Қосымша білім беру ұйымдарындағы тәрбие жұмысы туралы мақала

ҚОСЫМША БІЛІМ БЕРУ МЕКЕМЕЛЕРІНДЕ ӨСКЕЛЕҢ ҰРПАҚҚА ТӘРБИЕ БЕРУ ЖҰМЫСТАРЫНЫҢ ЖҮЙЕСІ

Г.Сейтказинова

Алакөл ауданы Үшарал қалалық балалар шығармашылық орталығының

бөлім меңгерушісі

Бүгінгі таңда өскелең ұрпаққа тәрбие беру қоғамның өзекті мәселесінің бірі болып отыр. Балалардың ата-анасының қарауынсыз көше кезуі, бала қылмысының өсуі, жанұя беделінің әлсіреуі, мектептердегі әлеуметтік теңсіздіктің бой алуы - бұл мәселені ғылыми тұрғыда тереңірек қарастырып, балаларға мектептен тыс тәрбие беру жұмыстарының кешенді бағдарламасын жасауда жаңаша көзқарасты талап етеді. Осы орайда қарқынды дамып келе жатқан қосымша білім беру жүйесі мәселені шешу жолындағы педагогикалық қызметтің құнды бағыты болып табылады.

Үздіксіз қосымша білім беру балалардың мамандыққа дейінгі жалпы мәдени дайындығына, таңдау еркіне, олардың тұлғалық қабілетіне сәйкес адам іс-әрекетінің өздерін қызықтыратындай аймағында шығармашылық тәжірибеге дағдыландыруға, қосымша біілім бере отырып тәрбиелеуге бағытталған көп деңгейлі білім жүйесі болуы керек.

Қосымша білім беру педагогы баланың өз мүмкіндігін сезінуіне көмек беріп, олардың орнықты дамуына жағдай жасап, жеке тұлғаның өзін-өзі дамытуын ынталандыратын механизмді іске қосады. Тәрбиеші ретінде қосымша білім беру педагогының қызметі мына негізлі параметрлерді қамтуы тиіс:

- үйірме, факультатив, секция сабақтарын ұйымдастыру педагогикалық стереотиптерден жиналған әсерден емес, топ ерекшелігінен бастау алуы қажет; - бала мен педагогтың өзара қарым-қатынас сипаты өзара сыйластық, достастық, сенімділік негізде құрылғаны жөн; - баланың бостандығына, жеке абырой сезімінің қорғалуына әсер ететін психологиялық климатқа ықпал етуі қажет; - білім алушының өзін-өзі табысты көрсетуі, өзін-өзі орнықтыруы, өзінің көзқарасын дәлелдей білуіне мүмкіндік жасау.

Қосымша білім берудің өзіндік ерекшеліктері бар: ол- таңдау бостандығы, оқыту үрдісінің түрлері, мазмұны, әдістеріне шығармашылықпен, қалыптан тыс қарау мүмкіндігі. Қосымша білім беру педагогы жұмысының тиімділігі оның осы жүйе ерекшеліктерін қаншалықты қолдана алуына байланысты. Егер мұғалім мектептегі дәстүрлі сабақтар аумағынан шығып, үйірме сабақтарын қызықты, әрі түрлендіре өткізетін болса, оның жұмысы жемісті болары сөзсіз.

Мектептен тыс ұйымдар жеке тұлғаның дамуына, кәсіптік бағдарын айқындауына, балалардың шығармашылық еңбегіне, олардың қабілеттерін жүзеге асыруға, қоғамда өмір сүруге бейімделулеріне, азаматтық сана-сезімдерінің, жалпы мәдениетінің қалыптасуына, салауатты өмір салтына, бос уақытының мазмұнды ұйымдастырылуына жағдай жасайды.

Қазіргі жылдам өзгеріп отыратын заманда өскелең ұрпақты тәрбиелеу және қосымша білім беру саласында атқарылатын жұмыстардың ауқымы кең болмақ. Ұрпақ тәрбиесі – ұлттың тағдыры. Өз ұрпағының тәрбиесін дұрыс жолға қоя алған ұлт қана өз тағдырын қамдай алмақ. Тәрбие мәселесіне көңіл бөліп, оны тиімді жағынан қарастыру әрбір ұжымның тапқырлығы мен іскерлігін талап етеді. Талап мүддесінен табылу бүгініңді бағамдап, ертеңіңді айқындау арқылы жүзеге аспақ.

Үшарал қалалық балалар шығармашылық орталығының тәрбие жүйесі қосымша білім беру үрдісін, сабақтан тыс айналысатын, балалардың бір-бірімен тілдесу және дамуын, қабілеті мен талантын, өз шеберлігін көрсететін, балалардың өзін-өзі танып, жеке тұлға ретінде қалыптасуына ықпал ететін әртүрлі жұмыстардың барлығын қамтиды. Орталықта 3 бағытта (музыка, өнер және кәсіби бағдар бағыты) жұмыс істейтін 18 үйірмеде 490 бала дәріс алады. Оның ішінде 16 үйірме мемлекеттік тілде жүргізіледі, онда 398 бала қосымша білім алады.

4 үйірме «Үздік» деген атаққа ие болды:

- Ән айту үйірмесі (жетекшісі А.Уалиева); - Домбыра үйірмесі (жетекшісі Ж.Құмғанбаева); - Қолөнер үйірмесі (жетекшісі Ү.Мырзаханова); - Радиоэлектроника үйірмесі (жетекшісі С.Кириловский). Балалар шығармашылық орталығы балалардың сұранысы, отбасының және жалпы білім беретін мекемелердің, балалар мен жасөспірімдер ұйымдасрының қажеттіліктерін, ұлттық – мәдени дәстүрлерінің ерекшеліктерін ескере отырып, өз қызметінің бағдарламасын өзі дербес жасайды. Жастары қатар