Қобыздың қоңыр үнімен тәрбие сағатының жоспары

«Қобыздың қоңыр үнімен»

(тәрбие сағат)

Қазақтың музыкалық мәдениеті ғасырлар қойнауынан тамыр тартқан өзіндік аймақты белгілермен, ерекшеліктерімен сипатталатын төл мәдениет. Орта Азия мен Қазақстан көптеген музыкалық аспаптардың шыққан жері, өрбіген мекені.

Әр – бір халықта кең өріс алған белгілі-бір аспаптары болады. Ыспалы аспап қылқобыз – қазақта кең таралған музыкалық аспап.

Қылқобыз өзінің шығу тегі жағынан анағұрлым ескі, көне байырғы аспап. Аты аңызға айналған, бегілі қобызшы атанған Қорқыт бабаның қобызбе тартқан күйлерін осы уақытқа дейін сақтап қалған қазақ халқы екенін ерекше атап өткен жөн.қорқыттың оннан астам күйі осы уақытқа дейін жетті. Мысалға: «Қорқыт», «Желмая», «Сарын», «Ұшардың ұлуы», «Башпай», «Тарғыл тана» және т.б.

Қорыттың кіндік қаны тамған жері Қараспан тауы. Ол дүниеге келерде анасы, құрсақтағы баласын үш жыл тоғыз күн көтерген екен. Сол үш жылдың әр жылында толғақ қысып, Қорқыттың анасы бебеу қаға қиналатын болған. Содан үш жыл тоғыз күн дегенде Қорқыттың анасын шын толғақ қысады. Бұл жай толғақ болмайды. Қорқыттың анасымен бірге бүкіл дүние қоса толғатып қиналғандай көк жүзін түнерген қара бұлт торлайды. Күн күркіреп найзағай ойнап, дауыл соғып, дүиенің астан – кестеңі шығады. Бұл жөнінде ел есінде сақталған мынадай сөз бар:

«Қорқыт туған кезінде,

Қара аспанды су алған.

Ол туарда ел қорқып,

Туғаннан соң қуанған».

Шынында да Қорқыт туысымен дауыл тынып, бұлт ыдырап, күн шығып, дүние қайта маужыраған күйге түседі. Жұртшылық мұны да жақсы ырымға жорып, «Бұл бізді қорқытып дүниеге келген бала, есімі Қорқыт болсын» - деген екен.

Қорқыттың дүниеге келуі қандай ерекше болса, оның өмірі де сондай ерекше. Бір күні Қорқыт түс көреді. Түсінде ақ сақалы беліне түскен әулие қарт аян береді. «Уа, Қорқыт, тұр! Сен бір аспап жаса, аспабың алты жасар нар атанның жілігіндей болсын, шанағы қара бақырдай болсын, көні аруананың бауыр терісінен болсын, тиегі ор текенің мүйізінен болсын, ішегі бесті айғырдың құйрығына болсын. Аспабыңның аты Қобыз болсын. Сол қобыз қиялыңа қанат, жолыңа шырақ, жаныңа араша болар» дйді. Содан…