Қосарлы ұрықтану тақырыбындағы биология таныстырылымы
Sheber Education24 МаусымҚаралды:103Жүктелді:0
Жиырма беттен тұратын таныстырылым биология пәніндегі қосарлы ұрықтану тақырыбына арналған. Материал 8 сынып оқушыларына жаңа ұғымды көрнекі түрде түсіндіруге, ал мұғалімдерге сабақты мазмұнды өткізуге және түсіндіруді жүйелеуге пайдалы.
Материал жүктеу үшін жазылым қажет
Алдын ала көру
Сатып алмас бұрын бірнеше бетін көре аласыз. Толық нұсқасы жүктегенде — жазусыз, сызықсыз.
Материалдан үзінді
1 .Тозаңдану дегеніміз не?
2 .Өздігінен тозаңданатын өсімдіктерге тән белгілер қандай?
3 .Айқас тозаңданудың қандай түрлері бар?
4 .Қандай сүтқоректілер айқас тозаңдануға қатысады?
5 .Жел арқылы тозаңданатын өсімдіктердің тозаңдары қандай болады?
Миға шабуыл
Жеміс пен тұқым қандай үдеріс нәтижесінде пайда болды?
Сабақтың тақырыбы : Гүлді өсімдіктердегі қосарлы ұрықтанудың маңызы.
Ұрық пен эндоспермнің түзілуі .
ОМ : гүлді өсімдіктердегі қосарлы ұрықтанудың маңызын сипаттау
БК: Қосарлы ұрықтану ұғымын біледі.
Гүлді өсімдіктердегі қосарлы ұрықтанудың маңызын сипаттайды .
Ұрықтану жолын талдайды .
Қазақша
Орысша
Ағылшынша
гүл
цветы
flower
аналық аузы
рыльце
Stigma
аналық мойны
столбик
Style
аналық түйін
завязь
оvary
аналық гүл
пестик
pistil
аталық
тычинка
stamen
тозаңқап
пыльник
anther
аталық жіпше
тычиночная нить
filament
күлте
венчик
petal
тостағанша
чашелистик
sepals
айқас тозаңдану
перекрестное опыление
cross-pollination
өздігінен тозаңдану
самоопыление
self-pollination
жасанды тозаңдану
искусственное опыление
artificial pollination
Пәндік лексика және терминология
Қазақша
Орысша
Ағылшынша
Аналық аузы
Р ыльце
Stigma
А налық мойны
Столбик
Style
А налық түйін
Завязь
O vary
А налық гүл
П естик
P istil
Аталық
Т ычинка
S tamen
Т озаңқап
П ыльник
A nther
А талық жіпше
Т ычиночная нить
F ilament
Тұқым
С емя
S eeds
Қос ұрықтану туралы видео
https://www.youtube.com/watch?v=Gq8NWh98wQs
Қосарлы ұрықтануды атақты орыс ғалымы С.Г.Навашин 1898 жылы ашты . Бұл – тұқымның түзілуі барысында тек жұмыртқа жасушасы ғана емес , сонымен бірге ұрық қапшығының орталық жасушасы да ұрықтанатын жыныстық үдеріс типі . Ұрық қапшығына тозаң түтігі арқылы екі спермия келіп түседі , бір спермияның ядросы жұмыртқа жасушасының ядросымен қосылады , екіншісінің ядросы – ұрық қапшығының екінші реттік ядроларымен . Ұрықтанған жұмыртқа жасушасынан ұрық , орталық жасушадан эндосперм ( қоректік зат ) дамиды . Осылайша қосарлы ұрықтану нәтижесінде ұрықтанғаннан кейін бірден қоректік ұлпаның дамуы қамтамасыз етіледі .
Өсімдіктердің ұрықтануы жануарлардікіне ұқсас , бірақ кейбір айырмашылықтары бар. Өсімдіктерде көбею мүшесі гүл болып табылады . Гаметалар осы мүшелерде жетіледі . Гүлді өсімдіктерде ұрықтану үдерісінен бұрын…
Сабаққа арналған ойындар
Жазылымдар
Өзіңізге ыңғайлы жазылымды таңдаңыз
