қмж, қазақ тілі 11 сынып 2 тоқсан

Бекітемін:_________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 1-сабақ

Бөлім:

2-тарау. Экология: ядролық және мұнай өндірістері

Педагогтің тегі, аты,

әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 11

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Семей полигоны

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

11.1.2.1 - мамандандырылған тар аядағы арнайы мәтіндердегі (дәріс) мақсатты аудиторияға арналған терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды, мәтін үзінділерін талдау;

11.3.4.1 - оқылым және тыңдалым материалдары бойынша түртіп жазудың (конспектілеудің) әртүрлі жолдарын меңгеру арқылы негізгі ақпаратты іріктеу;

Сабақтың мақсаты

Мамандандырылған тар аядағы арнайы мәтіндердегі (дәріс) мақсатты аудиторияға арналған терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды, мәтін үзінділерін талдай алады, оқылым және тыңдалым материалдары бойынша түртіп жазудың (конспектілеудің) әртүрлі жолдарын меңгеру арқылы негізгі ақпаратты іріктей алады.

Құндылықтарға баулу

Әділдік және жауапкершілік. Жұптық және жеке жұмыс кезінде жауапкершілікпен тапсырманы орындау көзделеді.

Тәуелсіздік және Отаншылдық . Туған жерге сүйіспеншілік. Табиғатқа, туған жерге жанашырлықпен қарау.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

басталуы

10 минут

Сабақтың ортасы

10 минут

5 минут

10 минут

Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен амандасу. Сабаққа қытуын түгендеу.

Психологиялық ахуал

«Жүректі тазарту» Оқушыларға таза парақшалар таратылады. Оған дәл қазіргі кездегі ойындағы кірбіңді, ренішті, қолайсыз көңіл күйді жазу ұсынылады. Жазып болған соң, қоқыс жәшігіне тастайды. Осылайша барлық жағымсыз көңіл күйден арылып, тазарған жүрекпен,

көтеріңкі көңіл күймен сабақ басталады

Сабақтың тақырыбымен, оқу мақсатымен таныстыру.

Ойтүрткі

1. «Экология» сөзіне қатысты термин сөздер мен сөз тіркестерін жазыңдар. Сөздіктің көмегімен таза ғылыми стильде терминдер глоссарийін жасаңдар.

2. Суреттерге қара. Дайындаған термин сөздер мен сөз тіркестерін қолданып, экологиялық мәселе туралы ғылыми-көпшілік стильде мәтін құрап айт.

6-тапсырма

Өлеңді мұқият тыңда.

Мақсатты аудиторияға арналған терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды теріп жазып, олардың мағынасын түсіндіріңіз. Автор бұл сөздерді қандай мақсатта қолданады? Тыңдалым мәтініндегі «табиғаты тозғындап, ауру-сырқау меңдеген», «көзімдегі ұшқыннан қалмады енді жұғын да, Семей және полигон айналды егіз ұғымға», «... жүрегіме дақ салмай», «қасиетті өлкенің қайғысы бар батпандай», «зұлмат қару», «полигонның үні өшті» сөз оралымдарының мағынасын ашып, талдаңдар.

Табиғаты тозғындап, ауру-сырқау меңдеген».

«Қай жерденсің, бауырым?», деп сұрайды ел менен.

Үн қатамын жымиып: «Семей жақтан келген ем».

«Оу, онда сен шықтым де, полигонның маңынан,

Табиғаты тозғындап, ауру-сырқау меңдеген».

Көзімдегі ұшқыннан қалмады енді

жұғын да,

Семей және полигон айналды егіз

ұғымға.

«Абай өскен өлкеден» деп тағы да

қоспақ ем,

Бірақ сөзбен аузыма, құя салды

құмын да.

О, бейтаныс, қоя тұр, жүрегіме дақ

салмай ...

Қасиетті өлкенің қайғысы бар батпандай. 43 жыл бір зұлмат қаруды емес

бұл жерде,

Адамдардың төзімін бірге сынап жатқандай.

Жеңбей қоймас әділет, бастаса бір күресті,

Көтерейік еңсені, полигонның үні өшті.

Жайнар қайта туған жер, қалар жұрттың есінде,

Аждаһаның болғаны аңыздайын бір ескі.

Қайырбек ШАҒЫР

Терминдер мен ұғымдар, тілдік оралымдар

Мағынасы

Автордың қолдану мақсаты

Тілдік бағдар

Айтыс – пiкiрталастың өнер деңгейіне көтерілген өзгеше түрі. Сонау көне замандардан берi қарай жалғасып келе жатқан айтыс – сөз өнерiнiң, ой жарысының, сөз додасының мейлiнше көркем де күрделi, әсерлі де айшықты нұсқасы. Пікірталастың бiр түрi болғандықтан, оған тән жалпы заңдылықтар айтыс кезінде де сақталады. Мысалы, айтысушылардың өзiндiк ой-көзқарастарын қорғауы, қарсыласын сынауы, сөз орамдарын қорғану құралы ретiнде тиiмдi пайдалануы, ұтқыр ой мен өткiр тiлдi қолдану шеберлiгiне ұмтылыс және т.б. айтыскер үшiн де маңызды. Айтыскерлер – тыңдаушылардың, қалың қауымның көкейiндегi ойды жеткiзушi ел өкiлдерi. Олар қоғамда қалыптасқан пiкiрлерді ашық айтады. Жалған сөз, артық мақтан айтыскердi орға жықса, батылдық, өр мiнез, әдемi әдеп оның беделiн биiктетiп, кең танылуына әсер етедi. Қазіргі айтыс жанрларында көне заманнан жалғасып жатқан дәстүрлер сақталғанмен, сөз мазмұны жаңа дәуiрдегi өзекті де келелі мәселелерге құрылады. Айтыс соңғы жылдары даталы күндерге, ұлттық мейрамдарға арналып не белгiлi қоғам қайраткерлерiнiң, елге танымал тұлғалардың құрметiне орай ұйымдастырылып жүр. Қазақ айтысындағы ең басты ерекшелiк – оның өлеңмен өрiлуi, саз аспабымен сүйемелденiп, әнмен, әуе

«Қазақстан. Ұлттық

энциклопедиясы» басылымынан

Жеке жұмыс

Айтыс туралы теориялық мәтіндегі негізгі ұғымдарды теріп жаз. Ғылыми стильдегі мәтіннің құрылымы мен рәсімделуіне назар аудар. Осы мәтіннің мазмұнына сүйеніп, оның жанрлық және тілдік ерекшеліктеріне талдау жаса.

4-тапсырма

Жұптық жұмыс

Қазіргі заман ақындарының айтысынан экологиялық мәселелерге, Қазақстандағы полигонға қатысты ой-пікірлерді тауып, оларға айтысқа қойылатын талаптар бойынша талдау жаса.

Ә с е л х а н Қ а л ы б е к о в а :

Тілі жоқ күш қарулар жарылуда,Полигон Қызылқұмда, Сарықұмда.Исатай, Махамбеттей батыр болған,Полигон Еділ, Жайық, Нарыныңда.

Полигон Сарыөзек пен Семейімде,Сау жер жоқ, бәрін тізіп берейін бе?Көк жалын күндіз-түні күркірейді,Бұрқылдап Байқоңырдың көмейінде …

И м а н ғ а з ы Н ұ р а х м е т ұ л ы :

…Байқоңырдан «протон» ұшырғандар,Арқаға құлатады үйінді ғып,Құлаған протондар сұмдығымен,Халықты жылатады күйіндіріп.Бұл күнде протонның аты аталса,Миынан өтеді елдің құйын жүріп …

Үйге тапсырма:

14. Ғаламтордан Роза Рымбаеваның орындауындағы «Заман-ай» әнін тауып (сөзін жазған Ұлықбек Есдәулет), жаттаңдар. Ән мәтінінде қандай мәселе көтерілгенін анықтаңдар.

Рефлексия

«Сөйлемді аяқта»

Мен мынаны білдім

Маған қызық болғаны

Маған қиын болғаны

Мен мынаны жасай алдым

Мен мынаған таңғалдым

Психологиялық ахуал

«Жүректі тазарту» тренингі арқылы көтеріңкі көңіл күймен сабаққа назар аударады.

«Экология» сөзіне қатысты термин сөздер мен сөз тіркестерін жазады. Сөздіктің көмегімен таза ғылыми стильде терминдер глоссарийін жасап шығады.

Дайындаған термин сөздер мен сөз тіркестерін қолданып, экологиялық мәселе туралы ғылыми-көпшілік стильде мәтін құрап айтады.

Мақсатты аудиторияға арналған терминдер мен ұғымдарды, тілдік оралымдарды теріп жазып, олардың мағынасын түсіндіреді. Автор бұл сөздерді қандай мақсатта қолданғанын анықтайды.

Тыңдалым мәтініндегі «табиғаты тозғындап, ауру-сырқау меңдеген», «көзімдегі ұшқыннан қалмады енді жұғын да, Семей және полигон айналды егіз ұғымға», «... жүрегіме дақ салмай», «қасиетті өлкенің қайғысы бар батпандай», «зұлмат қару», «полигонның үні өшті» сөз оралымдарының мағынасын ашып, талдайды.

Қазіргі заман ақындарының айтысынан экологиялық мәселелерге, Қазақстандағы полигонға қатысты ой-пікірлерді тауып, оларға айтысқа қойылатын талаптар бойынша талдау жасайды.

Айтысқа қойылатын талаптар:

1.Кез келген айтыстың өз

тақырыбы, өз

нысаны болу керек.

2.Айтыстың жемісті

болуы үшін қажет

тағы бір шарт: айтыс барысында

оның тақырыбы өзгеріп не өңі айналып кетпеу

керек.

3.Айтыс сөз болып отырған тақырыпқа қатысты білімді қажет етеді.

4.Айтыста ақиқат пен мейірімді ашып түсіндіруге тырысу керек.

Бұл айтысқа қойылатын аса маңызды талаптардың

бірі.

Мәтіннің құрылымы мен рәсімделуін біліп, жанрлық ерекшеліктеріне талдау жасайды.

Формасы:

Мәтін түрі:

Жанры:

Мәтіннің мақсаты:

Мәтіннің мазмұны

Көздеген аудиториясы:

Стилі:

Тілі:

Қазіргі заман ақындарының айтысынан экологиялық мәселелерге, Қазақстандағы полигонға қатысты ой-пікірлерді тауып, оларға айтысқа қойылатын талаптар бойынша талдау жасайды.

Рефлексия арқылы сабақтың қызықты тұстарын айта отырып, нені меңгергенін сараптайды.

Қиналған түстарын, меңгере алмаған тұстарын жеткізеді.

Ауызша мадақтау арқылы бағалау Жарайсың! Тамаша!

Керемет!

Асық арқылы арқылы бағалау

Дарабоз

1) сабаққа қатысуы;

2) оған даярлығы; 3) тапсырманы орындауы;

4) өзіндік жұмысы; 5) ынтасы;

6) сабақтағы жауабы.

Дескриптор

Білім алушы

мақсатты аудиторияға сай терминдер мен ұғымдар, тілдік оралымдарды теріп жазады; - олардың мағынасын өз сөзімен түсіндіреді; - автордың қолдану мақсатын айқындайды.

Оқулық

11-сынып

«Атамұра» баспасы

2020жыл

Қалыптас

тырушы бағалауға арналған

тапсырма

лар жинағы

11-сынып

ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ

Бекітемін:_________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 2-сабақ

Бөлім:

2-тарау. Экология: ядролық және мұнай өндірістері

Педагогтің тегі, аты,

әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 11

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Семей ядролық полигоны

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

11.2.4.1 - әртүрлі стильдегі (ғылыми, ресми іс - қағаздар, публицистикалық, көркем әдебиет, ауызекі сөйлеу стилі) мәтіндердің тақырыбын, автор көзқарасын, мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін, құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау;

11.4.3.1 - белгілі бір тақырып аясында тілдегі көркемдік құралдарды орынды пайдалану:көркемдеу, айшықтау, дəлелдеу, сөздерді сұрыптай білу(образды - эстетикалық)

Сабақтың мақсаты

Әртүрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын, автор көзқарасын, мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін, құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдай алады. Белгілі бір тақырып аясында тілдегі көркемдік құралдарды орынды пайдалану: көркемдеу, айшықтау, дəлелдеу, сөздерді сұрыптай алады.

Құндылықтарға баулу

Әділдік және жауапкершілік. Жұптық және жеке жұмыс кезінде жауапкершілікпен тапсырманы орындау көзделеді.

Тәуелсіздік және Отаншылдық . Туған жерге сүйіспеншілік. Табиғатқа, туған жерге жанашырлықпен қарау.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

басталуы

5 минут

Сабақтың

ортасы

5 минут

10 минут

Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен амандасу. Психологиялық ахуал

«Бір минут» жаттығуы

Сабақтың тақырыбымен, оқу мақсатымен таныстыру.

Ойтүрткі

Жұптық жұмыс

Венн диаграммасы арқылы қазіргі замандағы ақындар айтысы мен қазақ халқының бұрынғы айтыстарының айырмашылығы мен ұқсастығын салыстырыңдар.

Қазақтың бұрынғы Қазіргі заман

айтыс өнері ақындар айтысы

8-тапсырма

Мәтiндi оқып, айтысты қадiрлеудегi халықтық дәстүр туралы әңгiмелесіңдер. Қыз бен жігіт айтысының ерекшелігіне назар аударыңдар.

Тыңдалым және оқылым мәтіндерінің ұқсастығы мен айырмашылығын (мәтіннің түрін, мақсатын, мазмұнын, стилі мен тілін, аудиториясын) салыстырып, талдау жасаңдар.

1-мәтін

2-мәтін

Мәтіндердің стилі

Мәтіндердің тақырыбы

Автор көзқарасы

Мақсатты аудиториясы және мәтіннің мақсатты аудиторияға қатысты мақсаты

Стильдік ерекшеліктерге сәйкес тілдік қолданыстардан мысал келтір және себебін түсіндір

9-тапсырма https://youtu.be/8NDLtK9Cmg8

Теледидардан көрген 2–3 жұптың айтысын бейнетаспаға жазып алып тыңдаңдар, олардың iшiнен өздерiң қалаған бiреуiне талдау жасаңдар. Онда көтерiлген мәселе, айтыстың түрi, соған орай айтыскердiң қолданған тәсiлдерi жөнiнде пiкiрлеріңді жазыңдар.

Мәтіннен көркемдегіш құралдар мен айшықтауларды, экспрессивті –эмоционалды сөздерді тауып, талдау жасаңдар.

Троптың түрлері

Мысалдар

Қолдану ерекшелігі

Фигураның түрлері

Экспрес

сивті-эмоционал

ды сөздер

11-тапсырма

Мәтінді мұқият оқып, талқылау сұрақтарын дайындаңдар. Оқылым мәтіні бойынша дайындаған сұрақтардың төңірегінде ой бөлісіңдер.

Үйге тапсырма: 13-тапсырма

Ақын, қоғам және мемлекет қайраткері Олжас Сүлейменовтің бастамасымен Семей полигонын жабу туралы қозғалыс нәтижелі болды. Осы шараға қатысты «Полигонның зардабы: кешегісі мен бүгіні» тақырыбында мектепішілік айтыс өтеді. Соған қатысу үшін айтыс мәтінін жазып, дайындалуың керек. Сабақтағы Семей полигонына қатысты деректер мен ақпараттарды қолдан.

Рефлексия

«V» - мұғалім сұрады, бірақ жауабым дұрыс болмады.«W» - мұғалім сұрады, жауабым дұрыс болды.«| » - өз еркімен шықтым, бірақ жауап дұрыс болмады.«+» - өз еркімен шықтым, жауабым дұрыс болды.«0» - жауап бергем жоқ.