Қожа Ахмет Ясауидің өмірі туралы оқу материалы

Қожа Ахмет Яссауи бабамыздың өмірі

Тулегенова З.Д.

М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің «Қазақ және орыс тілдері» кафедрасының аға оқытушысы

Онгарбаева Камшат, Болат Мөлдір

Өсімдік шаруашылығы мамандығының 1-курс студенті

М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті,Тараз қ.

e-mail: [email protected]

[email protected]

Аннотация:

Тақырыбы: Қожа Ахмет Яссауи бабамыздың өмірі

Оқу орыны: М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті

Жұмыс көлемі: 4 бет

Пайдаланылған әдебиеттер саны: 4

Мақсаты: Ахмет Яссауидің өмірі туралы дерек көздерімен танысу. Ақынның шығармалары мен ұлағатты ойларымен танысу. Бабамыздың өмірі мен кесенесінің тарихы жайында тың ақпараттарды білу.

Болжам: Ақын шығармаларын насихаттай отырып, бабамыздың өмірбаяны мен мұраларына деген зертеушілік қасиетті арттыру. Ақынның ұлағатты сөздері арқылы әр адамның жақсы қасиетін, өмірге деген ұмтылысын арттыру.

Зерттеу кезеңдері:

І кезең: Қожа Ахмет Яссауи бабамыздың өмірі мен шығармалары жайында тың ақпаратты газет-журнал беттерінен іздеу.

ІІ кезең: Ахмет Яссауи бабамыздың кесенесінің тарихы мен бүгіні жайында терең іздену.

Жұмыс нәтижесі: «Диуани хикмет» атты туындысы әрбір адамның жүрегіне имандылық пен ізгі қасиеттерді дарытады, Қожа Ахмет Яссауи кесенесі барша түркілердің мақтан тұтар асыл қазынасы болып қала бермек.

Қорытынды: Қожа Ахмет Яссауи – сопылық ілімді насихаттаушы, ақын. «Диуани хикмет» - бүткіл түркі әдебиеті мен мәдениеті, халқы үшін баға жетпес байлық. Қожа Ахмет Яассауи кесенесі – талайды таң қалдырған ғажап архитектуралық ескерткіш.

Тірек сөздер: Яссауи, хикмет, кесене қылует, тарих.

Аннотация

Тема: жизнь предков Кожа Ахмета Яссауи

Учебное заведение: Таразский государственный университет им. М.Х. Дулати

Объем работы: 4 страницы

Количество использованной литературы: 4

Цель: знакомство с источниками данных о жизни Ахмета Яссауи. Знакомство с произведениями поэта и его творческими размышлениями.

Предположение: пропаганда произведений поэта, повышение осведомленности о биографии и наследии наших предков. С помощью мудрых слов поэта, каждый человек стремится к жизни.

Этапы исследования:

І этап: Поиск на страницах газет и журналов информации о жизни и творчестве Ходжа Ахмета Яссауи.

II этап: Углубленное изучение истории и настоящего мавзолея Ахмета Яссауи.

Результат работы: произведение "Диуани хикмет" прививает в сердцах каждого человека нравственные и добрые качества, мавзолей Ходжа Ахмета Яссауи остается достоянием всех тюрков.

Заключение: Ходжа Ахмет Яссау – суфийский поэт, один из первых суфийских мистиков в тюркоязычном мире. «Диуани хикмет» - это бесценное богатство для всей тюркской литературы и культуры народа. Мавзолей Ходжа Ахмета Яассауи - удивительный архитектурный памятник.

Ключевые слова: Яссауи, хикмет, мавзолей, история.

Annotation:

Subject: the life of the ancestors Skin Ahmed Yassawi

Educational institution: Taraz state University.M. H. Dulati

Scope of work: 4 pages

Number of references: 4

Purpose: familiarity with the sources of data on the life of Ahmet Yassawi. Familiarity with the works of the poet and his creative thoughts.

Assumption: propaganda the writings poet, raising awareness about biography and heritage our ancestors. With the wise words of the poet, everyone strives for life.

Investigation phase:

Stage I: search the pages of Newspapers and magazines for information about the life and work of Khoja Ahmed Yassaui.

Stage II: in-depth study of the history and present mausoleum of Ahmet Yassaui.

The result of the work: the work "Diwani Hikmet" instills in the hearts of every person moral and good qualities, the mausoleum of Khoja Ahmed Yassaui remains the property of all Turks.

Conclusion: Khoja Ahmet Yassau is a Sufi poet, one of the first Sufi mystics in the Turkic-speaking world. "Diuani Hikmet" is a priceless wealth for the entire Turkic literature and culture of the people. The mausoleum of Khoja Ahmed Yassaui is an amazing architectural monument.

Key words: Yassaui, Hikmet, mausoleum, history.

Қожа Ахмет Яссауи бабамыз - Қазақ әдебиетімен қатар барша түркі мәдениетіне өзіндік зор үлесін қосқан дана тұлғалардың бірі, сопылық ілімді насихаттаушы. Қожа Ахмет Яссауи болжам бойынша XI – XII ғасырлар шамасында дүниеге келді деген ақпараттар бар. Алайда, бабамыздың дүние есігін ашқан күні де, өмірден өткен күні де әр деректе әр түрлі болып келеді. Бабамыз жайлы біздің нақты білетініміз, адамзаттың барлығын имандылық пен мәдениеттілікке, жақсылық жасап, жамандықтан аулақ болуға, бір Аллаға сенуге шақырған. Жеке тұлғаның бойынан табылуы тиіс ізгі қасиеттердің барлығын көркем сөзбен суреттеп, жеткізе білген дана да дара түлға.

Бүгінде Қожа Ахмет Яссауи бабамыздың хикметтері мен басқа да даналық тұнып тұрған асыл сөздері халық аузында жүргенімен, бала Ахметтің дана Қожа Ахмет Яссауиге дейінгі өмір тарихын, қуанышы мен мұң-зарын бірі білсе, бірі біле бермейтіні шындық.

Қазақ халқының байырғы мәдениетінің тарихында айырықша орны бар ұлы ақын, сопылық поэзияның негізін салушы, күллі мұсылмандарының рухани ұстазы болған ұлы ойшыл, діни қайраткер – Қожа Ахмет Яссауи бабамыз. Өз аты Ахмет, есімінің алдындағы «қожа» мұсылман дінін таратып, уағыздаушылық қызметіне орай берілген атау, ал соңындағы «Яссауи» ақынның қай жерден шыққандығын көрсетеді. Бірақ нақтылық үшін айтасақ, Йасы қаласы – оның туған жері емес, жастайынан жетім қалып, ағайын-туыстарының қолына келіп, бала кезінен өскен жері. Ақынның туған жері – қазіргі Оңтүстік Қазақстан облысының Сайрам ауданы.

Көзін ашқаннан діндар отбасында өскені бар, тақуа ұстаздан білім үйренгені бар әрі өзі өмір сүрген заманның ықпалы бар Ахмет те жастайынан өз өмірін ізгілік пен мейірімділікке, адамгершілік пен тақуалыққа арнағанды жөн көреді. Сол себепті ол халыққа рухани-ағарту жұмысын жүргізу керектігін ерте түсінген.Бала Ахметтің басты ұстазы, тәрбиешісі Арыстан баб болды. Бабамыз өз ұстазы Арыстан бабты пір тұтып, өз жырларында Арыстан баб бейнесін ерекше сипаттайды. Сонымен қатар, Қожа Ахмет Яссауи бабамыздың тағы бір ұлы ұстазы Юсуф Хамадани. Осындай ұлы тұлғалардан білім алып, хат таныған Ахмет, сопылық ілімді насихаттаумен қатар, өзі де шәкірттер тәрбиелеуді қалға алады. Байырғы аңыз-әңгіме, деректерге қарасақ бабамыздың шәкірттері өте көп болған деседі.…