмасы «Кластер әдісі» идеялар мен ақпараттар арасындағы байланыстарды ажыратыңыздар

Кезеңдер

Қайда өтеді

Химиялық айналу

Энергетикалық нәтижесі

1.Дайындық

2.Оттексіз (анаэробты)

3.Оттекті (аэробты)

2 топ тапсырмасы Оқулықта берілген ақпаратты пайдаланып, химиялық формулалар құрастырып, есептеулер жүргізіңдер

13 молекула глюкоза ыдыратылды, І глюкоза оттексіз ыдыраған кезде,

ІІ оттекті ыдыраған кезде, ІІІ килораметрде молық ыдыраған кезде

қанша АТФ кДж мен ккал энергия бөлінеді? Ол үшін бөлініп шығатын

СО2 және сіңірілетін О2 молекулаларының мөлшері қанша?

3 топ тапсырмасы Аэробты және анаэробты алу үдерістерінің тиімділігін бу және

іштен жану қозғалтқышы бар КПД –мен салыстырып бағалаңдар.

Басында органикалық заттарда (отын немесе глюкоза) 2300 ккал

энергия бар

Топтар платформада жасақталған қызықты тапсырманы орындайды

Оқушылар берілген тапсырманы топта ойласып орындайды.

Бәрі-

Өкіл-

Таңдау-

Арқылы оқушылар өз жауаптарын ұсынады

Бәрі, өкіл, таңдау бойынша оқушылар тақтада орындайды

Дескриптор

Анаэробты және аэробты реакциялардың қайда өтетінін біледі

Анаэробты және аэробты тыныс алудың химиялық айналуын түсіндіреді

Энергетикалық нәтижесін талдайды

Химиялық формула құрастырып, есептейді

Органикалық заттардың энергиясын есептейді

Топтар бірін бірі бағалайды

https://learningapps.org/view27412574

35-40мин

«Кел жұптасайық» әдісі арқылы оқушыларды арнайы белгілер бойынша жұптастырады

Тапсырма. 1. Глюкоза молекуласының ыдырауынан ең көп энергия бөлінетін процесті анықтаңыз.

A Сүтқышқылды ыдырау

B Анаэробты тыныс алу

C Аэробты тыныс алу

D Спирттік ашу

2. Төмендегі тыныс алудың аяқталмаған теңдеуі берілген.

(а) Теңдеуді аяқтаңыз.

C______ + ___O___ ____CO___ + ___H2O + 2830 _____

(б) Жоғарыдағы теңдеу тыныс алудың қай түріне тән екендігін жазыңыз.

(в) Тыныс алудың екінші түріне тән реакцияның ауызша теңдеуін жазыңыз.

2-тапсырма Тапсырма: «Сандарды сөйлет» әдісі арқылы білімді жинақтау.

30,6 кДж

61,2 кДж

1101,6кДж

2812—2880 кДж

1162 кДж

Бағалау критерийі:

- Анаэробты және аэробты тыныс алуды салыстырады;

АТФ молекуласындағы энергия өлшемін зерделейді;

Дескриптор:

- глюкоза молекуласының ыдырауынан ең көп энергия бөлінетін процесті анықтайды– 2 балл;

- тыныс алу реакциясының химиялық теңдеуі арқылы анаэробты және аэробты тыныс алуды салыстырады– 2 балл

әр берілген санның анықтамасын атайды– 2 балл;

Сабақтың соңы40-45мин

3минут

Кері байланыс

минут

2-минут

Үй тапсырмасы

Жаңа сөздермен жұмыс жасап келу.

Оқушылар бүгінгі сабаққа кері байланыс береді.

ҚБ, «Қошеметтеу»әдісі

Оқушыларды сабақ соңында бағалау парақтарына қарай отырып жинаған баллдары бойынша бағалаймын.

Кеспе қағазы

Стикер

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

9.2AТынысалу

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып:

Сабақтың тақырыбы:

Аэробты, анаэробты тыныс алу үдерістерімен байланысты бұлшық еттердің қажуы. Аэробты және анаэробты тыныс алуға физикалық жүктемелердің әсері. §17.Анаэробты және аэробты жүктеме кезінде бұлшық еттің қажу үдерістері.

Оқу мақсаты:

9.1.4.2 - бұлшықет қажуы және аэробты, анаэробты тыныс алу үдерістері арасындағы байланысты қарастыру;

Сабақтың мақсаты:

Анаэробты және аэробты тынысалу үдерістермен байланысты бұлшықеттердің қажуын білу

Аэробты және анаэробты тыныс алуға физикалық жүктемелердің әсерін сипаттау

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы -10мин

І.Ұйымдастыру кезеңі:

а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Психологиялық жағымды ахуал туғызу үшін «Көңіл күй» әдісін пайдаланып, оқушылар бір- бірінен көңіл-күйлерін сұрау арқылы психологиялық ахуал туғызады.

Алдыңғы білім

Тыныс алу – оттек қатысатын күрделі химиялық үдеріс. Алғашқы тірі ағзалар оттексіз қоректік заттарды бұзған. Осы кезде энегрия бөлінген. Бірақ мұндай әдістің тиімділігі аз. Мәтінге қатысты тапсырмаларды вордвол платформасында ұсынады

Оқушылар ұстазымен амандасады, көңіл-күйлерін сұрау арқылы психологиялық ахуал жасайды;

Өткен сбақты есе түсіру үшін тест тапсырмасын орындайды

Жауаптары: Г Б В А

Сен білімдісің!» , «Сен көшбасшысың!» секілді жақсы сөздермен ынталандыру

https://wordwall.net/ru/resource/63111328

10-15мин

«Ол кім? Бұл не?» әдісі арқылы жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой талқылау.

Бұлшықететрді қандай түрлері бар?

Біріңғайсалалы бұлшықеттер қызметін атаңыздар оларға қандай мүшелер жатады?

Көлденең жолақты бұлшықеттердің қызметін атаңыздар?

Қай бұлшық ет түрі қажиды?

Бейнесабақты ұсыну.

Теорияны бекіту тапсырмасын ұсынады

Адам алдын ала ширатусыз жаттығу жасаған кезде жануарлардың бұлшықетінде түзілетін өнімді атаңыз.

(а) Оның түзілу себебін сипаттаңыз.

Мағынаны білу үшін суретті сөйлетеді, ой бөліседі, өз білгенін айтады;

Сұрақтарға болжамды жауаптарын ұсынады

Бейнекөрстеілімді көре отырып жауаптарны негіздейді

- Анаэробты және аэробты тыныс алуды салыстырады

.Бағалау критерийі:

-суретті қарастыра отырып, сұрақтарға жауап береді

Дескриптор:

- бұлшықет қажуы және аэробты, анаэробты тыныс алу үдерістері арасындағы байланысты сипаттайды-2 балл;

презентация

https://miras.academy/ru/courses/online-sabaqtar/biologia-9-synyp/1096-anaerobty-zhane-aerobty-zhukteme-kezynde-bulshyk-ettyn-kazhu-uderystery

Жұптық жұмыс

15-25мин

Тапсырмалар бекеті

1.. Нан пісіруде анаэробты тыныс алудың маңызы қандай?

A. нанның дәмін келтіруге арналған спирт өндірісі

B. қамырды көтеруге арналған газ өндіру

C. нан пісіру үшін энергияны бөлу

D. ашытқыны өлтіру үшін сүт қышқылын шығару

2. Графикте жүгіру кезінде спортшының аяқ бұлшықеттеріндегі сүт қышқылының концентрациясы қалай өзгеретіні көрсетілген.

Спортшы қанша уақыт жүгірді?

A. 2 минут B. 4 минут C. 6 минут D. 10 минут

Оқушылар бекеттерден өту үшін берілген тапсырманы орындайды

Өз жасаған жұмыстарын ұжымда талқыла түсіндіреді

Қатемен жұмыс жасайды

Дескриптор:

-анаэробты тыныс алудың маңызын белгілейді-1балл

-сызбаны қолдана отырып спортшы уақытын белгілейді-1балл

Жеке жұмы

25-35мин

«Дұрыс тұжырымды тап» әдісі

Бұлшықеттің қажуының үш себебін көрсетілген дұрыс тұжырымды тап.

1. Оттектің жетіспеушілігі, соның салдарынан сүт қышқылының жетіспеушілігі.

2. Оттектің артуы, соның салдарынан сүт қышқылының көбеюі.

3. Сіңірдің созылуы. 4

. Көмірқышқыл газының жетіспеушілігі, соның салдарынан сүт қышқылының жетіспеушілігі.

5. Көмірқышқыл газының артуы, соның салдарынан сүт қышқылының көбеюі.

6. Бір қалыпты жұмыс істейтін бұлшық ет топтарын бақылайтын жүйке орталықтарының «қажуы»

Оқушылар берілген тапсырманың дұрыс тұжырымдамасын айтады

Дескриптор:

-бұлшықет қажуының 3 себебін белгілейді-2балл

Диаграмманы сөйлет» әдісі арқылы айтылым дағдысын қалыптастыру

Бағалау критерийі:

-адам ағзасындағы сүт қышқылының ыдырауын және жарысқа қатысушылардың лактата концентрациясының өзгеруін зерделейді;

Дескриптор:

-сүт қышқылының ыдырау жолын түсіндіреді-2 балл;

- жарысқа қатысушылардың лактата концентрациясының өзгеруін диаграммадан сипаттайды-2 балл;

Презентация, оқушы алдындағы оқулықтар, оқушының жұмыс дәптері

35-40мин

Функционалдық сауаттылығын арттыратын тапсырмалар

Үлкен жарыс алдында көрсеткіштері бірдей спортшылардан сүт қышқылының мөлшерін анықтау үшін қан алатыны белгілі. Осы көрсеткіш негізінде спортттағы болашағы туралы қорытынды жасауға бола ма?

Бұл қандай спорт түрлері үшін өзекті?

Әскери қызметкер газтұтқыш (противогаз), комбинезон, етік, қолғап киіп, шекті жылдамдықпен 5 км қашықтыққа жүгірген кезде оның ағзасында қандай үдеріс жүреді

Оқушылар өз тұжырымдарын ұсынады

Сабақтың соңы

3минут

Кері байланыс

минут

2-минут

Үй тапсырмасы

Жаңа сөздермен жұмыс жасап келу.

Оқушылар бүгінгі сабаққа кері байланыс береді.

ҚБ, «Қошеметтеу»әдісі

Оқушыларды сабақ соңында бағалау парақтарына қарай отырып жинаған баллдары бойынша бағалаймын.

Кеспе қағазы

Стикер

4-сабак

Білім беру ұйымының атауы

Бөлім:

Педагогтің Т.А.Ә.

Күні:

Сынып: 9

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Нефронныңқұрылысыжәнеқызметі. Ультрафильтрация. Абсорбция жәнетаңдамалыреабсорбция..

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

9.1.5.1- нефронныңқұрылысы мен қызметінсипаттау;

Сабақтың мақсаты

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

0-5мин

Ұйымдастыру кезеңі:

Сәлемдесу, оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

Ынтымақтастық атмосферасын ұйымдастыру.

«Иық тірескен шеңбер..» әдісі арқылы оқушлар бір –бірінің иықтарына қолдарын айқастыра отырып, шеңбер құрады жақсы тілектер айтады. Жағымды ахуал қалыптастырады. Мұғалім шеңберден орын алады

Топқа бөлу арнайы рандом генераторы арқылы жүзеге асады

Табыс критерийлері: -нақтылық; -белсенділік; -бірлескен жұмыс; -уақыт сақтау;

Оқушылар ұстазымен амандасады. Сынып тәртібін сақтайды, Оқушылар шеңберге бір-бірінің иығына қолдарын салып, құшақтасқан түрде тұрып, тілектерін білдіреді

1-топ – Нефрон

2-топ – Реабсорбция

3-топ- Абсорбция

Қошемет сөздермен ынталандыру.

Жарайсыңдар!

Сәттілік!

Бүгінгі сабақта тек 10балл

Презентация

https://www.classtools.net/random-group-generator/

Сабақтың ортасы

5-15мин

15-25мин

Жаңа сабаққа кіріспе «Ой қозғау» әдісі арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашу арқылы ұжымдық талқылауды суретпен жұмыс жүргізуді ұсынады.

1.Бұл суретті ағзамыздың қай мүшесімен байланыстыра аласыз?

2. Бүйректің негізгі функционладық қызметі не?

3.Оны қандай күрделі құрылыс атқарады?